Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 11 Soru Cevaplandı
Soru 1Hücre Bölünmeleri
Sağlıklı çok hücreli bir bitkinin meristem dokusunda gerçekleşen mitoz bölünme süreci incelendiğinde, oluşan yeni hücrelerin ana hücre ile temel özellikleri karşılaştırılmaktadır.
I. Sitoplazma miktarı ve hücrenin hacimsel büyüklüğü
II. Sitoplazmik organel çeşitleri
III. DNA nükleotit dizilimi ve genetik bilgi
Mitoz bölünme tamamlandıktan hemen sonra oluşan iki yeni hücrede, yukarıdaki özelliklerden hangileri başlangıçtaki ana hücreye göre farklılık gösterebilir?
C
Yalnız III
B
Yalnız II
E
I, II ve III
D
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mitoz bölünme ile oluşan hücrelerin kalıtsal yapısı (DNA dizilimi) ve organel çeşitleri aynıdır; ancak sitoplazma miktarı ve hücre büyüklüğü farklı olabilir.
Mitoz bölünmede kalıtsal materyal eşit olarak paylaştırılır, bu nedenle DNA dizilimi (kalıtsal yapı) aynı kalır.
Organel çeşitleri (örn. ribozom, mitokondri vb.) her iki hücreye de geçer ve çeşit bakımından farklılık olmaz.
Sitoplazma bölünmesi (sitokinez) sırasında sitoplazma miktarı tam olarak eşit paylaşılamayabilir; bu da yeni oluşan hücrelerin büyüklüklerinin farklı olmasına yol açar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Tüm özelliklerin farklı olabileceği genellemesi]Hücrelerin tamamen özdeş olamayacağı yanılgısı.
D Seçeneği:[Organel çeşidinin de sitoplazma gibi farklılaşacağı düşüncesi]Sitoplazma miktarı ile organel çeşidi bir tutulur.
B Seçeneği:[Organel çeşidinin farklılaşabileceği yanılgısı]Sitoplazma paylaşı mının eşitsiz olmasından ötürü organel çeşitlerinin de farklı olacağı düşünülür.
C Seçeneği:[Kalıtsal yapının değişebileceği yanılgısı]Mutasyon ihtimali düşünülerek kalıtsal yapının farklı olabileceği varsayılır.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 2Hücre Döngüsü
Aktif olarak bölünmekte olan ökaryotik bir hücrenin hayat döngüsü süresince çeşitli biyokimyasal ve mekanik olaylar ardışık olarak gerçekleşmektedir.
I. DNA eşlenmesi (Replikasyon)
II. Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması
III. İğ ipliklerinin kinetokorlara bağlanması
IV. Kromatitlerin tekrar chromatin (kromatin) ağ haline dönüşmesi
Bu olayların kronolojik olarak gerçekleşme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
D
II - IV - I - III
E
III - I - II - IV
C
II - III - IV - I
B
I - III - II - IV
A
I - II - III - IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Öncelikle interfaz evresinde DNA eşlenmesi (I) gerçekleşir.
Mitozun başında iğ iplikleri kinetokorlara bağlanır (III).
Anafaz evresinde kardeş kromatitler zıt kutuplara ayrılır (II).
Telofaz evresinde kromatitler çözülerek tekrar chromatin ağ durumuna gelir (IV).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kromatit ayrılması ile iğ ipliği bağlanmasının sırasını karıştırma]Kronolojik sıralamada iğ ipliklerinin bağlanmasının ayrılmadan önce olduğunu gözden kaçırma.
E Seçeneği:[İğ ipliği bağlanmasını en başa alma]İnterfazı atlayarak doğrudan mitoz evreleriyle başlama hatası.
D Seçeneği:[Rastgele sıralama tuzağı]Olayların yerini karıştırma.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Sıralamayı tersten başlatma]Anafazı başlangıç sanma.
