TYT Biyoloji: Hücre ve Organeller & Ribozom Organeli (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
ÖSYM 2027 standartlarında, hücre organellerinin yapı, işlev ve sentez mekanizmalarını tarayan, özgün senaryolu ve analitik çözümlü online deneme sınavı.
📝 8 Soru⏱️ 15 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 8 Soru Cevaplandı
Soru 1Hücre ve Organeller
Hücre içi hayatsal faaliyetlerin sürdürülmesinde görev yapan proteinlerin sentezinden doğrudan sorumlu olan en küçük temel organel ile ilgili biyolojik incelemeler yapılmıştır.
I. Hücre zarı veya herhangi bir iç zarsı sistemle çevrili değildir.
II. Canlılar aleminde metabolik etkinlik gösteren istisnasız tüm hücre tiplerinde ortaktır.
III. Yapısındaki ribonükleik asitler aracılığıyla monomerler arası bağ oluşumunda katalitik görev üstlenir.
Bu organelle ilgili yukarıdaki açıklamalardan hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ribozom zarsız bir organel olup tüm prokaryot ve ökaryot hücrelerde ortaktır ve peptit bağlarının kurulmasını sağlar.
I. öncül doğrudur, ribozomun zarı yoktur.
II. öncül doğrudur, tüm canlılarda ortak olarak bulunur.
III. öncül doğrudur, rRNA yapısında yer alır ve peptidil transferaz aktivitesi göstererek amino asitler arası peptit bağı kurar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yalnızca zar durumuna odaklanmak]Öncüllerin diğer evrensel özelliklerini göz ardı eder.
C Seçeneği:[II. öncülü elemek]Prokaryotlarda ribozom olmadığını düşünür.
B Seçeneği:[III. öncülü atlamak]Peptit bağı katalizörlüğünü gözden kaçırır.
D Seçeneği:[I. öncülü elemek]Zarlı olduğunu sanır.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm öncüller bilimsel olarak doğrudur.
Soru 2Hücre ve Organeller
Ribozom, yapısında hem nükleik asit hem de protein barındıran temel bir nükleoprotein komplekstir. Hücre içi biyosentez süreçlerinde aktif rol oynar.
Aşağıdaki moleküllerden hangisinin ribozom organelinin yapısında bulunması beklenmez?
A
Adenin azotlu organik bazı
E
Fosfat
D
Amino asit
B
Riboz karbonhidratı
C
Deoksiriboz karbonhidratı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ribozom yapısında rRNA (ribonükleik asit) ve ribonükleoprotein bulunur. rRNA yapısında riboz şekeri, adenin bazı ve fosfat yer alır. Protein yapısında ise amino asit bulunur. Deoksiriboz ise DNA'ya özgüdür ve ribozomda bulunmaz.
Ribozom = rRNA + Protein.
rRNA yapısında adenin, guanin, sitozin, urasil bazları, riboz şekeri ve fosfat bulunur.
Protein yapısında amino asitler vardır.
Deoksiriboz şekeri sadece DNA'nın yapısında bulunur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Adeninin sadece DNA'da olduğunu sanmak]rRNA'nın yapısında adenin bulunduğunu unutur.
E Seçeneği:[Fosfatın yerini sorgulamak]Nükleik asit omurgasındaki fosfatı unutur.
D Seçeneği:[Proteinin yapı taşını unutmak]Ribozomun yapısındaki proteinleri dikkate almaz.
B Seçeneği:[Ribozun yerini karıştırmak]rRNA ismindeki 'riboz' ifadesini gözden kaçırır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Deoksiribozun DNA'ya ait olduğunu bilir.
Soru 3Hücre ve Organeller
Ökaryot hücrelerin sitoplazmasında yer alan zarlı organellerden biri olan endoplazmik retikulum (ER), hücre içi madde iletiminde ve taşımasında merkezi bir rol oynar.
I. Çekirdek zarından hücre zarına kadar uzanabilen borucuk ve kanal sistemidir.
II. Hücre içi mekanik desteklik ve organellerin sabitlenmesini sağlar.
III. Bakteri ve arkeler hariç tüm ökaryot canlılarda ortak olarak bulunur.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
C
I ve II
B
Yalnız II
E
I, II ve III
D
II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Endoplazmik retikulum çekirdek zarı ile hücre zarı arasında kanal sistemi oluşturur ve mekanik destek sağlar. Ancak zarsız bir organel olmadığı için prokaryotlarda bulunmaz, sadece ökaryotlarda bulunur (III. öncül yanlıştır).
