Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 7 Soru Cevaplandı
Soru 1Hücre Bölünmeleri
Prokaryotlarda peptidoglikan sentezini bloke eden bazı antibiyotikler ile ökaryotik hücrelerde mikrotübül dinamiklerini ve iğ ipliği formasyonunu durduran bazı bitkisel alkaloidler hücresel döngüleri farklı mekanizmalarla bloke eder.
I. Peptidoglikan tabakaya sahip olmayan ökaryotik ökaryot hücrelerin hücre duvarı sentezi bu antibiyotiklerden etkilenmez.
II. Kolşisin maddesi, sadece bitkisel hücrelerde iğ ipliği oluşumunu engeller, hayvansal hücreleri etkilemez.
Buna göre, bu kimyasal maddelerin hücresel etkileri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
E
I, II ve III
D
II ve III
B
Yalnız III
C
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Penisilin türü antibiyotikler sadece peptidoglikan yapıya sahip bakterileri etkiler; bitki, mantar veya hayvan hücrelerinde peptidoglikan duvar olmadığından bu hücrelerin bölünmesini doğrudan bu mekanizmayla engellemez. Kolşisin ise hem bitkisel hem de hayvansal ökaryot hücrelerde iğ ipliklerinin oluşumunu (mikrotübül polimerizasyonunu) engelleyerek mitozu durdurur. Dolayısıyla I ve III doğrudur.
1. Bakteriyel hücre duvarı peptidoglikan yapılıdır ve penisilin bunu hedefler.
2. Kolşisin mikrotübülleri hedef aldığı için hayvansal ve bitkisel tüm bölünmekte olan ökaryotik hücreleri etkiler.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]I ve III öncüllerinin bilimsel doğruluğunu tam kurma.
D Seçeneği:[II ve III]II numaralı öncüldeki kolşisinin sadece bitkilerde etki ettiği yanılmasına düşme.
E Seçeneği:[I, II ve III]Tüm öncülleri doğru kabul etme eğilimi.
B Seçeneği:[Yalnız III]I numaralı öncüldeki antibiyotik özgüllüğünü atlama.
A Seçeneği:[Yalnız I]III numaralı öncülün doğruluğunu gözden kaçırma.
Soru 2Hücre Bölünmeleri
Canlıların büyüme, onarım ve eşeysiz üremesini sağlayan mitoz bölünme, birbirini takip eden evreler silsilesinden oluşur ve bu süreçte karyokinez ile sitokinez gerçekleşir.
I. Kromozom sayısının geçici olarak yarıya inmesi veya kalıcı olarak azalması
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mitoz bölünmede ana hücrenin kromozom sayısı ile oluşan yeni hücrelerin kromozom sayısı aynıdır; kromozom sayısı asla yarıya inmez veya azalmaz (I yanlıştır). Telofaz evresinde iğ iplikleri kaybolur ve çekirdek zarı yeniden oluşur (II ve III doğrudur).
1. Mitozda kromozom sayısı sabit kalır (2n→2n).
2. Telofaz evresinde profazda gerçekleşen olayların tersi olur (çekirdek zarı ve çekirdekçik yeniden oluşur, iğ iplikleri kaybolur).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yalnız III]Eksik değerlendirme.
E Seçeneği:[I, II ve III]Mitozda kromozom sayısının azaldığı yanılması.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Telofaz evresi olaylarını tam ve doğru eşleme.
B Seçeneği:[Yalnız II]Telofaz olaylarından sadece birini seçme.
A Seçeneği:[Yalnız I]Mitozda hücre başına düşen DNA miktarının yarıya inmesiyle kromozom sayısını karıştırma.
Soru 3Üreme Çeşitleri
Yüksek yapılı bitkilerin vejetatif organlarının (kök, gövde, yaprak) mitoz bölünme ve yenilenme yeteneğiyle yeni bireyler oluşturması olayına vejetatif üreme denir.
I. Çilekte toprak yüzeyinde yatay olarak büyüyen gövde uzantılarıyla yeni bitkilerin gelişmesi
II. Bazı bitkilerin toprakla temas eden yan dallarının uç kısmından köklenerek ana bitkiden bağımsız yeni bir birey oluşturması
III. Patates gibi besin depolayan şişkin gövde kısımlarının üzerindeki gözcüklerden yeni sürgünlerin çıkması
Yukarıda verilen vejetatif üreme şekilleri hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?
