Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 7 Soru Cevaplandı
Soru 1Hücre Bölünmeleri
Bir bitki hücresinin mitotik evresinde, karyokinez sürecinin son aşamasına gelindiğinde genetik materyalin ve hücre içi organizasyonun eski haline döndüğü gözlenmektedir.
I. Kardeş kromatitlerin zıt kutuplara tam olarak vararak yoğunlaşmış hallerini gevşetmesi
II. Çekirdekçiğin yeniden belirginleşmesi ve transkripsiyon faaliyetlerinin tekrar başlaması
III. Akromatin ipliklerinin çözülerek depolanan monomerlerine ayrılması
Bu süreçte gözlenen yukarıdaki değişimlerden hangileri, hücrenin telofaz evresinde olduğunun doğrudan kanıtıdır?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Telofaz evresinde profazda gerçekleşen olayların tam tersi (özdeşi) yaşanır.
Kromozomlar kutuplara ulaşır ve kromatin ipliğe dönüşür (I doğru).
Çekirdek zarı ve çekirdekçik yeniden oluşur (II doğru).
İğ iplikleri kaybolur (III doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[İğ ipliklerinin durumunu unutmak]III. öncülün telofaza ait olmadığını zannetmek
A Seçeneği:[Sadece kromozom hareketine odaklanmak]Öncüllerdeki diğer maddelerin anafazla karıştırılması
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm maddelerin telofaz olaylarıyla birebir örtüşmesi
D Seçeneği:[Kromozom açılmasını atlamak]I. öncülü anafaz zannetmek
B Seçeneği:[Yalnızca çekirdek oluşumunu baz almak]I. öncülün gözden kaçırılması
Soru 2Üreme Çeşitleri
Bazı canlı gruplarında eşeysiz üreme mekanizmalarına rağmen popülasyon içindeki bireylerde kalıtsal çeşitliliğe rastlanabilmektedir.
I. Çok hücreli bir canlıda somatik hücrelerin mitozla çoğalması sırasında meydana gelen mutasyonların eşey üreten dokulara yansıması
II. Ribotik translasyon sürecinde kodon-antikodon eşleşmesindeki enzimatik hatalar
III. Hücre döngüsünün replikasyon evresinde DNA polimeraz enziminin nükleotit dizilim hataları
Oluşan yeni bireylerde (oğul döl) kalıtsal farklılıkların gözlenmesine yukarıdakilerden hangileri doğrudan ya da dolaylı olarak neden olabilir?
B
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
C
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kalıtsal çeşitlilik DNA düzeyindeki değişimlerle (mutasyon, eşeysiz üremedeki DNA hataları) aktarılır.
Somatik mutasyonlar eğer üreme hücrelerine (veya vejetatif yolla yeni birey oluşturacak dokulara) aktarılırsa çeşitlilik yaratır (I doğru).
Protein sentezindeki (translasyon) hatalar kalıtsal değildir, fenotipik ve geçicidir, DNA'ya işlemez (II yanlış).
DNA replikasyon hataları mutasyondur ve kalıtsaldır (III doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Protein sentezi hatasını mutasyon sanmak]Translasyon hatalarının kalıtsal olduğunu düşünmek
E Seçeneği:[Tüm maddelerin doğru olduğuna inanmak]II. öncülün kapsamını karıştırmak
B Seçeneği:[I. öncülü somatik hücre kelimesinden dolayı elemek]Vücut hücrelerindeki mutasyonların kalıtılmayacağını ezberlemek
A Seçeneği:[III. öncülü göz ardı etmek]DNA hatalarının sadece eşeyli üremede çeşitlilik yapacağını düşünmek
C Seçeneği:[Doğru seçenek]I ve III'ün kalıtsal değişime yol açacağını doğru kavrama
Soru 3Mayoz Bölünme
Mayoz bölünme süreci ve bu süreçte ortaya çıkan genetik olaylar tür içi çeşitliliğin temelini oluşturur.
I. Krossing over olayı gerçekleşirse teorik olarak dört çeşit, gerçekleşmezse iki çeşit gamet oluşur.
II. Kromozom üzerindeki bağlı genlerin birbirine uzaklığı arttıkça krossing over ihtimali doğrusal olarak artar.
III. Döllenme olayı tek başına tür içindeki kromozom sayısının nesilden nesile sabit kalmasını sağlar.
Mayoz ve döllenme için yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
E
I, II ve III
D
II ve III
B
Yalnız II
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bağlı genlerde uzaklık krossing over olasılığını artırır.
Tek bir spermatosit veya oosit hücresinden krossing over varsa 4 farklı, yoksa 2 farklı çeşit gamet oluşur (I doğru).
Bağlı genler arası mesafe arttıkça krossing over frekansı artar (II doğru).