I. öncül doğrudur, ER çekirdek zarı ve hücre zarı arasında kanal ağı kurar.
II. öncül doğrudur, hücreye mekanik desteklik sağlar.
III. öncül yanlıştır, ER zarlı bir organeldir ve prokaryotlarda zarlı organel bulunmaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Tümünü doğru kabul etme tuzağı]Öncüllerin tamamının doğru olduğunu düşünür.
D Seçeneği:[Prokaryotlarda ER olduğunu sanmak]Zarlı organel kuralını karıştırır.
B Seçeneği:[Kanal sistemini unutmak]Sadece destek özelliğini alır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]I ve II. öncüllerin doğruluğunu, III. öncülün prokaryot çelişkisini yakalar.
A Seçeneği:[Mekanik desteği göz ardı etmek]Sadece kanal sistemine odaklanır.
Soru 4Hücre ve Organeller
Üzerinde ribozom bulundurmayan ve düz yapıya sahip olan granülsüz endoplazmik retikulum, hücre içi metabolizmada çok yönlü görevler üstlenir.
Granülsüz endoplazmik retikulum organeli ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
E
Asidik ve bazik tepkimelerin birbirinden ayrılmasını sağlar.
D
Mineral sentezleyebilir.
B
Lipit sentezi yapabilir.
C
Polisakkarit hidrolizini gerçekleştirebilir.
A
Üzerinde ribozom bulundurmaz.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mineraller inorganik maddelerdir ve canlılar tarafından hücre içinde ya da organellerde sentezlenemez (üretilemez); dışarıdan hazır olarak alınırlar.
Granülsüz ER ribozom bulundurmaz (Doğru).
Yağ (lipit) ve steroid sentezler (Doğru).
Glikojen depolarının hidrolizinde görev alır (Doğru).
Mineraller inorganik yapılı olup sentezlenemez (Yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru seçenek (yanlış bilgi)]Minerallerin sentezlenemeyeceğini fark eder.
E Seçeneği:[Kanal bölmeleri]ER kanallarının farklı reaksiyonları ayırdığını bilir.
C Seçeneği:[Glikojen yıkımını gözden kaçırmak]Karaciğer hücrelerindeki glikojen hidrolizini hatırlar.
B Seçeneği:[Lipit sentezini unutmak]Düz ER'nin yağ sentezlediğini bilir.
A Seçeneği:[Granülsüz kelimesini karıştırmak]Üzerinde ribozom olmadığını bilir.
Soru 5Hücre ve Organeller
Ökaryot bir hücrede protein sentezi ve taşıma süreçlerinde görev alan ribozom ile endoplazmik retikulum organelleri birlikte çalışır.
I. dehidrasyon sentezi yapmak,
II. ATP harcamak,
III. kendini eşleyebilmek
olaylarından hangileri ribozom ve endoplazmik retikulum organellerinde ortak olarak gerçekleşebilir?
D
II ve III
E
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ribozom protein (peptit bağı oluşumu), ER ise lipit ve protein modifikasyonu gibi dehidrasyon sentezleri yapar ve her iki olayda da ATP tüketilir. Ancak kendilerini eşleme (DNA bulundurma ve replikasyon) özellikleri yoktur.
I. Her iki organel de sentez faaliyetlerinde (dehidrasyon) bulunur (Ortak).
II. Sentez ve taşıma olaylarında ATP enerjisi harcanır (Ortak).
III. Kendini eşleme yetkisi sadece çekirdek, mitokondri ve kloroplastta bulunur (Ortak değil).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Tüm öncülleri doğru saymak]Eşlenme özelliğini yanlışlıkla ortka kabul eder.
D Seçeneği:[Dehidrasyonu dışlamak]Sentez kavramını gözden kaçırır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Dehidrasyon ve ATP tüketiminin ortak olduğunu tespit eder.
C Seçeneği:[Eşlenme özelliğini karıştırmak]Organellerin çoğalabileceğini düşünerek eşleneceğini sanır.
A Seçeneği:[ATP harcanmasını unutmak]Sadece dehidrasyona odaklanır.
Soru 6Hücre ve Organeller
Ökaryot bir hücrede ribozom organeli farklı kısımlarda bulunabilir. Özellikle hücre dışına verilecek olan protein yapılı salgılar granüllü endoplazmik retikulum üzerindeki ribozomlarda üretilir.
I. insanda pankreastan üretilen ve nişastanın sindirimini gerçekleştiren amilaz enzimi,
II. bitkilerde hücresel solunumda görevli enzimler,
III. DNA'nın eşlenmesi sırasında görev alan polimeraz enzimi
moleküllerinden hangilerinin granüllü E.R. üzerindeki ribozomlar tarafından üretilmesi beklenir?
