Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 7 Soru Cevaplandı
Soru 1Canlıların Çeşitliliği
Canlıların evrimsel süreçteki akrabalık derecelerini ve embriyonik gelişim aşamalarını inceleyen bir araştırmacı, ontogeni (bire oluş) ile filogeni (soy oluş) arasındaki ilişkiyi gözlemlemektedir.
Bir omurgalı hayvanın embriyonik gelişim sürecinde embriyoda ilk beliren ortak özellikler ile en son özelleşen karakteristik özellikler göz önüne alındığında, sırasıyla hangi sistematik basamakların özellikleri ortaya çıkar?
D
Şube - Alem
E
Tür - Alem
B
Alem - Tür
A
Cins - Aile
C
Takım - Sınıf
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Embriyonik gelişimde önce en genel ortak özellikler (şube düzeyi) belirsizlikten çıkarken, en son türe özgü özellikler (tür veya cins) ortaya çıkar. Ancak seçeneklerde 'ilk ortaya çıkan' geniş kapsamlı, 'en son ortaya çıkan' ise daha dar kapsamlı olmalıdır.
Ontogeni filogeniyi tekrar eder kuralına göre embriyoda önce en büyük ortak taksonomik kategorilerin özellikleri görülür.
Genelden özele doğru bir gelişim izlenir; dolayısıyla en genel basamak olan şube özellikleri ilk, en özel basamak olan tür ise en son ortaya çıkar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Orta basamaklar.]Rastgele seçim.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Genelden özele kuralını doğru uygulayan aday bu seçeneğe ulaşır.
E Seçeneği:[Ters yönlü okuma.]İlk ve sonu yer değiştirme yanılgısı.
B Seçeneği:[Alem ve tür zıtlığı.]Uç kavramları seçme eğilimi.
A Seçeneği:[Ters sıralama hatası.]Öğrenci basamakların büyüklük sırasını karıştırabilir.
Soru 2Canlılar Dünyası
Prokaryot hücre yapısına sahip bakterilerde metabolik faaliyetleri sürdürmek için sitoplazmada su, inorganik iyonlar, ribozom ve depo polisakkaritler gibi pek çok molekül ve yapı bulunur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir bakterinin sitoplazmasında kesinlikle veya yapısal olarak yer almaz?
A
Su
E
Glikojen
D
Kitin
B
Ribozom
C
Yağ
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kitin, mantarların hücre duvarında ve eklembacaklıların dış iskeletinde bulunan azotlu bir polisakkarittir. Bakterilerde kitin bulunmaz, hücre duvarı peptidoglikan yapılıdır.
Bakterilerde sitoplazmada su, ribozom, yağ damlacıkları ve glikojen granülleri bulunabilir.
Kitin hücresel bir yapı olup mantar ve eklembacaklılara özgüdür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Temel yaşam sıvısı.]Sitoplazmanın temelidir.
B Seçeneği:[Evrensel organel.]Prokaryotlarda da ribozom vardır.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Kitinin mantarlara ve eklembacaklılara ait olduğunu bilen aday doğru yapar.
E Seçeneği:[Bakteriyel depo.]Bakteriler glikojen depolar.
C Seçeneği:[Depo besin.]Bakterilerde yağ damlacığı depolanabilir.
Soru 3Canlılar Dünyası
Canlı ile cansız arasında geçiş formu olarak kabul edilen virüsler, hücresel yapıya sahip olmadıkları için kendine özgü metabolizmalardan yoksun obligat (zorunlu) parazitlerdir.
Virüslerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
C
Zorunlu hücre içi parazitidirler.
A
Yapılarında DNA veya RNA'dan birini bulundururlar.
B
Metabolik aktiviteleri sayesinde ATP üretirler.
D
Mutasyona uğrayabilirler.
E
Kalıtsal maddesini çoğaltmak için konak hücrenin enzimlerinden faydalanırlar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Virüslerin hücreleri, organelleri ve sitoplazmaları yoktur. Bu nedenle kendi başlarına solunum yapamaz ve ATP üretemezler; ATP'yi konak hücreden sağlarlar.
Virüslerin metabolizması yoktur.
ATP üretimi hücresel solunum gerektirir, virüsler solunum yapmaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Nükleik asit çeşidi.]Doğru ifadedir.
D Seçeneği:[Kalıtsal değişim.]Doğru ifadedir.
E Seçeneği:[Konak bağımlılığı.]Doğru ifadedir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Virüslerin ATP üretmediğini bilen aday bu ifadeyi yanlış olarak seçer.
C Seçeneği:[Parazit yaşam.]Doğru ifadedir.
Soru 4Bitki Biyolojisi
Bitkiler alemindeki gelişmişlik düzeyi karasal ortama uyumu artırmıştır. Gelişmiş özellikler daha dar gruplarda görülürken, ortak ve ilkel özellikler daha geniş gruplarda bulunur.
I. tohum
II. meyve
III. iletim demeti
IV. kloroplast
kısımlarının en fazla bitki türünde bulunandan en az bitki türünde bulunana doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
B
I - III - II - IV
E
IV - III - II - I
D
IV - III - I - II
A
I - II - III - IV
C
II - IV - III - I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kloroplast tüm bitkilerde vardır (en fazla). İletim demeti damarlı bitkilerde vardır. Tohum tohumlu bitkilerde vardır. Meyve ise sadece kapçık/kapalı tohumlu bitkilerde (en az) bulunur.
