Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 7 Soru Cevaplandı
Soru 1Hücre
Canlıların ortak özelliklerinden biri olan hücresel işleyişte, ökaryot hücre yapısına sahip bazı canlılar metabolik faaliyetlerini sürdürürken çeşitli yapılar ve kofullar kullanır.
Aşağıdaki hücresel yapılardan hangisi, sadece bitki hücrelerinde bulunan özelleşmiş kofulların temel işlevlerinden biri değildir?
C
Yaşlı bitki hücrelerinde merkezi koful içerisindeki öz su ile atık maddelerin depolanması
B
Mitokondri faaliyetleriyle organik besinlerin oksidatif fosforilasyona uğratılması
D
Hücre içi hidroliz olayları için gerekli olan hidrolitik enzimlerin üretilmesi
E
Tek zarlı yapılar vasıtasıyla hücre içi madde alışverişinin ve taşınımının sağlanması
A
Sitoplazmada serbest ribozomlar aracılığıyla protein üretimi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Merkezi koful yalnızca olgun bitki hücrelerinde bulunur, hayvan hücrelerinde merkezi koful yoktur (küçük geçici kofullar bulunur).
Protein sentezi (ribozom) hem bitki hem hayvan hücrelerinde ortaktır.
Hücresel solunum (mitokondri) her iki hücre tipinde de gerçekleşir.
Merkezi koful bitkilere özgüdür ve hayvan hücrelerinde bu büyüklükte bulunmaz.
Enzim sentezi ribozom ve granüllü ER'de ortak olarak yapılır.
Tek zarlı organeller arası madde taşınımı ortak bir özelliktir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Solunum]Mitokondri ortaktır.
C Seçeneği:[Doğru yanıt]Merkezi koful sadece bitkilerdedir.
E Seçeneği:[Madde taşınımı]Endomembran sistem ortaktır.
D Seçeneği:[Enzim üretimi]Ribozom ortaktır.
A Seçeneği:[Ortak organel]Ribozomun ortak olduğunu bilir.
Soru 2Hücre Zarından Madde Geçişleri
Hücre zarından madde geçişlerinde bazı mekanizmalar enerji harcanmasını zorunlu kılar ve bu süreçler canlılık kanıtıdır.
I. hücrenin cansız olması,
II. hücrede ATP üretiminin durması,
III. maddenin polimer oluşu
Bir hücrenin dış ortamdan spesifik bir iyonu aktif taşıma ile alamamasının sebebi yukarıdakilerden hangileri olabilir?
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Aktif taşıma canlı hücrelerde ve ATP harcanarak gerçekleşir. Cansız hücrelerde ya da ATP üretimi duran hücrelerde aktif taşıma durur.
Cansız hücre zarında taşıma proteinleri ve enzimler çalışmaz, aktif taşıma gerçekleşemez (I doğru).
Aktif taşıma için gerekli enerji ATP'den karşılanır; ATP üretimi durursa aktif taşıma yapılamaz (II doğru).
Polimer maddeler aktif taşıma ile değil, endositoz ile alınır; ancak soru aktif taşıma ile alamamayı sorgulamaktadır, polimerlerin aktif taşınamaması zaten temel kuraldır ancak iyonlar için sorulmuştur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Yalnızca cansızlığı baz alır.
B Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Yalnızca ATP'yi düşünür.
C Seçeneği:[Polimer yanılgısı]Maddenin büyük olduğunu sanır.
D Seçeneği:[Doğru yanıt]Canlılık ve ATP gereksinimini bilir.
E Seçeneği:[Genelleme hatası]Tüm öncülleri birleştirir.
Soru 3Hücre Zarından Madde Geçişleri
Bitki ve hayvan hücrelerinde osmotik basınç değişimlerine bağlı olarak su giriş çıkışları gözlenir ve hücrenin hacimsel durumları farklı terimlerle ifade edilir.
X- Hücrenin dış ortamdan su alarak şişmesi olayıdır.
Y- Büzülmüş bir hücrenin dışarıdan su alarak eski hâline geri dönmesidir.
Z- Hücrenin dış ortama su vererek büzülmesi olayıdır.
Buna göre X, Y ve Z açıklamalarına karşılık gelen kavramlar hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A
A) Turgor - Plazmoliz - Deplazmoliz
C
C) Deplazmoliz - Turgor - Plazmoliz
B
B) Plazmoliz - Deplazmoliz - Turgor
D
D) Deplazmoliz - Plazmoliz - Turgor
E
E) Turgor - Deplazmoliz - Plazmoliz
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Su alarak şişme turgor, büzülmüş hücrenin su alıp eski haline dönmesi deplazmoliz, su verip büzülmesi ise plazmolizdir.