A
Yalnız I
D
II ve III
E
I, II ve III
C
I ve III
B
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Amilaz hücre dışına salgılanan sindirim enzimidir ve granüllü ER ribozomlarında sentezlenir. Solunum enzimleri sitoplazma ve mitokondride; polimeraz enzimleri ise sitoplazma ve çekirdekte serbest ribozomlarca üretilir.
I. Amilaz hücre dışına salgılanan bir proteindir, granüllü ER ribozomlarında üretilir (Doğru).
II. Hücre içi solunum enzimleri hücre içinde kullanılır, serbest ribozomlarda üretilir (Yanlış).
III. Polimeraz enzimi çekirdekte çalışır, serbest ribozomlarca üretilir (Yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Sadece hücre dışı salgı proteininin granüllü ER ile ilişkisini kurar.
E Seçeneği:[Tüm proteinlerin ER'de üretildiği yanılgısı]Yerelleşme kuralını göz ardı eder.
D Seçeneği:[Hücre içi ve dışı ayrımını yapamamak]Öncüllerin çoğunu doğru kabul eder.
B Seçeneği:[Solunum enzimlerini karıştırmak]Tüm enzimlerin ER'de üretildiğini sanır.
C Seçeneği:[Polimeraz enzimini ER'ye bağlamak]Hücre içi kritik enzimleri salgı proteiniyle karıştırır.
Soru 7Hücre ve Organeller
Salgı maddelerinin üretilmesinde, paketlenmesinde ve bazı organellerin yapımında görev alan golgi aygıtı ökaryot hücrelerde yaygın olarak bulunur.
I. Bitki ve hayvan hücrelerinde ortak olarak bulunabilir.
II. Koful, lizozom gibi organellerin oluşmasında görevlidir.
III. Çürükçül beslenen bir bakteride sayısı çok olabilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
C
I ve III
B
I ve II
E
I, II ve III
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Golgi aygıtı zarlı bir organeldir ve gelişmiş bitki ile hayvan hücrelerinde ortaktır. Lizozom ve koful oluşumunda rol oynar. Ancak bakteriler prokaryot olup zarlı organel (golgi) içermez.
I. öncül doğrudur, bitki ve hayvan hücrelerinde ortak bulunur.
II. öncül doğrudur, lizozom ve koful üretiminde etkilidir.
III. öncül yanlıştır, bakteri prokaryottur ve golgi içermez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Lizozom oluşumunu göz ardı etmek]Sadece bitki-hayvan ortaklığına odaklanır.
C Seçeneği:[Bakteride zarlı organel aramak]Bakteri biyolojisini karıştırır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]I ve II. öncüllerin doğruluğunu, bakteride golgi olmayacağını bilir.
D Seçeneği:[Bitki-hayvan ortaklığını atlamak]Bazı bitkilerde golgi olmadığını sanır.
E Seçeneği:[Tüm öncülleri doğru kabul etmek]Prokaryot hücre yapısını unutur.
Soru 8Hücre ve Organeller
Ökaryot bir hücrede hücre içinde üretilen protein yapısal bir molekül hücre dışına salgılanıncaya kadar belirli organellerden ve zarsı yapılardan geçerek taşınır.
I. golgi aygıtı
II. ribozom
III. endoplazmik retikulum
IV. hücre zarı
yapılarından geçme sırası hangisinde doğru verilmiştir?
E
III - II - I - IV
D
II - III - I - IV
C
II - I - III - IV
B
I - III - II - IV
A
I - II - III - IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Protein sentezi ribozomda (II) başlar, üretilen protein granüllü ER'ye (III) aktarılır, oradan paketlenme ve düzenleme için golgi aygıtına (I) taşınır ve son olarak exositozla hücre zarından (IV) dışarı atılır.
1. Adım: Ribozomda protein sentezlenir (II).
2. Adım: ER ile taşınır ve modifiye edilir (III).
3. Adım: Golgi aygıtında paketlenerek salgı kofulu haline getirilir (I).
4. Adım: Hücre zarı ile dışarı verilir (IV).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Golgi'yi ER'den önceye almak]Paketlemeyi üretimden önce düşünür.
B Seçeneği:[ER ile ribozomun yerini değiştirmek]Taşıma aşamasını sentezden önceye alır.
E Seçeneği:[ER ile başlatmak]Ribozomu atlayarak ER'yi ilk sıraya koyar.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]II -> III -> I -> IV sıralamasını eksiksiz kurar.
A Seçeneği:[Sıralamayı karıştırmak]Golgi ile başlatır.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.