TYT Biyoloji: Canlıların Ortak Özellikleri & Metabolik Olaylar (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Canlıların Ortak Özellikleri

Hücre içi hayatsal faaliyetlerin sürdürülebilmesi için çeşitli organellerde monomerlerin polimerleştirilmesi, enerji üretilmesi veya makromoleküllerin hidrolizi gibi biyokimyasal reaksiyonlar eş zamanlı olarak gerçekleşmektedir.

I. Endoplazmik retikulum kanal sisteminde amino asitlerden polipeptit zincirlerinin inşa edilmesi,

II. Peroksizomlarda zehirli hidrojen peroksitin su ve oksijene dönüştürülmesi,

III. Mitokondri matriksinde glikozun türevlerinin inorganik bileşenlere kadar parçalanıp ATP sentezlenmesi,

IV. Lökoplastlarda inorganik maddeler kullanılarak nişasta moleküllerinin depolanması

Bu olaylardan anabolizma (yapım) ve katabolizma (yıkım) kapsamında sınıflandırılanlar aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

D

Anabolizma: II ve III | Katabolizma: I ve IV

E

Anabolizma: III ve IV | Katabolizma: I ve II

B

Anabolizma: I ve III | Katabolizma: II ve IV

C

Anabolizma: II ve IV | Katabolizma: I ve III

A

Anabolizma: I ve IV | Katabolizma: II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Yapım reaksiyonları anabolizma, yıkım reaksiyonları ise katabolizma başlığı altında incelenir.

I. Öncül: Amino asitlerin birleşip protein yapması dehidrasyon (anabolizma) örneğidir.
II. Öncül: $H_2O_2$ 'nin yıkımı enzimatik bir katabolik reaksiyondur.
III. Öncül: Oksijenli solunumla moleküllerin parçalanması katabolizmadır.
IV. Öncül: Nişasta sentezi bir dehidrasyon (anabolizma) olayıdır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [Solunumu anabolizma sanmak] ATP üretimini yapım zannetme yanılgısı

C Seçeneği: [Organel fonksiyonlarını karıştırmak] Peroksizom enzimlerinin görevini yanlış yorumlama

D Seçeneği: [Ters eşleştirme] Anabolizma ve katabolizma yer değiştirmesi

E Seçeneği: [Rastgele seçim] Bilgi eksikliği

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

Soru 2 Canlıların Ortak Özellikleri

Canlı organizmaların yaşam süreçleri boyunca gerçekleştirdiği kimyasal değişimler bütünü metabolizma olarak adlandırılır. Bu süreçler yaşa, çevreye ve hücresel konuma göre farklılık gösterir.

I. Gelişme evresindeki genç bireylerde anabolik reaksiyonların hızı katabolik reaksiyonlara kıyasla daha baskındır.

II. Hücresel solunum reaksiyonları sonucunda açığa çıkan serbest enerji, hücre içi anabolik süreçlerde doğrudan kullanılabilir.

III. Sindirim enzimleri yardımıyla gerçekleştirilen bazı katabolik yıkım tepkimeleri canlıların hücre dışı ortamında da gözlenebilir.

Metabolizma ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

C

I ve III

B

I ve II

E

I, II ve III

D

II ve III

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Canlıların Çeşitliliği ve Adaptasyon

Canlıların kalıtsal yapılarını etkileyerek yaşama ve üreme şansını artıran, nesilden nesile aktarılan kalıtsal uyum yeteneklerine adaptasyon denir. Çevre etkisiyle ortaya çıkan ve kalıtsal olmayan değişimler ise modifikasyon olarak adlandırılır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi canlılarda görülen adaptasyon çeşitlerinden biri değildir?

A

Bukalemunların bulunduğu ortama göre deri renk pigmentlerini değiştirmesi

E

Çöllerde yaşayan develerin ayak tabanlarının kumda batmayı önleyecek genişlikte olması

D

Soğuk iklimlerde yaşayan memeli canlıların derialtında kalın bir yağ tabakası (blubber) bulundurması

C

Kurak iklim bitkisi olan kaktüslerin yapraklarının diken şeklini alarak su kaybını azaltması

B

Düzenli ağırlık çalışması yapan bir sporcunun kollarındaki iskelet kası kütlesinin ve hacminin artması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Canlıların Çeşitliliği

Canlıların doğal seçilim mekanizmasına uyum sağlamasını ve nesillerini devam ettirmesini sağlayan biyolojik özellikler adaptasyon olarak tanımlanır.

