Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 6 Soru Cevaplandı
Soru 1Ekosistem Ekolojisi
Dünya genelindeki karbon rezervleri ve bu rezervler arasındaki geçişler ekosistemin sürdürülebilirliği için kritik öneme sahiptir. Karbon döngüsünde bazı biyolojik ve kimyasal olaylar atmosferik gaz dengesini doğrudan etkiler.
I. Fitoplanktonların inorganik karbonu organik bileşiklere dönüştürmesi
II. Canlıların yapısal moleküllerini enerji üretimi amacıyla yıkıma uğratması
III. Organik yapılı maddelerin yüksek sıcaklıkta oksijen ile kimyasal olarak tepkimeye girmesi
Yukarıda verilen olaylardan hangileri atmosferdeki karbondioksit derişimini azaltıcı yönde etki yapar?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Atmosferdeki CO2 miktarını azaltan temel olay fotosentezdir.
I numaralı olay fotosentezdir; atmosferden CO2 tüketerek organik besin üretir, dolayısıyla CO2'yi azaltır.
II numaralı olay hücresel solunumdur; ortama CO2 verir.
III numaralı olay yanma tepkimesidir; ortama CO2 verir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Solunumun gaz tüketim yönüyle karıştırılması]Hücresel solunumun oksijen tükettiği bilindiği için CO2'yi de azalttığı zannedilebilir.
C Seçeneği:[Yanma olayının etkisinin yanlış yorumlanması]Yanmanın karbonu bağladığı düşünülebilir.
D Seçeneği:[Tüm artırıcı olayların bir arada alınması]Solunum ve yanmanın ortak özelliği gözden kaçabilir.
E Seçeneği:[Tüm öncüllerin doğru kabul edilmesi]Olayların tamamının ekosistemde gerçekleştiği odaklanılıp yönü göz ardı edilebilir.
Soru 2Ekosistem Ekolojisi
Ekosistemdeki karbon döngüsü sürecinde bazı canlılar hem karbonu organik yapılara dâhil ederek atmosferik gazı azaltabilir hem de metabolik faaliyetleriyle ortama karbon salınımı yapabilir.
Ekosistemde yer alan aşağıdaki canlı türlerinden hangisi, sahip olduğu beslenme tipi ve metabolik özellikleri sayesinde atmosferdeki karbondioksitin hem artmasında hem de azaltılmasında doğrudan etkili olabilir?
A
Otçul beslenen hayvan
B
Şapkalı mantar
C
İğne yapraklı ağaç
D
Omnivor beslenen insan
E
Parazit beslenen kene
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hem fotosentez (azaltma) hem solunum (arttırma) yapabilen üretici canlılar iki süreci de gerçekleştirir.
İğne yapraklı ağaç bir bitkidir ve üreticidir.
Bitkiler gündüz fotosentez yaparak atmosferden CO2 tüketir (azaltır).
Bitkiler gece ve gündüz sürekli hücresel solunum yaparak ortama CO2 verir (arttırır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sadece tüketici olma]Hayvanların solunumla CO2 verdiğini bilip döngünün tamamlandığı düşünülür.
B Seçeneği:[Ayrıştırıcı canlı yanılgısı]Mantarların ekosistem için önemi düşünülür.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Omnivor beslenme karmaşası]Çeşitli beslenmenin döngüyü çift yönlü etkileyeceği sanılabilir.
E Seçeneği:[Parazit beslenme]Özel beslenme biçimlerinin döngüye etkisi karıştırılır.
Soru 3Ekosistem Ekolojisi
Yeryüzünde karbon; atmosfer, su küre, taş küre ve canlılar arasında sürekli bir döngü içerisindedir.
I. Doğadaki karbon döngüsünde ayrıştırıcı organizmalar işlev görmez.
II. Sucul ekosistemler doğadaki karbon kaynaklarından biridir.
III. Fosil yakıtların yanması atmosfere karbondioksit verilmesine neden olur.
Karbon döngüsü ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ayrıştırıcılar karbon döngüsünde aktiftir; sucul ekosistemler karbon depolar ve fosil yakıt yanması CO2 salar.
I. Öncül yanlıştır çünkü ayrıştırıcılar organik artıkları parçalayarak solunumla CO2 açığa çıkarır ve döngüde hayati rol oynar.
