Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 7 Soru Cevaplandı
Soru 1Canlıların Temel Bileşenleri
Canlıların yapısında bulunan temel bileşenler yapısal ve işlevsel özelliklerine göre organik ve inorganik olarak sınıflandırılır. İnorganik bileşenler genel olarak hücre zarından geçebilen, yapısında C, H ve O elementlerini bir arada bulundurmayan küçük moleküllerdir.
Buna göre aşağıda verilen moleküllerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklı bir grupta incelenir?
A
Su
B
Mineral
E
Oksijen
D
Tuz
C
Gliserol
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gliserol, yağ asitleri ile birlikte ester bağı kurarak nötral yağları oluşturan organik yapılı bir moleküldür.
Su, mineral, tuz ve oksijen inorganik yapılı bileşenlerdir.
Gliserol yapısında karbon (C), hidrojen (H) ve oksijen (O) bulunduran organik bir moleküldür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Gliserol organik yapılıdır.
A Seçeneği:[İnorganik bileşik]Doğru bir inorganik bileşiktir, soru kökünde inorganik olmayan aranmaktadır.
B Seçeneği:[İnorganik bileşik]Mineraller inorganik yapılıdır.
D Seçeneği:[İnorganik bileşik]Tuzlar inorganik yapılı tuzlardır.
E Seçeneği:[İnorganik bileşik]Oksijen gazı inorganiktir.
Soru 2Canlıların Temel Bileşenleri
Hücre zarından geçemeyecek kadar büyük olan disakkaritler iki monosakkaritin glikozit bağıyla birleşmesi sonucu oluşur. Bu süreçte dehidrasyon reaksiyonu gerçekleşir ve su açığa çıkar.
Disakkaritlerin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
C
Bir disakkaritin oluşması sırasında bir molekül su açığa çıkar.
A
Disakkaritler, polisakkaritlerin monomerleridir.
B
Disakkaritler oluşurken monomerlerin birbirinin aynısı olması zorunlu değildir.
E
Disakkaritlerin hidrolizi sırasında iki molekül arasında bulunan glikozit bağı yıkılır.
D
Disakkaritlerin su kullanılarak yapı birimlerine ayrılmasına hidroliz denir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Polisakkaritler çok sayıda monosakkaritin dehidrasyonu ile oluşur.
Disakkaritler ise iki monosakkaritten oluşur ve polisakkaritlerin monomeri değil, daha büyük moleküllerdir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Polisakkarit monomeri monosakkarittir.
B Seçeneği:[Monomer çeşitliliği]Farklı monosakkaritler birleşebilir (örneğin sakaroz).
E Seçeneği:[Bağ kopması]Disakkaritlerde glikozit bağı bulunur ve hidrolizde kopar.
D Seçeneği:[Hidroliz tanımı]Su ile parçalanma hidrolizdir.
C Seçeneği:[Dehidrasyon suyu]Her glikozit bağ başına 1 su açığa çıkar.
Soru 3Canlıların Temel Bileşenleri
Proteinler hücrenin temel yapı taşlarından olup genetik şifreye göre amino asitlerin peptit bağlarıyla birleşmesiyle sentezlenir.
Proteinler ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
C
Enzimlerin yapısını oluşturarak düzenleyici görevini üstlenir.
A
Enerji verici olarak yıkılırlar.
D
Yabancı maddelere karşı vücudun savunmasını sağlar.
E
Vücuda fazla alındığında deri altında yağlarla birlikte depo edilir.
B
Tırnak, kıl gibi yapılarda bulunur.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Proteinler vücutta yapı taşı olarak kullanılır, yağlar gibi deri altında depo edilmezler; fazla amino asitler karaciğerde yağa veya karbonhidrata dönüştürülerek depolanabilir ancak protein olarak depo edilmezler.
Proteinler enerji verici olarak kullanılabilir.
Keratin gibi proteinler tırnak ve kıl yapısında yer alır.
Yağlar deri altında depo edilir, proteinler doğrudan depo edilmez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Düzenleyici rol]Enzim ve hormonların yapısında protein bulunur.
B Seçeneği:[Yapısal protein]Kıl ve tırnak yapısında keratin bulunur.
D Seçeneği:[Savunma]Antikorlar proteinden oluşur.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Proteinler yağ gibi deri altında depo edilmez.
A Seçeneği:[Enerji eldesi]Açlık durumunda proteinler enerji verici olarak kullanılır.
Soru 4Canlıların Temel Bileşenleri
Vitaminler düzenleyici olarak görev yapan, organik yapılı ancak enerji vermeyen moleküllerdir.
I. Yara iyileşmesi, kalsiyum ve fosfat emilimi ile kasların kasılmasında etkilidir.
II. Hücre arası madde yapımı, bağışıklık sistemi, hemoglobin oluşumunda etkili olup eksikliğinde skorbit görülür.
III. Kanın pıhtılaşmasında etkili olup bağırsaktaki prokaryotlarca sentezlenir.
Buna göre bu vitaminler hangi seçenekte doğru verilmiştir?
C
I: B, II: D, III: A
B
I: D, II: C, III: K
D
I: A, II: B, III: C
E
I: D, II: C, III: B
A
I: B, II: C, III: A
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I. öncül D vitamini (kalsiyum emilimi, kemik gelişimi), II. öncül C vitamini (skorbit, bağışıklık), III. öncül K vitamini (pıhtılaşma, bağırsak bakterileri) ile ilgilidir.
