Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 7 Soru Cevaplandı
Soru 1Hücre Teorisi
Bilim insanlarının yaptığı uzun süreli mikroskobik gözlemler ve deneyler sonucunda geliştirilen hücre teorisi, biyolojinin temel taşlarından birini oluşturur.
I. Biyolojik organizasyona sahip tüm canlı sistemlerin temel yapısal ve işlevsel birimi hücredir.
II. Var olan tüm hücresel yapılar, kendinden önceki hücrelerin bölünmesiyle meydana gelir.
III. Hücre içi kalıtım materyali, metabolik faaliyetlerin tamamını doğrudan kontrol eder.
Buna göre, yukarıdakilerden hangileri modern hücre teorisinin kapsamı içinde yer alır?
E
I, II ve III
D
II ve III
B
I ve II
C
I ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Modern hücre teorisinin temel maddeleri yapı birimi olmayı ve hücrelerin öncül hücrelerden türediğini ifade eder.
1. Öncül: Canlıların yapısal ve işlevsel en küçük birimi hücredir (Hücre teorisinin temel maddesidir).
2. Öncül: Yeni hücreler, mevcut hücrelerin bölünmesiyle oluşur (Virchow'un katkısıdır).
3. Öncül: DNA'nın metabolik faaliyetleri kontrol etmesi genel bir hücre metabolizması kuralıdır ancak klasik hücre teorisi maddesi değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece birinci öncülün kesin doğru olduğunu düşünerek ikinci öncülü göz ardı eder.
C Seçeneği:[Kavram yanılgısı]Genel biyolojik gerçekleri hücre teorisi maddeleriyle karıştırır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]I ve II numaralı ifadelerin doğrudan hücre teorisi ilkeleri olduğunu bilir.
E Seçeneği:[Ezberci yaklaşım]Tüm biyolojik doğruların hücre teorisine ait olduğunu zanneder.
D Seçeneği:[Eksik okuma]Yapı birimi maddesini atlar.
Soru 2Hücre Tipleri
Canlılar dünyasındaki hücresel organizasyonlar genel olarak prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki ana grupta incelenir. Bu iki hücre tipi yapısal olarak belirgin farklılıklara sahip olsa da bazı temel bileşenleri ortaktır.
I. Zarla çevrili gerçek çekirdek
II. Protein sentezini gerçekleştiren ribozom organeli
III. Hücre içi metabolik süreçlerin gerçekleştiği sitoplazma sıvısı
Ökaryot bir hücrede bulunan yukarıdaki kısımlardan hangileri prokaryot bir hücrede de ortak olarak bulunabilir?
D
II ve III
E
I, II ve III
C
I ve III
B
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Prokaryot hücrelerde zarla çevrili çekirdek bulunmaz, ancak ribozom ve sitoplazma tüm canlı hücrelerde ortaktır.
1. Zarla çevrili çekirdek sadece ökaryotlara özgüdür.
2. Ribozom zarsız bir organeldir ve tüm canlı hücrelerde protein sentezi için bulunur.
3. Sitoplazma, tüm hücrelerin içini dolduran temel sıvıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ters kavram yanılgısı]Çekirdeğin her hücrede olduğunu sanır.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Ribozom ve sitoplazmanın ortak olduğunu bilir.
E Seçeneği:[Genelleme hatası]Tüm özelliklerin ortak olduğunu düşünür.
C Seçeneği:[Çekirdek yanılgısı]Prokaryotlarda çekirdek bulunduğunu varsayar.
B Seçeneği:[Eksik eleman]Sitoplazmanın ortak olduğunu gözden kaçırır.
Soru 3Hücre Fizyolojisi
Tek hücreli yapıda olmasına rağmen prokaryotlar, yaşamlarını sürdürmek için gerekli olan tüm temel fizyolojik süreçleri eksiksiz bir biçimde gerçekleştirirler.
I. Hücre yönetimini ve kalıtımı sağlayan DNA'nın bulunması ve bu molekülün yaşamsal faaliyetleri yönlendirmesi
II. Genetik şifreye uygun olarak ribozomlarda protein sentezlenmesi
III. Hücre zarı aracılığıyla dış çevre ile seçici geçirgen madde alışverişinin yapılması
Prokaryot bir hücrede, yukarıdaki olaylardan hangilerinin gerçekleşmesi beklenir?
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Prokaryot hücreler de canlıdır; dolayısıyla DNA taşır, protein sentezler ve zarla madde alışverişi yapar.