Soru 3Kromozom ve DNA
Hücre bölünmesinde ve kalıtsal bilginin aktarımında kritik role sahip olan kromozom ve nükleik asit yapıları canlı gruplarında farklılık gösterebilir.
Hücre bölünmesi ve kromozom yapıları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
Prokaryot bakterilerde halkasal DNA bulunur.
E
Eşlenmiş her bir kromozomda 4 adet kardeş kromatit bulunur.
D
Kromozom yapısındaki proteinler DNA'yı korur ve gen aktivitesini düzenler.
B
Arke bakterilerin DNA'ları histon benzeri proteinlerle sarılıdır.
C
Ökaryot hücrelerin her bir kromozomunda bir tane sentromer bulunur.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eşlenmiş bir kromozom 2 adet kardeş kromatitten oluşur, 4 adet değil.
Prokaryotlarda halkasal DNA bulunur (A doğrudur).
Arkelerin DNA'ları ökaryotlara benzer şekilde histon proteinleri ile sarılıdır (B doğrudur).
Ökaryotik kromozomlarda kromatitlerin birleştiği bir sentromer bölgesi vardır (C doğrudur).
Histon proteinleri DNA'nın paketlenmesini ve gen aktivitesinin düzenlenmesini sağlar (D doğrudur).
Eşlenmiş bir kromozom replike olduktan sonra 2 kardeş kromatitten meydana gelir (E yanlıştır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru ifadeyi yanlış sanma]Bakteri DNA'sının yapısını karıştırma.
C Seçeneği:[Sentromer sayısı]Her kromatit başına sentromer olduğunu düşünme.
B Seçeneği:[Arke DNA'sı hakkında yanılgı]Arkelerin prokaryot olup protein bulundurmadığını zannetme.
E Seçeneği:[Doğru seçenek (Yanlış ifade)]Doğru mantık
D Seçeneği:[Protein görevi]Histonların işlevini göz ardı etme.
Soru 4Üreme Çeşitleri
Tek bir ata canlıdan genetik olarak özdeş yeni bireylerin oluşturulmasını temel alan eşeysiz üreme sürecinde temel mekanizmalar göz önüne alınmaktadır.
I. Dişi ve erkekte mayoz bölünme ile gamet oluşumu
II. Sperm ve yumurtanın döllenme ile kaynaşması
III. Mitoz bölünme ve yenilenme mekanizmaları
Eşeysiz üreme olayında yukarıdaki durumlardan hangileri kesinlikle ya da olası olarak görülür?
A
Yalnız I
C
Yalnız III
B
Yalnız II
E
I, II ve III
D
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eşeysiz üreme temel olarak mitoz bölünmeye (veya eşeysiz spor oluşumuna) dayanır; mayoz ve döllenme içermez.
Mayoz bölünme ile gamet oluşumu eşeyli üremeye aittir (I yanlıştır).
Sperm ve yumurtanın kaynaşması (döllenme) eşeyli üremenin temelidir (II yanlıştır).
Eşeysiz üreme temelini mitoz bölünmeden alır (III doğrudur).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Mayozun eşeysiz üremede görülebileceği yanılgısı]Sporla üremede mayoz görüldüğü için karıştırma.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Döllenme ve eşeysiz üreme ilişkisi]Üreme terimlerini genel bağlamda karıştırma.
D Seçeneği:[Eşeyli üreme unsurlarını eşeysiz üremeye dahil etme]Genel üreme süreçlerini birleştirme hatası.
E Seçeneği:[Hepsini doğru kabul etme tuzağı]Üreme çeşitlerini ayırt edememe.
Soru 5Hücre Döngüsü
Bölünmeye hazırlanan yüksek yapılı bir bitki hücresinin interfaz evresinde yoğun bir sentez ve hazırlık metabolizması gözlenir.