Kalsiyum emilimi D vitaminine aittir.
Skorbit hastalığı C vitamini eksikliğinde görülür.
Bağırsaktaki bakteriler tarafından sentezlenen ve kan pıhtılaşmasında rol oynayan K vitaminidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Öncüller yanlış eşleştirilmiştir.
A Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Vitamin harfleri karıştırılmıştır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru eşleştirmeler yapılmıştır.
D Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]Kalsiyum emilimi A vitamini değildir.
E Seçeneği:[Yanlış eşleştirme]K vitamini yerine B verilmiştir.
Soru 5Canlıların Temel Bileşenleri
Sindirim (hidroliz), büyük organik moleküllerin su kullanılarak bağlarının koparılması ve monomerlerine ayrılması olaydır. Bu sırada ATP harcanmaz.
I. CO2
II. glikoz
III. ATP
Karbonhidratların sindirimi sonucu yukarıdaki moleküllerden hangileri oluşabilir?
E
I, II ve III
D
I ve II
B
Yalnız II
A
Yalnız I
C
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Karbonhidratların sindirimi (örneğin nişasta veya glikojenin) hidrolizidir ve sonuçta monomerleri olan glikoz gibi monosakkaritler oluşur.
Karbonhidratların sindirimi ile CO2 (solunum sonucu oluşur, sindirim sonucu değil) oluşmaz.
Monomer olan glikoz oluşur.
Sindirim reaksiyonlarında ATP üretilmez veya doğrudan açığa çıkmaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:Karbonhidrat sindirimi ile monosakkarit (glikoz) oluşur.
D Seçeneği:[$CO_2$ yanılgısı]I ve II beraber düşünülmüştür.
E Seçeneği:[Tümünü kabul etme]Tüm ürünlerin oluşabileceği sanılmıştır.
A Seçeneği:[Solunum ürünü karışıklığı]$CO_2$ solunum ürünüdür, sindirim ürünü değildir.
C Seçeneği:[ATP üretimi yanılgısı]Sindirimde ATP üretilmez.
Soru 6Canlıların Temel Bileşenleri
Bileşik enzimler (holofenzim) protein kısmından oluşan apoenzim ve yardımcı kısımdan (kofaktör veya koenzim) meydana gelir.
I. Apoenzim kısmı enzimin hangi maddeye etki edeceğini belirleyen seçici olan kısmıdır.
II. Yan grup (yardımcı kısım) organik ya da inorganik olabilir.
III. Yan grup apoenzimden küçük olabilir.
Enzimin yapısı ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
C
Yalnız III
B
Yalnız II
D
I ve II
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Apoenzim kısmı etki edeceği maddeyi (substratı) belirler ve aktiftir. Yardımcı kısım vitamin (koenzim) veya mineral (kofaktör) olabilir ve apoenzime göre oldukça küçüktür.
Apoenzim özgüllüğü sağlar (I doğrudur).
Yardımcı kısım organik (koenzim) veya inorganik (kofaktör) olabilir (II doğrudur).
Yardımcı kısım genellikle proteinden oluşan apoenzimden küçüktür (III doğrudur).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Yalnızca I. öncülün doğru olduğu sanılmıştır.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm öncüller enzim yapısı için doğrudur.
D Seçeneği:[Eksik öncül]III. öncül göz ardı edilmiştir.
B Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Yalnızca II kabul edilmiştir.
C Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Yalnızca III kabul edilmiştir.
Soru 7Canlıların Temel Bileşenleri
Nükleik asitler hücrede kalıtsal bilgiyi depolayan ve protein sentezini yöneten temel organik moleküllerdir.
I. baz çeşidi,
II. zayıf hidrojen bağının varlığı,
III. şeker çeşidi
Nükleik asitlerin deoksiribonükleik asit (DNA) ve ribonükleik asit (RNA) olarak adlandırılmasında yukarıdakilerden hangileri kullanılır?
C
Yalnız III
A
Yalnız I
B
Yalnız II
D
I ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
DNA ve RNA isimlerini yapılarındaki pentoz şekerlerinden (deoksiriboz ve riboz) alır.
Baz çeşidi ortak olan bazlar da içerdiği için (A, G, C) tek başına adlandırma kriteri değildir.
Zayıf hidrojen bağı DNA'da çift sarmal yapıda bulunur ancak adlandırma temelini oluşturmaz.
Şeker çeşidi (deoksiriboz veya riboz) nükleik asidin ismini belirler.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Şeker çeşidi isimlendirmede esastır.
A Seçeneği:[Baz çeşidi yanılgısı]Urasil ve Timin bazlarına bakılarak adlandırıldığı düşünülmüştür.
B Seçeneği:[Hidrojen bağı yanılgısı]Çift zincirli olma durumunun isim kaynağı olduğu sanılmıştır.
E Seçeneği:[Tümünü kabul etme]Tüm özelliklerin adlandırmada kullanıldığı sanılmıştır.
D Seçeneği:[Ortak yanılgı]Baz çeşitlerinin de etkili olduğu düşünülmüştür.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.