1. Her hücre DNA taşır ve yönetimi sağlar.
2. Canlılar protein sentezlemek zorundadır, prokaryotlarda ribozom vardır.
3. Madde alışverişi hücre zarı ile gerçekleşir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm olayların prokaryotlarda ortak olduğunu bilir.
D Seçeneği:[DNA yönetimi ihmali]DNA'nın prokaryotta işlevsiz olduğunu sanır.
B Seçeneği:[Zar ihmali]Madde alışverişinin sadece zarlı organellerle olacağını sanır.
C Seçeneği:[Protein sentezi ihmali]Ribozomun prokaryotta olmadığını düşünür.
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece DNA'nın işlevini dikkate alır.
Soru 4Hücre Tipleri
Biyoloji laboratuvarında incelenen bilinmeyen bir hücrenin metabolik faaliyetleri gözlemlenmektedir. Öğrenciler bu hücrenin ökaryot yapıda olup olmadığını belirlemeye çalışmaktadır.
Buna göre, aşağıdaki olaylardan hangisini gerçekleştiren bir hücrenin ökaryot olduğu kesinktir?
A
Hücre dışından alınan besin molekülünün sindirim kofulunda sindirilmesi
D
Fotosentez ile inorganik besinlerden organik besin sentezlenmesi
E
Oksijenli solunum ile ATP üretilmesi
C
DNA'daki genetik bilgiye göre ribozom organelinde protein sentezlenmesi
B
DNA eşlenmesi sonrası sitoplazma bölünmesi ile birey sayısının artırılması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sindirim kofulu (endositoz/fagositoz ve koful oluşumu) zarlı organel gerektirdiği için kesinlikle ökaryotluk belirtisidir.
1. Koful oluşumu ve içsel sindirim zarlı yapılarla (endositoz/lizozom/koful) gerçekleşir, bu sadece ökaryotlarda vardır.
2. DNA eşlenmesi ve bölünme prokaryotlarda da görülür.
3. Protein sentezi ve ribozom ortaktır.
4. Fotosentez ve oksijenli solunum prokaryotlarda da (örn. siyanobakteri, mezozomlu bakteriler) yapılabilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Ortak organel tuzağı]Protein sentezinin sadece ökaryotlara özgü olduğunu düşünür.
B Seçeneği:[Ortak özellik tuzağı]Bölünerek üremenin sadece ökaryotlara ait olduğunu sanır.
D Seçeneği:[Metabolik çeşitlilik tuzağı]Fotosentezin sadece bitkilerde (ökaryot) yapıldığını sanır.
E Seçeneği:[Solunum tuzağı]Oksijenli solunumun mitokondri şart koştuğunu düşünür.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Koful oluşumunun zarlı organel gerektirdiğini ve sadece ökaryotlarda olduğunu bilir.
Soru 5Hücre Organelleri ve Yapısı
Hücreler sahip oldukları temel organizasyon tiplerine (prokaryot veya ökaryot) bağlı olarak belirli yapı ve organel kombinasyonlarına ev sahipliği yaparlar.
Canlı bir hücrede, aşağıdaki hücresel yapı çiftlerinden hangisi bir arada bulunamaz?
A
Sitoplazmada halkasal DNA – Ribozom
B
Çekirdek içinde doğrusal DNA – Ribozom
C
Hücre zarı – Çekirdek
D
Hücre zarı – Hücre çeperi
E
Sitoplazmada halkasal DNA – Çekirdek
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sitoplazmada halkasal DNA prokaryotlara özgüdür; çekirdek ise ökaryotlara özgüdür. Bir hücrede aynı anda hem serbest halkasal DNA sitoplazmada bulunamaz hem de belirgin çekirdek yer alamaz.
1. Prokaryotlarda sitoplazmada halkasal DNA ve ribozom bulunur (A şıkkı mümkündür).
2. Ökaryotlarda çekirdek içinde doğrusal DNA ve hücrede ribozom bulunur (B şıkkı mümkündür).
3. Tüm hücrelerde hücre zarı bulunur, ökaryotlarda çekirdek vardır (C şıkkı mümkündür).
4. Bakteri, mantar ve bitki hücrelerinde hücre zarı ve çeperi bir aradadır (D şıkkı mümkündür).
5. Sitoplazmada halkasal DNA prokaryot işaretiyken çekirdek ökaryot işaretidir, ikisi aynı tip hücrede bir arada olamaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Prokaryot yapı]Bakterilerde bu ikisinin bir arada olduğunu unutur.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Halkasal DNA'nın prokaryot, çekirdeğin ise ökaryot özelliği olduğunu ve aynı hücrede olamayacağını bilir.