I. Hücrenin hacim ve kütlesinde artış olması
II. Ribozom, mitokondri, golgi aygıtı ve kloroplast sayısının artması
III. RNA ve protein sentezi hızının artması
IV. Yoğun enerji ihtiyacından dolayı ATP üretim ve tüketiminin artması
V. Sentriol eşlenmesi ile iğ ipliği organizasyon merkezinin oluşması
Bu bitki hücresinin interfaz evresinde yukarıdaki durumlardan hangisi gerçekleşmez?
C
III
B
IV
E
I
D
II
A
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yüksek yapılı bitki hücrelerinde sentriyol (sentrozom organeli) bulunmaz; dolayısıyla interfazda sentriol eşlenmesi gerçekleşmez.
Hücre büyümesi interfazda gerçekleşir (I doğrudur).
Organeller replike olur, kloroplast, mitokondri çoğalır (II doğrudur).
Protein ve RNA sentezi en üst düzeydedir (III doğrudur).
ATP üretimi artan metabolizma için hızlanır (IV doğrudur).
Yüksek yapılı bitki hücrelerinde sentrozom (sentriol) organeli yoktur, iğ iplikleri sitoplazmik mikrotübüllerle organize edilir (V yanlıştır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Hacim artışı]Hücrenin büyümediğini zannetme.
D Seçeneği:[Organel sayısının artması]Bitki hücrelerinde kloroplast bulunmadığını düşünme.
B Seçeneği:[ATP artışını sorgulama]İnterfazda enerji harcandığını unutma.
C Seçeneği:[Protein sentezi]İnterfazın ana olayı olduğunu göz ardı etme.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 6Hücre Bölünmeleri
Prokaryot bir bakteri hücresi ile insan üreme ana hücresinin (gongonyum/spermatogonyum) geçirdiği bölünme süreçleri moleküler düzeyde incelenmektedir.
Aşağıdaki olaylardan hangisi bakteri hücresinde ve insan üreme ana hücresinde gerçekleşen bölünme mekanizmalarında ortak olarak gerçekleşir?
A
Çekirdek zarının erimesi
B
İğ ipliklerinin oluşması
C
Ara lamel oluşumu
E
Kardeş kromatitlerin zıt kutuplara ayrılması
D
DNA'nın eşlenmesi (Replikasyon)
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Her iki hücre de bölünmeden önce kalıtım materyalini (DNA'yı) eşlemek zorundadır.
Bakterilerde çekirdek zar yoktur, dolayısıyla erimez (A yanlıştır).
Bakterilerde iğ ipliği oluşmaz (B yanlıştır).
Ara lamel bitki hücrelerinde sitokinez için görülür (C yanlıştır).
Her iki hücre de bölünme öncesi DNA'sını eşler (D doğrudur).
Bakterilerde kromozom ve kromatit ayrılması ökaryotlardaki gibi tipik iğ iplikleriyle olmaz (E yanlıştır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Kromatit ayrılması]Bakteride kromatit yapısı arama.
B Seçeneği:[İğ ipliği ortaklığı]Bakterilerin de bölünürken iğ ipliği oluşturduğunu düşünme.
C Seçeneği:[Ara lamel yanılgısı]Bakteri bölünmesini bitki sitokinezine benzetme.
A Seçeneği:[Çekirdek zarı varlığı]Bakteride çekirdek zarı olduğunu zannetme.
Soru 7Üreme Sistemleri ve Çeşitleri
Eşeyli üreme yapan çok hücreli hayvanlarda popülasyon içerisindeki kalıtsal çeşitlilik (varyasyon) nesillerin hayatta kalma şansını artırır.
Aşağıdakilerden hangisi hayvancılık veya genel hayvanlar aleminde eşeyli üremede ortaya çıkan kalıtsal varyasyona katkı sağlamaz?
A
Mayoz sırasında tetratların ekvatoral düzlemde rastgele dizilmeleri
E
Döllenme olayında gametlerin şansa dayalı olarak birleşmesi
D
Homolog kromozomların birbirinden bağımsız olarak hücrenin farklı kutuplarına gitmesi
C
Mayoz sırasında krossing over (parça değişimi) olmasının görülmesi
B
Yumurta hücresinin boğumlanarak sitoplazmasını bölmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yumurta hücresinin boğumlanarak bölünmesi sitokinez (sitoplazma bölünmesi) olayıdır; kalıtsal çeşitliliğe doğrudan bir katkısı yoktur, sadece hücre sayısını artırır.