C
Sürünücü gövde ile üreme: II - Daldırma ile üreme: I - Yumru ile üreme: III
B
Sürünücü gövde ile üreme: I - Daldırma ile üreme: III - Yumru ile üreme: II
D
Sürünücü gövde ile üreme: III - Daldırma ile üreme: I - Yumru ile üreme: II
E
Sürünücü gövde ile üreme: II - Daldırma ile üreme: III - Yumru ile üreme: I
A
Sürünücü gövde ile üreme: I - Daldırma ile üreme: II - Yumru ile üreme: III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I. öncül stolon (sürünücü gövde) ile üremeyi (çilek) açıklar. II. öncül dalın daldırılarak köklendirilmesini (daldırma yöntemi) açıklar. III. öncül ise patates gibi yapularda yumru ile üremeyi açıklar. Doğru eşleştirme A seçeneğidir.
1. Çilek stolon (sürünücü gövde) örneğidir -> I
2. Bitki dallarının toprakla örtülmesi daldırma yöntemidir -> II
3. Patates yumru gövdedir -> III
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[I ve II yer değiştirmiş]Sürünücü gövde ile daldırmayı karıştırma.
E Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Rastgele eşleme hatası.
D Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Rastgele eşleme hatası.
B Seçeneği:[II ve III yer değiştirmiş]Daldırma ve yumru tanımlarını karıştırma.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Kavramların doğru tanım ve örnek eşleşmesi.
Soru 4Hücre Bölünmeleri
Eşeyli üremenin temelini oluşturan mayoz bölünme sürecinde, kaltsal çeşitliliği sağlayan ve homolog kromozomların eşleşmesiyle kurulan özel sitolojik yapılar ortaya çıkar.
Aşağıdaki yapılardan hangisi yalnızca mayoz bölünmede görülür?
A
Tetrat
B
İğ ipliği
D
Sitokinez
E
Replikasyon
C
Kromatit
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tetrat, homolog kromozomların yan yana gelip sarılmasıyla oluşan 4 kromatitli yapıdır ve yalnızca mayoz bölünmenin profaz I evresine özgüdür. İğ ipliği, kromatit, sitokinez ve replikasyon hem mitozda hem mayozda ortak olarak görülür.
1. Tetrat = 2 homolog kromozom = 4 kromatit.
2. Yalnızca mayoz bölünmede (Profaz I) oluşur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Kromatit]Kardeş kromatitlerin mitozda da bulunduğunu gözden kaçırma.
B Seçeneği:[İğ ipliği]Mitozda da iğ ipliklerinin kurulduğunu unutma.
D Seçeneği:[Sitokinez]Sitoplazma bölünmesinin ortak olduğunu atlama.
E Seçeneği:[Replikasyon]DNA'nın her bölünme öncesi eşlendiğini karıştırma.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Tetratın mayoza özgü olduğunu bilme.
Soru 5Kalıtsal Çeşitlilik ve Bölünmeler
Eşeyli üremede popülasyon içindeki bireylerin genetik olarak birbirinden farklı olmasını sağlayan pek çok mekanizma bulunur; ancak bazı hücresel olaylar genetik çeşitlilik yaratmaz.
I. Anne ve babadan gelen homolog kromozomların aynı hücrede birleşmesi (döllenme veya mayozdaki kombinezyonlar)
II. DNA replikasyonu ile genetik materyal miktarının iki katına çıkması
III. Homolog kromozom sayısının yarıya inmesi
IV. Mitozda anafaz evresinde kardeş kromatitlerin şansa bağlı farklı hücrelere dağılımı
Yukarıda verilenlerden hangileri tür içerisinde kalıtsal çeşitliliğe neden olmaz?
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
B
I ve IV
A
Yalnız IV
C
II ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
DNA replikasyonu (II) sadece DNA miktarını iki katına çıkarır, çeşitlilik yaratmaz. Homolog kromozom sayısının yarıya inmesi (III) ploidi azalmasıdır, çeşitlilik mekanizması değildir. Mitoz bölünmede kardeş kromatitlerin ayrılması (IV) kalıtsal çeşitlilik yaratmaz, çünkü kardeş kromatitler kopyadır (mutasyon yoksa özdeştir). I. öncül ise crossing-over ve bağımsız dağılım gibi çeşitliliğe neden olan mayoz/döllenme süreçlerini kapsar. Bu durumda II, III ve IV çeşitliliğe neden olmaz.