Kromozom sayısının sabit kalmasını sağlayan olay mitoz değil mayoz ve döllenmedir; döllenme tek başına kromozom sayısını iki katına çıkarır (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]I ve II'nin bilimsel doğruluğunu yakalamak
E Seçeneği:[Tüm öncülleri doğru kabul etmek]Döllenme tanımındaki çelişkiyi fark edememek
D Seçeneği:[I. öncülü yanlış kabul etmek]Tek hücreden oluşan gamet çeşitliliği kuralını karıştırmak
A Seçeneği:[II. öncülün biyolojik kuralını atlamak]Bağlı gen uzaklığı ile krossing over ilişkisini bilmemek
C Seçeneği:[III. öncülün ifade oyununa düşmek]Döllenmenin tek başına sabitleme yapacağını sanmak
Soru 4Hücre Bölünmeleri
Mitoz ve mayoz bölünme süreçleri canlılarda büyüme, onarım ve üreme gibi temel işlevleri yerine getirir.
I. Bir interfaz görülür. | İki interfaz görülür (yanlış, mayozda tek interfaz görülür).
II. n ve 2n hücrelerde görülür. | 2n hücrelerde görülür.
III. Tetrat, sinapsis görülmez. | Tetrat, sinapsis görülür.
IV. Kalıtsal çeşitlilik yoktur. | Kalıtsal çeşitlilik vardır.
V. İki hücre oluşur. | Dört hücre oluşur.
Yukarıdaki Mitoz ve Mayoz bölünme karşılaştırma tablosunda hangi roma rakamıyla belirtilen satırda bilgi yanlışı yapılmıştır?
D
II
E
I
B
IV
A
V
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mayoz bölünmede de mitozda olduğu gibi yalnızca bir kez interfaz (DNA eşlenmesi) gerçekleşir.
Mayoz bölünme öncesinde de sadece bir kez interfaz (S evresi) görülür, iki interfaz gerçekleşmez (I numaralı satır yanlıştır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Mayozda tek interfaz olduğunu bilmek
D Seçeneği:[II. satırı hatalı sanmak]Mayozun sadece 2n hücrelerde geçirildiğini unutmak
B Seçeneği:[IV. satırı hatalı sanmak]Mitozda çeşitlilik olmadığını karıştırmak
A Seçeneği:[V. satırı hatalı sanmak]Mitozun 2, mayozun 4 hücre oluşturduğunu unutmak
C Seçeneği:[III. satırı hatalı sanmak]Tetrat ve sinapsisin mayoza ait olduğunu unutmak
Soru 5Mayoz Bölünme
Mayoz bölünme geçiren bir hücrenin çeşitli evrelerindeki yapısal nicelikler matematiksel bağıntılarla ifade edilebilir.
I. Sentromer sayısı = Kromozom sayısı (her kromozomda 1 sentromer bulunur)
II. 2×Tetrat sayısı=2Kromatit sayısı
III. 2×Sentrozom sayısı=Kromozom sayısı
Mayoz bölünme sürecindeki bir hücre için yukarıdaki eşitliklerden hangileri her zaman doğrudur?
A
Yalnız I
B
I ve II
E
I, II ve III
D
II ve III
C
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sentromer sayısı her zaman kromozom sayısına eşittir ve tetrat-kromatit ilişkisi matematiksel olarak tutarlıdır.
Bir kromozomda bir sentromer bulunur, dolayısıyla Sentromer sayısı = Kromozom sayısıdır (I doğrudur).
Tetrat sayısı = n kadardır. Kromatit sayısı ise 2n kromozomlu bir hücrede 4n'dir. 2×n=24n eşitliği sağlanır (II doğrudur).
Sentrozom sayısı hücrenin türüne (bitki/hayvan) göre değişir veya sabit bir oran vermez (III yanlıştır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Sentrozom yanılmasına düşmek]Bitki hücrelerinde sentrozom olmadığını unutmak
B Seçeneği:[Doğru seçenek]I ve II'nin kesin doğruluğunu saptamak
E Seçeneği:[Tüm formülleri onaylamak]Sentrozom istisnasını kaçırmak
D Seçeneği:[III. öncülü doğru kabul etmek]Sentrozomun her hücrede standart olduğunu sanmak
A Seçeneği:[II. öncülü karmaşık bulup elemek]Kromatit ve tetrat oranını matematiksel olarak test etmemek
Soru 6Mayoz Bölünme
Gametinde 9 otozom bulunan eşeyli üreyen bir hayvan türünün dişi bireyinin yumurta ana hücresinin mayoz bölünmesine ait Metafaz II evresi incelenmektedir.
Bu hücrenin metafaz II evresinde toplam kaç kromatit bulunur?
B
20
E
20
D
40
A
10
C
30
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gametinde 9 otozom varsa, gonozom ile birlikte toplam kromozom sayısı bulunur ve metafaz II'deki kromatit hesaplanır.