Tetratların ekvatorda rastgele dizilmesi çeşitlilik sağlar (A katkı sağlar).
Sitoplazma bölünmesi (boğumlanma) mekanik bir süreçtir, kalıtsal çeşitliliğe etkisi yoktur (B katkı sağlamaz).
Krossing over genlerin yeniden kombinasyonunu sağlar (C katkı sağlar).
Homolog kromozomların rastgele ayrılması çeşitliliğe katkı sunar (D katkı sağlar).
Döllenmenin şansa dayalı olması popülasyonda çeşitliliği artırır (E katkı sağlar).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Varyasyon kaynağı]Tetrat diziliminin çeşitliliğe etkisini karıştırma.
D Seçeneği:[Homolog ayrılması]Kutuplara gidişin çeşitliliğe etkisini göz ardı etme.
E Seçeneği:[Döllenme]Döllenmenin şans faktörünü hesaba katmama.
C Seçeneği:[Krossing over]Krossing over'ın çeşitlilik yarattığını unutma.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 8Üreme Çeşitleri
Canlılar alemindeki çeşitlilik incelendiğinde farklı taksonomik grupların hem eşeyli hem de eşeysiz üreme yeteneklerine sahip olduğu görülür.
I. Bakteri (Örn. ikiye bölünme)
II. Mantar (Örn. sporla üreme / tomurcuklanma)
III. Bitki (Örn. vejetatif üreme)
IV. Hayvan (Örn. rekreasyon / rejenerasyon ile üreme veya partenogenez)
Yukarıdaki canlı alemlerinden hangilerinde eşeysiz üreme şekilleri görülebilir?
A
I ve II
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
C
III ve IV
B
II ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tüm bu canlı alemlerinde (bakteri, mantar, bitki ve hayvan) eşeysiz üreme çeşitleri gözlenebilir.
Bakteriler ikiye bölünerek eşeysiz ürer (I görülür).
Mantarlar sporla veya tomurcuklanmayla ürer (II görülür).
Hayvanlar partenogenez, tomurcuklanma veya rejenerasyonla ürer (IV görülür).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Hayvanları dışlama]Hayvanlarda eşeysiz üreme olmadığını düşünme.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Tek hücrelileri dışlama]Bakteri ve mantarları unutma.
B Seçeneği:[Bakteri ve bitkileri dışarıda bırakma]Eşeysiz üremeyi sadece bazı gruplara mal etme.
A Seçeneği:[Eksik gruplama]Bitki ve hayvanların eşeysiz üremediğini zannetme.
Soru 9Hücre Döngüsü
Hücre döngüsünün çekirdek bölünmesi (karyokinez) aşamasında kromatin iplikler kısalıp kalınlaşarak mikroskop altında en net seçilebilir hale gelir.
Mitoz bölünmede aşağıda verilen evrelerin hangisinde kromozomlar en net ve en yoğun şekilde görülür?
A
Profaz
D
Telofaz
E
Metafaz
B
Anafaz
C
İnterfaz
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metafaz evresinde kromozomlar hücrenin ekvatoral düzlemine en üst düzeyde kısalmış ve kalınlaşmış halde dizilir; bu nedenle karyotip analizlerinde ve mikroskop incelemelerinde kromozomların en net görüldüğü evredir.
Profazda kromozomlar yeni belirginleşmeye başlar.
Anafazda kromatitler zıt kutuplara çekilir.
İnterfazda kromozomlar chromatin ağ şeklindedir, net görülmez.
Telofazda kromozomlar tekrar çözülmeye başlar.