1. Replikasyon miktar artışıdır, çeşitlilik sağlamaz (II).
2. Kromozom sayısının yarıya inmesi sayısal bir durumdur, çeşitlilik kaynağı değildir (III).
3. Mitozda kardeş kromatit ayrılması genetik olarak özdeş hücreler üretir, çeşitlilik yaratmaz (IV).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[II ve IV]III numaralı öncülü çeşitlilik kaynağı zannetme.
A Seçeneği:[Yalnız IV]Sadece mitozu ele alıp replikasyon ve kromozom sayısı değişimini kaçırma.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Çeşitlilik yaratmayan süreçleri tam belirleme.
D Seçeneği:[I, II ve III]I numaralı öncülü yanlış yorumlama.
B Seçeneği:[I ve IV]Döllenme/mayoz birleşimini çeşitlilik dışı sanma.
Soru 6Hücre Bölünmeleri
Hücre bölünmelerinde genetik materyalin kutuplara çekildiği anafaz evreleri, bölünme çeşitlerine göre farklı özellikler gösterir.
I. Kalıtsal çeşitlilik sağlanması
II. İğ ipliklerinin boyunun kısalması
III. Kardeş kromatitlerin ayrılması
Mitoz bölünmenin anafaz, mayoz bölünmenin anafaz I ve anafaz II evrelerinde; yukarıdaki olaylardan hangileri ortaktır?
C
Yalnız III
A
Yalnız I
B
Yalnız II
E
II ve III
D
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kalıtsal çeşitlilik yalnızca mayoz I'de (anfaj I'de homologların ayrılması) sağlanır; mitoz ve anafaz II'de çeşitlilik sağlanmaz (I ortak değildir). İğ ipliklerinin boyunun kısalması tüm anafaz evrelerinde kromozomları/kromatitleri kutuplara çekmek için ortaktır (II oraktır). Kardeş kromatitlerin ayrılması mitoz anafazı ve mayoz anafaz II'de görülür ancak anafaz I'de homolog kromozomlar ayrılır (III ortak değildir). Yalnız II ortaktır.
1. Çeşitlilik: Sadece Mayoz I (Anafaz I).
2. İğ ipliklerinin kısalması: Tüm anafaz evrelerinde ortak.
3. Kardeş kromatit ayrılması: Mitoz anafazı ve Anafaz II'de ortak, Anafaz I'de yok.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yalnız I]Mayozun çeşitlilik özelliğini tüm anafazlara genelleme.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]İğ ipliklerinin kısalmasının evrensel anafaz mekanizması olduğunu kavrama.
D Seçeneği:[I ve II]Çeşitliliğin her anafazda olduğunu düşünme.
E Seçeneği:[II ve III]Anafaz I'de kardeş kromatitlerin ayrıldığını karıştırma.
C Seçeneği:[Yalnız III]Anafaz I'de kromatitlerin ayrıldığını zannetme.
Soru 7Üreme Çeşitleri
Tek hücreli organizmaların mitoz veya amitoz bölünmelerle sayısal artış sağlaması eşeysiz üreme çeşitlerinden bölünerek üreme olarak adlandırılır.
Bölünerek üreme için aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
C
Prokaryot tipindeki arkelerde görülür.
A
Öğlenada boyuna, paramesyumda enine, amipte her yönden bölünme ile üreme görülür.
E
Bölünerek üremede çekirdek ve sitoplazma bölünmesi gözlenebilir.
D
Bölünerek üremenin temelini mayoz bölünme oluşturur.
B
Bakterilerde sayısal artışı sağlar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bölünerek üremenin temelini mitoz (veya prokaryotlarda ikiye bölünme) oluşturur; mayoz bölünme eşeysiz üremenin temeli değil, eşeyli üreme ve gamet oluşumunun temelidir (D seçeneği yanlıştır). Diğer seçenekler bölünerek üreme ile ilgili doğrudur.
1. Eşeysiz üremenin temeli mitozdur.
2. Mayoz eşeyli üreme ve çeşitlilik içindir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru ifade]Arkelerin prokaryot olduğu bilgisi.
A Seçeneği:[Doğru ifade]Öglena boyuna, paramesyum enine bölünür bilgisi.
B Seçeneği:[Doğru ifade]Bakterilerde üremenin sayısal artış sağladığı bilgisi.
D Seçeneği:[Yanlış seçenek]Mayozun eşeysiz üreme temeli olduğunu sanma yanılgısı.
E Seçeneği:[Doğru ifade]Ökaryot tek hücrelilerde karyokinez ve sitokinez gözlendiği bilgisi.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.