II. Öncül doğrudur, okyanuslar ve denizler önemli karbon yutakları ve kaynaklarıdır.
III. Öncül doğrudur, fosil yakıtların yanması karbon salınımını artırır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]III numaralı öncülün etkisinin gözden kaçması.
B Seçeneği:[Ayrıştırıcıların rolünün reddedilmesi]I. öncülün doğru olduğu yanılgısı.
C Seçeneği:[Sucul ekosistemlerin göz ardı edilmesi]II. öncülün atlanması.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[I numaralı öncülün yanlışı fark edilememesi]Ayrıştırıcıların döngüdeki yeri karıştırılabilir.
Soru 4Ekosistem Ekolojisi
Bir ekosistemde madde döngüleri, biyotik ve abiyotik faktörlerin eş güdümlü çalışmasıyla gerçekleşir. Ölü organizmaların yapısındaki organik moleküllerin karbon atomu, uzun bir süreç sonucunda yeniden bir bitkinin deposunda yer alabilir.
I. bitki hücresinin karbondioksit özümlemesi
II. ayrıştırıcı canlının hücre dışı sindirimi
III. ayrıştırıcı canlının hücresel solunumu
Ölü bir hayvanın kas hücrelerindeki proteinin yapısında bulunan karbon atomunun ekosistemdeki bitkinin lökoplastında sentezlenen nişastanın yapısına gelinceye kadar gerçekleşme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A
I - II - III
B
I - III - II
C
II - I - III
D
II - III - I
E
III - II - I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Önce proteinler hücre dışı sindirimle monomerlerine ayrılır, ardından solunumla CO2 açığa çıkar ve bu CO2 bitki tarafından özümlenir.
Ölü hayvandaki büyük proteinlerin parçalanabilmesi için öncelikle ayrıştırıcılar tarafından hücre dışı sindirim (II) gerçekleştirilmelidir.
Oluşan organik monomerler hücre içine alınarak solunuma uğratılır ve sonuçta açığa çıkan CO2 havaya verilir (III).
Havaya verilen bu CO2, bitki hücresi tarafından fotosentezle (karbondioksit özümlemesi - I) nişastaya dönüştürülür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğrudan özümseme varsayımı]Bitkinin doğrudan proteini veya organik artığı kullanabileceği yanılgısı.
B Seçeneği:[Sıralama hatası]Sindirimin en sonda yapılacağı düşüncesi.
C Seçeneği:[Solunum ve sindirim yeri karışıklığı]Olayların kronolojik sırasının atlanması.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Ters sıralama]Olayların sondan başa alınması.
Soru 5Ekosistem Ekolojisi
Doğadaki karbon döngüsünde gaz dengesini koruyan ve bozan pek çok farklı mekanizma aynı anda işlemektedir.
Doğada, aşağıdaki olaylardan hangisi atmosfere karbondioksit salınmasına neden olmaz?
A
Fosil yakıtların yakılması
B
Hücre solunumu
C
Fotosentez
D
Kireç taşlarının suda çözünmesi
E
Ayrıştırıcıların faaliyetleri
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Fotosentez atmosferden karbondioksit tüketir, salınımına neden olmaz.
Kireç taşlarının çözünmesi ve ayrıştırıcı faaliyetleri CO2 salınımına yol açar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yakılma olayının etkisi]Yanmanın CO2 ürettiği bilinir.
B Seçeneği:[Solunum ürünü]Solunumun CO2 çıkardığı bilinir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Jeolojik olayların etkisi]Çözünme olayının gaz çıkışı ile ilişkisi karıştırılabilir.
E Seçeneği:[Ayrıştırıcı faaliyetleri]Solunum yaptıklarının bilinmesi.
Soru 6Ekosistem Ekolojisi
Azot döngüsü; azotun atmosfer, toprak ve canlılar arasında dönüşümünü sağlayan biyokimyasal süreçler bütünüdür. Bu döngüde görev yapan özel bakteriyel süreçler ekosistem dengesini korur.
I. Bakteriler tarafından gerçekleştirilir.
II. Atmosferdeki N2 gazının azalmasına neden olur.
III. Organik moleküllerin yapısındaki azot inorganik hâle geçer.
Denitrifikasyon olayı ile ilgili olarak, yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi