Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 3 Soru Cevaplandı
Soru 1Hücre
Ökaryotik hücrelerin sitoplazmasında yer alan ve protein yapılı ipliksi yapılardan oluşan hücre iskeleti sistemi; hücrenin mekanik direncini sağlamaktan sitoplazmik akışa, organellerin konumlanmasından hücre bölünmesine kadar pek çok yaşamsal süreçte aktif rol oynar.
Mikrofilamentler, mikrotübüller ve ara filamentlerden oluşan bu sistemin tüm üyeleri sürekli olarak dinamik bir yapı sergiler.
Bazı hücre iskeleti elemanları kalıcı yapısal destek sunarken, bazıları hücrenin durumuna göre hızla polimerleşip depolimerize olarak yeniden şekillenir.
Buna göre, hücre iskeleti elemanlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
C
Hücreye mekanik destek sağlayarak hücrenin üç boyutlu formunun korunmasında etkilidirler.
A
Aktin monomerlerinin organize olmasıyla oluşan yapılar, amipsi hareket ve sitoplazmik boğumlanmada işlev görür.
B
Mikrotübüller, hücre içi organellerin ve çekirdeğin belirli bir konumda sabitlenmesi veya taşınmasında görev alır.
E
Hücre zarının dış yüzeyinde yer alarak hücre duvarının sentezlenmesinde ve komşu hücrelerin birbirine tutunmasında doğrudan rol oynarlar.
D
Tüm hücre iskeleti elemanları, hücrenin fizyolojik durumuna ve gereksinimlerine göre sürekli olarak yıkılıp yeniden yapılır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hücre iskeleti elemanları sitoplazma içerisinde (sitoplazmik yüzde) yer alan proteinik yapılardır; hücre duvarının dış yüzeyinde sentez görevi yapmazlar.
Hücre iskeletinin temel elemanları mikrofilament, ara filament ve mikrotübüllerdir.
Bu yapılar hücre içi hareket, organel yerleşimi ve şekil belirlemede etkilidir.
Mikrofilament ve mikrotübüller dinamik yapıda olup polimerleşme ve depolimerleşme özelliği gösterir.
Hücre duvarı sentezi (örneğin bitkilerde selüloz) hücre zarındaki enzim kompleksleri (selüloz sentaz) tarafından gerçekleştirilir; hücre iskeleti doğrudan hücre duvarı yapısına dış yüzde katılmaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Genel destek]Doğrudur, hücreye şekil verir.
D Seçeneği:[Dinamik yapı]Doğrudur, filamentler ve tübüller dinamiktir.
E Seçeneği:[Yanlış konum bilgisi]Doğru seçenek budur çünkü hücre iskeleti sitoplazma içindedir.
B Seçeneği:[Mikrotübüllerin görevi]Doğrudur, organel taşınmasında rol oynar.
A Seçeneği:[Mikrofilamentlerin işlevi]Doğrudur, yalancı ayak ve boğumlanma aktin filamentleriyle ilgilidir.
Soru 2Hücre Zarı
Ökaryotik hücrelerin plazma zarı, akıcı-mozaik zar modeline uygun olarak lipit, protein ve karbonhidrat türevi moleküllerin dinamik etkileşimiyle oluşur. Bu zar yapısı, hücrenin dış ortamla maddesel alışverişini düzenlerken aynı zamanda hücrelerin birbirini tanımasında ve bağışıklık tepkilerinde kilit rol oynamaktadır.
I. Çift katlı fosfolipit tabakası
II. Lipit moleküllerine bağlı karbonhidrat zincirleri (glikolipit)
III. Protein moleküllerine bağlı karbonhidrat zincirleri (glikoprotein)
Buna göre, ökaryotik hücre zarının özgüllüğünü (bireyselliğini ve hücreler arası tanınmayı) sağlayan moleküller hangileridir?
C
I ve II
B
Yalnız III
E
I, II ve III
D
II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hücre zarının özgüllüğü, hücre dışı yüzeyde yer alan glikokaliks tabakasını oluşturan glikolipit ve glikoprotein molekülleri tarafından sağlanır.
Fosfolipitler zarın temel çift katlı yapısını oluşturur ve tüm hücrelerde benzerdir (özgüllük sağlamaz).
Glikolipitler ve glikoproteinler üzerindeki karbonhidrat zincirleri her hücre tipine ve bireye özgü bir kimlik (glikokaliks) kazandırır.
Bu nedenle özgüllük II ve III numaralı moleküller tarafından belirlenir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Fosfolipit karışıklığı]Fosfolipitlerin özgüllük verdiğini düşünmek.
B Seçeneği:[Eksik öncül]Yalnızca glikoproteini baz almak.
E Seçeneği:[Hepsini kabul etme]Zardaki tüm moleküllerin özgüllük sağladığı varsayımı.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Temel yapı taşı yanılgısı]Fosfolipit zarda olduğu için özgüllük sağladığı sanılır.
Soru 3Hücre
Hücre çeperi; bakteri, arke, mantar ve bitki gibi farklı canlı alemine ait hücrelerde plazma zarının dışında yer alan, hücreyi dış etkenlerden koruyan ve osmotik basınca karşı direnç kazandıran koruyucu bir kılıftır.
I. Hem prokaryot (bakteri) hem de ökaryot (bitki, mantar) yapılı hücrelerde bulunabilir.
II. Mantar hücrelerinde bulunan çeper azotlu bir polisakkarit olan kitin yapılıdır.
III. Yapısı itibarıyla tam geçirgen özellikte olup küçük moleküllerin geçişine izin verirken büyük molekülleri engellemez.
Hücre çeperi ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
C
I ve III
E
I, II ve III
D
II ve III
B
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hücre çeperi prokaryot ve ökaryotlarda bulunur, mantarlarda kitin yapılıdır ancak tam geçirgen değil 'seçici geçirgen olmayan (cansız olduğu için tam geçirgen değil, üzerindeki boşluklardan dolayı esnek olmayan tam geçirgen)' ifadesi biyolojide tam geçirgen olarak kabul edilir ancak burada dikkat: hücre çeperi ölü ve tam geçirgendir.
I. Öncül doğrudur: Bakterilerde peptidoglikan, bitkilerde selüloz, mantarlarda kitin çeper vardır.
II. Öncül doğrudur: Mantar çeperi kitin yapısındadır.
III. Öncül doğrudur: Hücre çeperi cansızdır ve yapısal olarak tam geçirgendir (seçici değildir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Tam geçirgenlik şüphesi]Çeperin seçici geçirgen olduğunu sanmak.
D Seçeneği:[Prokaryot dışlanması]Bakterilerde çeper olmadığını düşünmek.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Yalnızca I'in doğru olduğu düşüncesi.
C Seçeneği:[Kitin atlanması]Mantarlardaki çeperin yapısını karıştırmak.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.