Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Hücre Bölünmeleri
Eşeyli üreme yapan canlıların üremeyi sağlayan hücrelerinde gerçekleşen özel bir bölünme türü olan mayoz, kalıtsal çeşitliliğin temel mekanizmalarından biridir.
I. Sadece 2n kromozomlu üreme ana hücrelerinde görülebilir.
II. Bölünme sonucunda genetik yapısı birbirinden farklı dört yeni hücre meydana gelir.
III. Yüksek yapılı bitkilerde üreme organlarında aktif olarak gerçekleşir.
Mayoz bölünme süreci dikkate alındığında, yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mayoz bölünme 2n hücrelerde başlar ancak bazı canlılarda (örneğin erkek arılar) n kromozomlu hücreler de mitoz bölünme ile sperm üretir; bitki hücrelerinde (çiçekli bitkilerde başçık ve yumurtalıkta) mayoz görülür.
I. öncül yanlıştır çünkü n kromozomlu bazı canlılarda da (örneğin yosunların gametofit evresinde özel hücreler veya erkek arılarda) mayoz olmasa da, mayoz sadece 2n hücrelerde gerçekleşir ifadesi genel kural gibi durur ancak n kromozomlu hücreler mayoz geçiremez, doğru. (Ancak haploit hücrelerde mayoz geçirilmez, sadece diploid hücrelerde gerçekleşir bilgisi doğrudur, fakat öncülü dikkatli okuyalım: mayoz bölünme ökaryotik bazı canlılarda n kromozomlu sporların oluşumunda da rol oynayabilir mi? Hayır, sporlar mayozla oluşur ve n kromozomlu hücreden oluşmaz, 2n hücreden oluşur. Ancak 'sadece diploid' ifadesi bazı kaynaklarda istisnai durumlara takılabilir; parazitlerde veya döllenmesiz üremede değişebilir. Yine de MEB müfredatına göre mayoz sadece diploid (2n) hücrelerde gerçekleşir, doğru kabul edilir. Lakin III. öncülde 'Bitki hücrelerinde görülmez' denmektedir ki bu yanlıştır, bitkilerde üreme ana hücrelerinde mayoz görülür. Bu durumda I ve II doğrudur, fakat seçeneklerde I ve II varsa C, D, E incelenir.)
İnceleme: I. Sadece diploid hücrelerde gerçekleşir (Doğrudur). II. Dört yavru hücre oluşur (Doğrudur). III. Bitki hücrelerinde görülmez (Yanlıştır, çiçekli bitkilerde başçık ve yumurtalıkta mayoz görülür). Bu durumda I ve II doğrudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yalnızca birinci öncülün doğru olduğunu düşünmek]Dört yavru hücre oluştuğunu gözden kaçırma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
C Seçeneği:[Bitkilerde mayoz olmadığını sanmak]Bitkilerde üreme organlarını unutma
D Seçeneği:[Hatalı öncül kombinasyonu]Yanlış okuma
E Seçeneği:[Tüm öncülleri doğru kabul etme]Genelleme hatası
Soru 2Hücre Bölünmeleri
Mayoz bölünme, mitozdan farklı olarak iki aşamalı gerçekleşir ve ilk aşaması kalıtsal çeşitliliğin sınırlarını belirleyen kritik olaylara sahne olur.
I. Bölünme tamamlandığında n kromozomlu iki yeni yavru hücre oluşur.
II. Homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında parça değişimi gözlenir.
III. Anafaz-I evresinde homolog kromozomlar birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir.
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mayoz-I sonunda n kromozomlu iki hücre oluşur (I. öncül mayoz-I'in sonunu ifade eder ancak I ve II, III kombinasyonuna dikkat). Krossing-over ve homolog kromozomların ayrılması mayoz-I'e özgüdür.
I. öncül mayoz-I tamamlandığında n kromozomlu iki hücre oluştuğunu söyler; ancak bu durum telofaz-I / sitokinez-I sonucudur.
II. Krossing-over profaz-I'de gerçekleşir (Mayoz-I).
III. Homolog kromozomların ayrılması anafaz-I'de gerçekleşir (Mayoz-I).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece krossing-over'ı arama
B Seçeneği:[Mayoz-I sonundaki hücre sayısını karıştırma]I. öncülü yanlış yorumlama
C Seçeneği:[Parça değişimini unutma]Sadece ayrılmaya odaklanma
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Hepsini doğru sanma]Tüm maddeleri onaylama
Soru 3Hücre Bölünmeleri
Mayoz bölünmenin profaz-I evresinde, homolog kromozomların yan yana gelmesiyle tetrat yapüları oluşur.
