TYT Biyoloji: Hücre & Enerji Dönüştürücü Organeller (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Hücre

Ökaryot bir bitki hücresinde gerçekleşen metabolik olaylar sırasında enerji dönüşümünü sağlayan iki farklı organel incelenmektedir.

I. İç katlanmaları yüzey alanını artıran organelin sıvısı, kendine özgü DNA ve ribozomlar barındırır.

II. Çift zarlı yapıya sahip olan her iki organel de kendine ait kalıtımsal materyali ve protein sentez mekanizmasını ortak olarak bulundurur.

III. Organellerin kendilerine özgü sıvı kısımlarında fotofosforilasyon yoluyla ATP sentezi gerçekleşir.

Bu organellerin yapı ve işleyişi dikkate alındığında, yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A

Yalnız I

C

I ve II

B

Yalnız II

E

I, II ve III

D

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Hücre

Hücrenin yönetim ve kalıtım merkezi olan çekirdek, ökaryot hücrelerin çoğunda bulunur ve metabolik faaliyetleri denetler.

Çekirdek ve yapısal bileşenleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

D

Çekirdekçik yapısında yoğun olarak RNA, protein ve kitin molekülleri bir arada bulunur.

E

Çekirdek plazması (nükleoplazma), sitoplazmaya kıyasla daha yoğun yapıda bir sıvıdır.

C

Çekirdek zarı çift katlı olup üzerindeki porlar hücre zarındaki porlara göre daha geniştir.

B

Bakteri ve arkeler gibi prokaryot hücre yapısına sahip canlılarda zarla çevrili çekirdek bulunmaz.

A

Paramesyum gibi bazı canlılarda metabolik ve üreme faaliyetlerini düzenleyen birden fazla çekirdek bulunabilir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Hücre

Bilimsel bir araştırma sırasında mikroskop altında incelenen tek hücreli bir organizmanın kalıtım materyalinin zarla çevrili olduğu ve hücre içi zar sistemine sahip organeller barındırdığı tespit edilmiştir.

Bu araştırmacının, incelenen canlının ökaryot yapıda olduğu sonucuna varmasını sağlayan en temel gözlem aşağıdakilerden hangisidir?

A

Hücre duvarına sahip olması

C

Aktif hareket etmesini sağlayan kamçıya sahip olması

B

Sitoplazmasında zarlı organeller bulundurması

D

Basitçe ikiye bölünerek eşeysiz üremesi

E

Yapısında protein sentezleyen ribozom organelini bulundurması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Hücre Zarından Madde Geçişleri

Bitki hücrelerinde gerçekleşen bazı yapım ve yıkım tepkimeleri hücrenin madde derişimini ve dolayısıyla su alma isteğini değiştirmektedir.

I. Serbest amino asitlerin birleşerek peptit bağlarıyla protein oluşturması

II. Glikoz moleküllerinin bir araya gelerek selüloz polimerini sentezlemesi

III. Oksijenli solunum ile organik besinlerin su ve karbon dioksite kadar parçalanması

Yukarıda verilen olaylardan hangileri sonucunda bir bitki hücresinde osmotik basınç artmaz?

C

I ve II

B

Yalnız II

D

II ve III

E

I, II ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Hücre Zarından Madde Geçişleri

Hücre zarının yapısındaki çift katlı fosfolipit tabakası hidrofobik (yağ seven) iç kısma sahip olduğundan her molekül bu tabakadan doğrudan geçemez.

I. Yağ asidi

II. A vitamini

III. Glikoz

IV. Gliserol

V. D vitamini

Yukarıda verilen moleküllerden hangisi zardaki fosfolipit tabakasından doğrudan (kolaylaştırılmış difüzyon veya taşıyıcı protein gerektirmeden) geçemez?

A

I

B

II

C

III

D

IV

E

V

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Fosfolipit tabakadan küçük apolar moleküller, gazlar, yağda çözünen vitaminler (A, D, E, K) ve nötral yağ monomerleri (yağ asidi, gliserol) doğrudan geçebilir. Glikoz gibi büyük ve polar moleküller ise fosfolipit tabakasından doğrudan geçemez, taşıyıcı proteinler yardımıyla geçer.

I. Yağ asidi lipit monomeridir, fosfolipitten geçer.
II. A vitamini yağda çözünen bir vitamindir, geçer.
III. Glikoz büyük ve polar bir karbonhidrattır, fosfolipitten doğrudan geçemez (protein kanal/taşıyıcı gerektirir).
IV. Gliserol yağ monomeridir, geçer.
V. D vitamini yağda çözünen bir vitamindir, geçer.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [Vitaminlerin zardan geçemediğini düşünmek.] Vitamin molekülünün karmaşık yapısından çekinmek.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Glikozun büyük polar yapı nedeniyle fosfolipitten geçememesi kuralı.

D Seçeneği: [Gliserolün polar yapısını fosfolipit tabakaya engel sanmak.] Yağ monomerlerinin geçiş mekanizmasını karıştırmak.

E Seçeneği: [D vitamininin steroid yapısını protein gerektirir sanmak.] Yağda çözünürlüğü unutmak.

A Seçeneği: [Yağ asidinin büyük bir molekül olduğunu sanmak.] Monomerlerin zardan geçemeyeceğini düşünme yanılgısı.

Soru 6 Hücre Zarından Madde Geçişleri

Hücre zarından geçemeyecek büyüklükteki maddelerin taşınması sırasında zar yüzeyinde değişimler meydana gelebilmektedir.

I. Pinositoz

II. Ekzositoz

III. Fagositoz

Yukarıda verilen olaylardan hangileri sonucunda hücre zarmnın yüzey alanı küçülür?

D

I ve III

E

I, II ve III

B

Yalnız II

C

Yalnız III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Biyoloji: Hücre & Enerji Dönüştürücü Organeller (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu organellerin yapı ve işleyişi dikkate alındığında, yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Çekirdek ve yapısal bileşenleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bu araştırmacının, incelenen canlının ökaryot yapıda olduğu sonucuna varmasını sağlayan en temel gözlem aşağıdakilerden hangisidir?

Yukarıda verilen olaylardan hangileri sonucunda bir bitki hücresinde osmotik basınç artmaz?

Yukarıda verilen moleküllerden hangisi zardaki fosfolipit tabakasından doğrudan (kolaylaştırılmış difüzyon veya taşıyıcı protein gerektirmeden) geçemez?

Yukarıda verilen olaylardan hangileri sonucunda hücre zarmnın yüzey alanı küçülür?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Lipitler (Yağlar) (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Katkı Maddeleri ve Sağlık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Kalıtım ve Kan Grupları & Rh Uyuşmazlığı (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekosistem Ekolojisi & Küresel İklim Değişikliği ve Sera Etkisi (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Madde Döngüleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Abiyotik Faktörler - Işık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)