Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 8 Soru Cevaplandı
Soru 1Canlıların Temel Bileşenleri
Hücre içi enerji transferlerinde temel rol oynayan adenozin trifosfat (ATP) molekülü, canlıların metabolik faaliyetleri için gerekli olan enerjiyi sağlar.
I. Adenin bazı
II. Riboz şekeri
III. Fosfat grubu
ATP molekülünün yapısında yer alan yukarıdaki yapı birimlerinden hangileri organik yapılıdır?
D
II ve III
E
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
ATP molekülünün yapısındaki adenin bazı azotlu organik bir bazdır ve riboz şekeri beş karbonlu bir organik pentoz şekeridir. Fosfat ise inorganik yapıdadır.
Adenin organik bir azotlu bazdır.
Riboz organik yapılı beş karbonlu bir karbonhidrattır (pentoz).
Fosfat (H3PO4 türevi) inorganik bir bileşiktir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yalnızca bazı organik sanma]Ribozun şeker olduğunu gözden kaçırma
E Seçeneği:[Tümünü organik kabul etme]İnorganik asit türevlerini karıştırma
D Seçeneği:[Adenini inorganik sanma]Azotlu bazların yapısını unutma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Fosfatı organik sanma]Fosfatın yapısındaki elementleri karıştırma
Soru 2Hücre Metabolizması
Canlıların tüm hayatsal faaliyetlerinde enerji dönüşümleri merkezi bir konuma sahiptir.
I. Tüm canlı hücreler ihtiyaç duydukları ATP'yi kendisi üretir ve tüketir.
II. Tüm enzimler aktiviteleri sırasında doğrudan ATP tüketir.
III. ATP hücre zarından geçemez, hücre dışında bulunamaz.
ATP molekülü ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
E
I, II ve III
D
II ve III
C
I ve III
B
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tüm canlı hücreler kendi ATP'sini üretip tüketmek zorundadır (hücre zarından ATP geçemez). Enzimlerin çalışması için her zaman ATP harcanmaz; bazı hidroliz veya yıkım enzimleri ATP harcamadan çalışır.
I. Öncül doğrudur, hücreler dışarıdan hazır ATP alamaz, kendi üretip tüketir.
II. Öncül yanlıştır, sindirim gibi hidroliz enzimlerinde ATP harcanmaz.
III. Öncül yanlıştır, ATP hücre zarından geçemez ancak bazı istisnai durumlarda veya hücre dışı salgılama/hasarlı dokularda hücre dışına çıkabilir genelde hücre içinde kalır ancak mutlak 'bulunamaz' ifadesi fizyolojik olarak tartışmalıdır; en net doğru I'dir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
D Seçeneği:[II ve III hatalı öncüllerini doğru kabul etme]Genelleme tuzaklarına düşme
E Seçeneği:[Hepsini doğru sanma]Enzim mekanizmalarını karıştırma
C Seçeneği:[III. öncülün mutlaklığı]ATP'nin hücre dışı sızıntılarını göz ardı etme
B Seçeneği:[Tüm enzimler ATP harcar yanılgısı]Sindirim enzimlerinin enerji harcamadığını unutma
Soru 3Enerji Dönüşümleri
İnsan vücudunda gerçekleşen nişasta hidrolizi, oksijenli solunum ve ATP döngüsü şematize edilmiştir. Nişasta -> Glikoz -> CO2 + H2O + Enerji döngüsü verilmiştir.
I, II ve IV. tepkimeler katabolik tepkimelerdir.
III. tepkime ile yüksek enerjili fosfat bağları kurulur.
I. tepkime hücre dışında, II. tepkime hücre içinde gerçekleşir.
III. tepkime ekzergonik, IV. tepkime endergoniktir.
IV. tepkime sonucunda açığa çıkan enerji kas kasılması için kullanılabilir.
Buna göre numaralı tepkimelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
I, II ve IV. tepkimeler katabolik tepkimelerdir.
D
III. tepkime ekzergonik, IV. tepkime endergoniktir.
E
IV. tepkime sonucunda açığa çıkan enerji kas kasılması, sinirsel iletim gibi durumlar için kullanılabilir.
C
I. tepkime hücre dışında, II. tepkime hücre içinde gerçekleşir.
B
III. tepkime ile yüksek enerjili fosfat bağları kurulur.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III. tepkime ADP'den ATP sentezidir (fosforilasyon) ve enerji harcanarak (endergonik) gerçekleştirilir. IV. tepkime ise ATP hidrolizidir ve dışarıya enerji verir (ekzergonik).