D Seçeneği:[Çeper yanılgısı]Zar ile çeperin aynı anda olamayacağını düşünür.
B Seçeneği:[Ökaryot yapı]Ökaryot hücre yapısını karıştırır.
C Seçeneği:[Genel hücre yapısı]Hücre zarı ile çekirdeğin çeliştiğini zanneder.
Soru 6Çekirdek
Ökaryot hücrelerin çekirdeği içerisinde yer alan ve kendine özgü sınırları bulunmayan çekirdekçik yapıları, hücre metabolizmasında kritik bir rol oynamaktadır.
I. Zarsız bir yapıya sahiptir.
II. Yapısında nükleik asit (rRNA ve DNA) ile protein molekülleri bulunur.
III. Sayısı ve büyüklüğü, hücrenin metabolik yoğunluğuna ve protein sentez hızına bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Ökaryot bir hücrenin sahip olduğu çekirdekçik ile ilgili, yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
B
I ve II
C
I ve III
E
I, II ve III
D
II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Çekirdekçik zarsızdır, DNA, rRNA ve proteinden oluşur, protein sentezi yoğun hücrelerde sayısı artabilir.
1. Çekirdekçik zarla çevrili değildir (zarsızdır).
2. İçinde kalıtsal DNA bölgeleri, rRNA ve ribozomal proteinler yer alır.
3. Aktif protein sentezi yapan hücrelerde (örn. tükürük bezleri) büyüklüğü ve sayısı fazladır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Bileşim ihmali]Yapısındaki molekülleri göz ardı eder.
B Seçeneği:[Sayı değişkenliği ihmali]Hücreye göre sayısının değişebileceğini bilmez.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm ifadelerin çekirdekçik için doğru olduğunu bilir.
D Seçeneği:[Zar yanılgısı]Çekirdeğin zarlı olmasından ötürü çekirdekçiğin de zarlı olduğunu zanneder.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece zarsız olduğunu bilir, diğer öncülleri eleler.
Soru 7Çekirdek
Ökaryot hücrelerin kalıtsal merkezini oluşturan çekirdek, içini dolduran nükleoplazma (çekirdek sıvısı) adı verilen özel bir sıvıya sahiptir. Bu sıvının içeriği hücrenin yönetimi ve gen ekspresyonu açısından aktiftir.
I. DNA'nın kendini eşlemesi (replikasyon)
II. Amino asitlerin peptit bağlarıyla birleştirilerek protein sentezlenmesi
III. DNA üzerinden RNA çeşitlerinin sentezlenmesi (transkripsiyon)
IV. Fosforilasyon ile ATP sentezlenmesi
Ökaryot bir hücreye ait çekirdeğin sıvısında, yukarıdaki olaylardan hangileri gerçekleşebilir?
A
I ve II
D
I, II ve III
E
I, III ve IV
B
I ve III
C
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Çekirdek sıvısında DNA replikasyonu, RNA sentezi ve bu işler için gerekli ATP üretimi (fosforilasyon) gerçekleşir. Ancak protein sentezesi (translâsyon) sitoplazmadaki ribozomlarda olur.
1. Replikasyon çekirdek sıvısında gerçekleşir (I doğru).
2. Protein sentezi (translâsyon) sitoplazmadaki ribozomlarda olur, çekirdek sıvısında gerçekleşmez (II yanlış).
3. Transkripsiyon (RNA sentezi) çekirdek sıvısında olur (III doğru).
4. Çekirdekteki metabolik faaliyetler için ATP sentezi (fosforilasyon) çekirdek sıvısında gerçekleşir (IV doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Protein sentezi yanılgısı]Protein sentezinin çekirdekte yapıldığını zanneder.
C Seçeneği:[Replikasyon ihmali]DNA eşlenmesinin çekirdekte olmadığını sanır.
B Seçeneği:[ATP üretimi ihmali]Çekirdekte ATP sentezlenmediğini düşünür.
D Seçeneği:[Protein sentezi tuzağı]II numaralı öncülü doğru kabul eder.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Replikasyon, RNA sentezi ve ATP sentezinin çekirdekte olduğunu, protein sentezinin olmadığını bilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.