I. Sahip oldukları bireylerin doğal ortamlarda hayatta kalma ve verimli döller oluşturma şansını doğrudan artırır.

II. Genetik temelli kalıtsal özellikler olup eşeyli üreme basamaklarıyla nesilden nesile aktarılabilirler.

III. Uzun süreli çevresel değişimler neticesinde popülasyon genelinde ortaya çıkabilir veya önemini yitirip kaybolabilirler.

Adaptasyon özellikleri ile ilgili yukarıdaki açıklamalardan hangileri doğrudur?

A

Yalnız I

B

I ve II

C

I ve III

D

II ve III

E

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Canlıların Ortak Özellikleri

Canlılar yapısal karmaşıklıklarına göre belirli bir hiyerarşik düzen içerisinde organizasyon basamaklarına sahip olur. Bu basamaklar tek hücreli veya çok hücreli olma durumuna göre farklılık gösterir.

I. hücre,

II. organel,

III. doku,

IV. sistem

Yukarıda verilen organizasyon basamaklarından hangileri tüm canlılarda ortak olarak bulunur?

D

II ve IV

E

I, II ve III

C

I ve III

B

I ve II

A

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Üreme Çeşitleri

Canlıların nesillerini devam ettirebilmesi için gerçekleştirdiği üreme çeşitlerinden biri olan eşeysiz üreme, temel biyolojik kurallara dayanır ve farklı organizma gruplarında gözlenebilir.

I. Temelinde mitoz bölünme yatan, tek bir ata canlıdan döllenme olayı gerçekleşmeksizin yeni yavruların oluşturulması sürecidir.

II. Sadece omurgasız hayvanlarda ve bazı ilkel bitkilerde görülebilen, gelişmiş omurgalıları ve tohumlu bitkileri kapsamayan bir üreme biçimidir.

III. Eşeysiz üreme yeteneğine sahip olan bir canlı türü, evrimsel süreçte veya çevresel koşullarda asla eşeyli üreme yöntemini kullanamaz.

Eşeysiz üreme ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

A

Yalnız I

C

I ve III

B

I ve II

D

II ve III

E

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 7 Canlıların Ortak Özellikleri

Çok hücreli canlılarda yaşam döngüsü boyunca gerçekleşen kütle artışı büyüme olarak adlandırılırken, organların işlevsel olgunluğa erişmesi ve yapısal farklılaşma süreçleri gelişme olarak tanımlanır.

I. Tırtıl evresini tamamlayan bir böceğin başkalaşım (metamorfoz) geçirerek kanatlı ergin birey formuna dönüşmesi,

II. Ergenlik dönemine giren bir bireyin üreme sistemine ait organlarda gamet oluşturabilecek yapısal olgunluğa erişmesi,

III. Yeni çimlenmeye başlayan bitki fidesinin toprak üstü kısımlarında yeşil yapraklar oluşturarak ilk defa organik besin sentezlemesi

Bu olaylardan hangileri çok hücreli bir canlıda 'gelişme' kavramı kapsamında tanımlanır?

A

Yalnız I

D

II ve III

E

I, II ve III

C

I ve III

B

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

TYT Biyoloji: Canlıların Ortak Özellikleri & Metabolik Olaylar (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu olaylardan anabolizma (yapım) ve katabolizma (yıkım) kapsamında sınıflandırılanlar aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Metabolizma ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Buna göre aşağıdakilerden hangisi canlılarda görülen adaptasyon çeşitlerinden biri değildir?

Adaptasyon özellikleri ile ilgili yukarıdaki açıklamalardan hangileri doğrudur?

Yukarıda verilen organizasyon basamaklarından hangileri tüm canlılarda ortak olarak bulunur?

Eşeysiz üreme ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Bu olaylardan hangileri çok hücreli bir canlıda 'gelişme' kavramı kapsamında tanımlanır?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Lipitler (Yağlar) (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Katkı Maddeleri ve Sağlık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Kalıtım ve Kan Grupları & Rh Uyuşmazlığı (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekosistem Ekolojisi & Küresel İklim Değişikliği ve Sera Etkisi (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Madde Döngüleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Abiyotik Faktörler - Işık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)