Profaz-I evresinde 20 tetrat bulunduran diploid bir hücrenin, mayoz bölünme sonucunda oluşacak yavru hücrelerinin her birinin kromozom sayısı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A
10
B
20
C
30
D
40
E
80
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tetrat sayısı = n. 20 tetrat varsa n = 20 demektir. Mayoz sonucunda oluşan yavru hücreler n kromozomludur, dolayısıyla kromozom sayısı 20'dir.
Tetrat sayısı n kromozom sayısına eşittir.
Tetrat = 20 ise n = 20'dir.
Mayoz sonucunda oluşan hücreler n kromozomlu olduğundan yavru hücrelerin kromozom sayısı 20'dir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[n'i yarıya bölme hatası]20'yi 10 yapma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru hesaplama
C Seçeneği:[Toplama hatası]Rastgele sayı
D Seçeneği:[2n kromozom sayısını işaretleme]Ana hücrenin kromozom sayısını bulma
E Seçeneği:[4 katını alma]Tetratı 4 ile çarpma
Soru 4Hücre Bölünmeleri
Mayoz bölünme, belirli bir kural ve kronolojik sıra içinde birbirini takip eden evrelerden oluşur.
Mayoz bölünme sürecinde gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi diğerlerinden daha sonra gerçekleşir?
A
Tetrat oluşumu
B
Krossing over
C
Homolog kromozom ayrılması
D
Kardeş kromatit ayrılması
E
Kromozomların tek sıra halinde hücrenin ekvatoral düzlemine dizilmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tetrat oluşumu ve krossing over profaz-I'de, homolog kromozom ayrılması anafaz-I'de, kardeş kromatit ayrılması anafaz-II'de gerçekleşir. En son kardeş kromatitler ayrılır.
A ve B: Profaz-I evresi (en başta).
C: Anafaz-I evresi.
E: Metafaz-II evresinde kromozomlar tek sıra dizilir.
D: Kardeş kromatitlerin ayrılması anafaz-II evresindedir (mayozun en son aşamalarından biridir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İlk olayı işaretleme]Profaz-I'i son sanma
B Seçeneği:[Erken olay]Profaz-I olayı
C Seçeneği:[Mayoz-I olayı]Anafaz-I'i son sanma
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru sıralama
E Seçeneği:[Metafaz-II evresi]Metafazı anafazdan sonra sanma
Soru 5Hücre Bölünmeleri
Mayoz bölünme geçiren bir bireyin oluşturduğu gametlerin birbirinden farklı genetik yapıda olması tür içi çeşitliliği artırır.
I. Homolog kromozomlar arasındaki parça değişimi (krossing-over)
II. Homolog kromozomların kutuplara rastgele dağılması
III. Kardeş kromatitlerin birbirinden ayrılması
Olaylarından hangileri bölünme sonucunda oluşacak yavru hücrelerin birbirlerinden farklı kalıtsal yapıda olmalarında etkilidir?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Krossing-over ve homolog kromozomların rastgele dağılımı çeşitliliği sağlar. Kardeş kromatitlerin ayrılması (kural dışı mutasyon olmadıkça) genetik çeşitliliğe yeni bir katkı sağlamaz, çünkü kardeş kromatitler birbirinin aynısıdır.
I. Krossing-over genetik çeşitliliği artırır.
II. Homolog kromozomların rastgele kutuplara çekilmesi çeşitliliği artırır.
III. Kardeş kromatitlerin ayrılması normal şartlarda çeşitlilik yaratmaz (aynı genetik bilgiye sahiptirler).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sadece krossing-over'ı düşünmek]Rastgele dağılımı göz ardı etme
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
C Seçeneği:[Kardeş kromatit ayrılışını çeşitlilik sanmak]Kromatit ayrımını karıştırma
D Seçeneği:[Hatalı kombinasyon]Krossing-over'ı unutma
E Seçeneği:[Tüm olayların çeşitlilik sağladığını sanmak]Genelleme
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.