I: Sindirim (katabolik), II: Solunum (katabolik), IV: ATP hidrolizi (katabolik). A seçeneği doğrudur.
III: ATP sentezi (fosforilasyon) endergoniktir, yüksek enerjili bağ kurulur. B doğrudur.
I sindirim hücre dışında da olabilir, II mitokondride hücre içindedir. C doğrudur.
III. tepkime enerji alan (endergonik), IV. tepkime enerji veren (ekzergoniktir). D seçeneği bu nedenle yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[ATP kullanım yerleri]Kas kasılması enerji ihtiyacını bilme
D Seçeneği:[Doğru seçenek (yanlış ifade)]Endergonik-ekzergonik tersliğini yakalama
B Seçeneği:[Fosfat bağı kuruluşu]ATP sentezini doğru yorumlama
C Seçeneği:[Sindirim yeri]Hücre dışı sindirimi bilme
A Seçeneği:[Katabolik kavramını karıştırma]Yıkım tepkimelerini doğru eşleştirme
Soru 4Enerji Metabolizması
Hücrelerde ATP sentezlenmesi olayına fosforilasyon denir. Canlılar metabolik faaliyetleri için farklı şekillerde fosforilasyon yapabilirler.
Aşağıdaki olayların hangisinde fosforilasyon (ATP sentezi) tepkimesi gerçekleşmez?
B
Oksijenli solunum
C
Fotosentez
D
Etil alkol fermantasyonu
E
Laktik asit fermantasyonu
A
Besinlerin sindirimi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Besinlerin sindirimi (hidroliz) sırasında su harcanır ve bağlar koparılır; bu sırada ATP üretilmez (fosforilasyon olmaz), aksine hidroliz olayları enerji gerektirmez veya serbest enerji açığa çıkarabilir ancak doğrudan ATP sentezlenmez.
A) Besinlerin sindirimi hidrolizdir, fosforilasyon içermez.
B) Oksijenli solunumda oksidatif ve substrat düzeyinde fosforilasyon olur.
C) Fotosentezde fotofosforilasyon olur.
D ve E) Fermantasyonlarda substrat düzeyinde fosforilasyon olur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Laktik asit fermantasyonu]Glikoliz ortak evresini bilme
D Seçeneği:[Fermantasyon ATP üretimi]Glikoliz evresinde ATP üretildiğini hatırlama
B Seçeneği:[Solunumda ATP üretimi]Oksijenli solunumun enerji üretmek için olduğunu unutma
C Seçeneği:[Fotosentez ATP üretimi]Işıklı evrede ATP sentezini bilme
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Sindirimde ATP üretilmediğini bilme
Soru 5Canlıların Temel Bileşenleri
ATP, canlı hücrelerde anlık olarak üretilir ve tüketilir; hücreler arasında nakledilemez.
I. Canlılarda depolanamaz.
II. Bir hücreden başka hücreye transfer edilemez.
III. İhtiyaç hâlinde üretilir.
ATP ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
E
I, II ve III
D
I ve II
B
Yalnız II
C
Yalnız III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
ATP kararsız ve yüksek enerjili bir moleküldür; hücre içinde depolanamaz, başka hücreye aktarılamaz ve yalnızca ihtiyaç duyulduğu anda üretilip tüketilir.
I. Depo edilemez, anlık harcanır (Doğru).
II. Hücreler arası taşınamaz, her hücre kendi ATP'sini üretir (Doğru).
III. İhtiyaç halinde anlık üretilir (Doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Yalnızca transfer kısıtı]Depolanma durumunu atlama
C Seçeneği:[Yalnızca üretim vurgusu]Diğer temel kuralları unutma
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Üretim anını atlama]İhtiyaç halinde üretilir maddesini yanlış sayma
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Diğer öncülleri göz ardı etme
Soru 6Canlıların Temel Bileşenleri
Adenozin trifosfat (ATP) molekülü azotlu organik baz, pentoz şeker ve fosfat gruplarının birbirine bağlanmasıyla oluşur.