X: Su alıp şişme -> Turgor
Y: Büzülmüş hücrenin su alarak eski haline gelmesi -> Deplazmoliz
Z: Su vererek büzülme -> Plazmoliz
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Yanlış eşleşme]Sıralamayı ters yapar.
E Seçeneği:[Doğru yanıt]Doğru eşleştirmeyi yapar.
B Seçeneği:[Yanlış eşleşme]İlk ifadeyi plazmoliz sanır.
C Seçeneği:[Yanlış eşleşme]Terimleri karıştırır.
A Seçeneği:[Sıralama hatası]Kavramları karıştırır.
Soru 4Hücre
Bitkilerde fotosentez dışındaki renk pigmentlerini taşıyan ve bitkinin üreme şansını artıran özel plastit çeşitleri bulunur.
I. Çiçek, meyve ve yaprakta bulunur.
II. Sarı, turuncu, kırmızı gibi farklı renk pigmentlerini bulundurabilir.
III. Tozlaşma gibi olaylarda etkilidir.
Kromoplastlar ile ilgili olarak yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
C
Yalnız III
B
Yalnız II
E
II ve III
D
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kromoplastlar ksantofil (sarı), karoten (turuncu) ve likopen (kırmızı) pigmentleri içerir; çiçek ve meyvelerde bulunur, tozlaşmaya yardımcı olur.
Kromoplastlar çiçek ve meyvelerde bolca bulunur ancak yeşil yaprakta kloroplast hakimdir (I kısmen yanıltıcıdır, yaprakta yaşlanma sürecinde kloroplastın kromoplasta dönüşümü görülse de temel yerleri çiçek ve meyvedir).
Farklı renk pigmentleri taşır (II doğru).
Çiçek ve meyve renkleri sayesinde böcekleri çekerek tozlaşmayı sağlar (III doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece I'i kabul eder.
E Seçeneği:[Doğru yanıt]II ve III öncüllerini doğru bağlar.
D Seçeneği:[Yaprak yanılgısı]Yaprakta bulunduğunu düşünür.
C Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece tozlaşmayı alır.
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece pigment der.
Soru 5Hücre
Tek zarlı organellerden biri olan kofullar, hücre içinde farklı metabolik atıkların uzaklaştırılması, madde depolanması veya sindirim faaliyetlerinde görev alabilir.
Madde geçişleri fiziksel kurallara bağlı olarak hem canlı hücrelerde hem de cansız laboratuvar ortamlarında gözlenebilir.
I. osmoz,
II. difüzyon,
III. aktif taşıma
Olaylarından hangileri cansız ortamda da gerçekleşebilir?
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Osmoz ve difüzyon fiziksel kurallara (moleküllerin kendi kinetik enerjisine) dayandığı için cansız ortamlarda da gerçekleşebilir; ancak aktif taşıma canlılık ve ATP gerektirir.
Osmoz (su difüzyonu) yarı geçirgen zar yardımıyla cansız ortamda da olur (I doğru).
Difüzyon tamamen fiziksel bir süreçtir, cansız ortamda gerçekleşir (II doğru).
Aktif taşıma canlılık ve enzim/ATP gerektirir, cansız ortamda olmaz (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Osmozu unutur.
C Seçeneği:[Aktif taşıma yanılgısı]Aktif taşımayı cansız sanır.
D Seçeneği:[Doğru yanıt]I ve II'yi doğru seçer.
E Seçeneği:[Genelleme hatası]Aktif taşımayı da dahil eder.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Difüzyonu unutur.
Soru 7Hücre Zarından Madde Geçişleri
Hücrenin su kaybederek büzülmesi ve zarın çeperden uzaklaşması süreci günlük hayatta gıda saklama ve mutfak işlemlerinde sıkça karşımıza çıkar.
I. salatalığın tuzlandıldıktan sonra sulanması,
II. balıkların tuzlanarak kurutulması,
III. tuzlanan derinin su kaybetmesi
Durumlarından hangileri plazmolize örnektir?
C
Yalnız III
B
Yalnız II
D
I ve II
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tuzlanan salatalığın su salması, balıkların tuzla kurutulması ve derinin su kaybetmesi hücrelerin dış ortama su verip büzülmesi (plazmoliz) prensibine dayanır.
Salatalık dilimlerine tuz atıldığında dış ortama su vererek büzülür ve sulanır (I plazmolizdir).
Balıklar tuzlanarak hücrelerindeki suyu dışarı atar ve mikroorganizmaların üremesi engellenir (II plazmolizdir).
Tuzlanan deri su kaybederek büzüşür (III plazmolizdir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Eksik bilgi]III'ü göz ardı eder.
E Seçeneği:[Doğru yanıt]Tüm örneklerin plazmoliz olduğunu kavrar.
C Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece deriyi bilir.
B Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece balığı bilir.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece salatalığı bilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.