Metafazda kromozomlar maksimum kısalığa ulaşıp ekvatorda dizildiği için en net bu evrede görülür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Profaz ile karıştırma]Kromozomların ilk göründüğü evre ile en net görüldüğü evreyi karıştırma.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Telofaz çözülmesi]Çekirdek zarının oluştuğu evreyi baz alma.
C Seçeneği:[İnterfaz karmaşası]DNA eşlenmesini kromozom netliğiyle karıştırma.
B Seçeneği:[Anafaz hareketi]Kromatitlerin ayrılma anını net sanma.
Soru 10Hücre Döngüsü
Çok hücreli gelişmiş canlılarda bazı hücreler farklılaşma sürecini tamamlayarak bölünme yeteneklerini kalıcı olarak kaybederken, bazıları uygun koşullarda bölünmeye devam eder.
Aşağıda verilen hücrelerden hangisi bölünme kabiliyetini yitirmemiştir (mitotik döngüye girebilir)?
A
Memelilerde olgun alyuvar hücresi
C
Karaciğer hücresi
B
Sinir hücresi (Nörondaki bazı istisnalar hariç genel olarak)
D
Olgun sperm hücresi
E
Çizgili kas hücresi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Karaciğer hücreleri (hepatositler) olgunlaşmalarına rağmen bölünme yeteneklerini kaybetmezler; gerektiğinde (örn. organ hasarında) mitozla çoğalabilirler.
Memelilerde olgun alyuvarlar çekirdeksizdir ve bölünemez (A yitirmiştir).
Sinir hücreleri (nöronlar) olgunlaşınca bölünme yeteneklerini kaybeder (B yitirmiştir).
Karaciğer hücreleri rejenere olabilir ve bölünme yeteneğini korur (C yitirmemiştir).
Sperm hücreleri özelleşmiş gametlerdir ve bölünemez (D yitirmiştir).
Çizgili kas hücreleri çok çekirdeklidir ve bölünme yeteneklerini yitirmiştir (E yitirmiştir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Alyuvar yapısı]Çekirdeksiz olduğunu unutarak bölünebileceğini sanma.
B Seçeneği:[Sinir hücresi]Nöronların yenilendiği yanılgısına düşme.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Çizgili kas]Çok çekirdekli olduğu için bölüneceğini düşünme.
D Seçeneği:[Sperm hücresi]Gametlerin mitoz geçirebileceğini zannetme.
Soru 11Üreme Sistemleri ve Çeşitleri
Eşeyli üreme, temel olarak mayoz ve döllenme olaylarına dayanan ve gelişmiş canlı gruplarının çoğunda popülasyon devamlılığını sağlayan temel üreme biçimidir.
I. Omurgalı hayvan (Örn. balık, kuş, memeli)
II. Tohumlu bitki (Örn. açık ve kapalı tohumlular)
III. Yumuşakça (Örn. salyangoz, midye)
Eşeyli üreme yukarıdaki canlı gruplarından hangilerinde ortak olarak görülür?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
E
I, II ve III
D
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Omurgalı hayvanlar, tohumlu bitkiler ve yumuşakçalar (omurgasızlar şubesine ait) eşeyli üreme yeteneğine ve mekanizmalarına sahiptir.
Omurgalı hayvanlar eşeyli üreme ile çoğalır (I görülür).
Tohumlu bitkiler çiçek ve tohum yapısıyla eşeyli üreme yapar (II görülür).
Yumuşakçalar eşeyli üreme (genellikle ayrı eşeyli veya hermofrodit) gerçekleştirir (III görülür).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yumuşakçaları yalnız alma]Omurgasızların eşeyli üremediğini zannetme.
B Seçeneği:[Bitkileri yalnız alma]Bitkilerin sadece vejetatif ürediğini düşünme.
D Seçeneği:[Yumuşakçaları hariç tutma]Yumuşakçaların üreme şeklini bilmeme.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Eksik grup seçimi]Sadece hayvanlarda eşeyli üreme olduğunu sanma.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.