I. glikozit
II. ester
III. peptit
ATP molekülünün yapısında yukarıdaki bağ çeşitlerinden hangileri bulunur?
A
Yalnız I
E
I, II ve III
D
II ve III
C
I ve III
B
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
ATP yapısında adenin bazı ile riboz arasında N-glikozit bağı, riboz ile fosfat arasında ise ester (fosfoester) bağı bulunur. Peptit bağı proteinlerin yapısındadır.
Adenin ve riboz arasında glikozit bağı vardır (I doğru).
Riboz ile ilk fosfat arasında ester bağı vardır (II doğru).
A Seçeneği:[Ester bağını unutma]Sadece glikozit bağını hatırlama
D Seçeneği:[Glikozit bağını atlama]Baz ve şeker bağını unutma
E Seçeneği:[Hepsini doğru sanma]Peptit bağının yerini karıştırma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi
C Seçeneği:[Peptit bağını ATP'de arama]Protein yapısıyla karıştırma
Soru 7Endokrin Sistem
Endokrin bezler tarafından salgılanan hormonlar kan yoluyla hedef organlara taşınarak vücuttaki homeostaziyi düzenler.
I. Endokrin bezlerden veya sinir hücrelerinden üretilebilirler.
II. Tamamı tüm vücut hücrelerine etki edebilirler.
III. Kandaki seviyeleri belirli bir seviyeye gelince etkilerini gösterirler.
Hormonlarla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
D
II ve III
E
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hormonlar endokrin bezler veya nöroendokrin (sinir) hücreler tarafından üretilebilir. Ancak tamamı tüm vücut hücrelerine etki etmez; hedef hücreleri özgündür.
I. Hipotalamustan salgılanan nörohormonlar sinir hücrelerinden salgılanabilir (Doğrudur).
II. Hormonların hedef organları vardır, tümü her hücreye etki etmez (Yanlış).
III. Hormonlar salgılandıkları anda etkilidir, belirli bir eşik değere ulaşınca etkisini gösterme şartı hormonların temel çalışma prensibiyle (eşik değer yasası sinirler içindir, hormonlar düşük derişimde dahi etkilidir) uyuşmaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
E Seçeneği:[Tümünü doğru kabul etme]Bilgileri ezbere yorumlama
D Seçeneği:[II ve III hatalı öncüllerini kabul etme]Genel hormon özelliklerini karıştırma
B Seçeneği:[Tüm hücrelere etki genellemesi]Hedef hücre kavramını unutma
C Seçeneği:[III. öncülün yanıltmacası]Hormon eşik değerlerini sinir impulsuyla karıştırma
Soru 8Endokrin Sistem
İç salgı bezleri tarafından üretilen hormonlar, metabolik faaliyetlerin düzenlenmesinde katalizör benzeri düzenleyici roller üstlenir.
Hormonlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
Hücre içinde üretildikten sonra kana salgılanırlar.
D
Eksiklikleri hastalıklara neden olurken, fazlalıkları anormalliğe neden olmaz.
E
Kanda, hücreler arası doku sıvısında ve idrarda bulunabilirler.
B
Organik yapılı moleküllerdir.
C
Etkilerini yavaş gösterirler ve etkileri uzun sürelidir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hormonların az salgılanması (hipofonksiyon) kadar çok salgılanması (hiperfonksiyon) da ciddi hastalıklara ve anormalliklere (örneğin troksin fazlalığı Graves hastalığı) neden olur.
A) Endokrin hücrelerde üretilip kana verilir (Doğru).
B) Protein, steroid veya amino asit türevi organik moleküllerdir (Doğru).
C) Sinirlere göre yavaş ve uzun sürelidir (Doğru).
D) Fazlalıkları da anormalliğe neden olur, 'neden olmaz' ifadesi yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Yapısal özellik]Organik olduklarını hatırlama
C Seçeneği:[Çalışma hızı]Sinir sistemiyle kıyaslama
D Seçeneği:[Doğru seçenek (yanlış ifade)]Hormon fazlalığının hastalık yapacağını bilme
E Seçeneği:[Dolaşım ve atılım]Kanda ve idrarda atıldığını bilme
A Seçeneği:[Üretim yeri yanıltmacası]Hücre içi sentezi bilme
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.