IV. Kloroplast: Tüm bitkilerde ortak (En fazla).
III. İletim demeti: Damarsız sporlularda yok, diğerlerinde var.
I. Tohum: Sadece tohumlu bitkilerde var.
II. Meyve: Sadece kapalı tohumlularda var (En az).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Son iki eleman yer değiştirmiş.]Tohum ve meyve karışıklığı.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Özelliklerin bitkiler alemindeki yaygınlık derecesini doğru analiz eden aday bu seçeneği bulur.
B Seçeneği:[Karmaşık sıralama.]Öğrenci mantık hatası.
A Seçeneği:[Ters sıralama.]Rastgele tahmin.
C Seçeneği:[Yanlış başlangıç.]Meyve ile başlama hatası.
Soru 5Canlılar Dünyası
Hayvanlar alemi omurgasızlar ve omurgalılar olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Omurgasızlar ekosistemlerde geniş bir çeşitliliğe sahiptir ve kendilerine has anatomik özellikleri barındırır.
I. Ayrı eşeyli olma
II. İç iskelete sahip olma
III. Sinir şeridinin karında yer alması
IV. Açık kan dolaşımına sahip olma
Yukarıda verilenlerden hangileri omurgasız hayvanlara özgü özelliklerdir?
A
Yalnız II
E
I, II, III ve IV
D
I, III ve IV
B
III ve IV
C
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Sinir şeridinin karında olması ve açık kan dolaşımı (örneğin eklembacaklılar ve yumuşakçalar) omurgasızlara özgüdür. Ayrı eşeyli olma omurgalılarda da vardır. İç iskelet ise omurgalılara özgüdür.
I. Ayrı eşeyli olma: Omurgalılarda da görülür.
II. İç iskelet: Omurgalılara özgüdür.
III. Sinir şeridi karında: Omurgasızlara özgüdür.
IV. Açık kan dolaşımı: Çoğu omurgasızda görülür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İç iskelet yanılgısı.]İç iskelet omurgasızlarda yoktur.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Sinir şeridinin karında olması ve açık dolaşımın omurgasızlara özgü olduğunu bilen aday doğru cevaba ulaşır.
D Seçeneği:[I'in dahil edilmesi.]Eşeyli üreme biçimini omurgasızlara özel sanma.
E Seçeneği:[Tümünü doğru kabul etme.]Genelleme hatası.
C Seçeneği:[I ve II karışıklığı.]Ayrı eşeyli olmayı omurgasız sanma.
Soru 6Canlılar Dünyası
İki yaşamlılar (amfibiler) yaşam döngüleri boyunca larval dönemden ergin döneme geçerken morfolojik ve fizyolojik başkalaşım (metamorfoz) geçirirler.
I. solunum sistemi
II. dolaşım sistemi
III. boşaltım sistemi
İki yaşamlıların başkalaşımı sırasında, yukarıda verilen sistemlerin hangilerinde değişim görülür?
E
I, II ve III
D
I ve II
B
Yalnız II
A
Yalnız I
C
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Amfibiler larval dönemde solungaç solunumu, ergin dönemde akciğer ve deri solunumu yapar (I değişir). Larva iki odacıklı kalbe sahipken ergin üç odacıklı kalbe geçer (II değişir). Larva amonyak atarken, ergin üre atar, yani boşaltım atığı ve sistemi değişir (III değişir).
Solunum: Solungaçtan akciğer/deriye geçer.
Dolaşım: 2 odacıklı kalpten 3 odacıklı kalbe geçer.
Boşaltım: Amonyaktan üre atımına uyum sağlar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Boşaltımı dışarıda bırakma.]Boşaltım sisteminin değişmediği yanılgısı.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Metamorfoz sürecinde tüm bu sistemlerin değiştiğini bilen aday doğru yapar.
B Seçeneği:[Eksik analiz.]Sadece kalp değişimi sanılır.
A Seçeneği:[Yalnız solunumu düşünme.]Sadece kurbağaların solungaç kaybı akla gelir.
C Seçeneği:[Boşaltım atığı değişimi göz ardı edilir.]Boşaltım sabit sanılır.
Soru 7Canlılar Dünyası
Hücresel yapıya sahip olmayan virüsler, canlı hücreleri enfekte ederek çoğalır ve konak organizmada çeşitli savunma mekanizmalarının devreye girmesine neden olur.
I. Organizma tarafından koruyucu olarak interferon salgılanır.
II. Genomları kapsit içerisinde yer alır.
III. Konak zarını parçalayıcı yapıları vardır.
IV. Hayvansal virüsler her zaman DNA bulundurur.
V. Yeni gen kombinasyonları oluşturabilirler.
Virüsler için yukarıda verilen özelliklerden hangisi yanlıştır?
C
III
B
IV
D
II
E
I
A
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hayvansal virüsler sadece DNA değil, RNA da bulundurabilir (Örneğin: COVID-19, Grip, HIV RNA virüsleridir). Dolayısıyla IV numaralı öncül yanlıştır.
I. İnterferonlar virüslere karşı salgılanan koruyucu proteinlerdir (Doğru).
II. Virüslerin genetik maddesi protein kılıf (kapsit) ile çevrilidir (Doğru).
III. Konak hücreye girerken veya çıkarken enzim benzeri yapılarla zarı etkilerler (Doğru).
IV. Hayvansal virüsler DNA veya RNA içerebilir, 'her zaman DNA' yanlıştır (Yanlış).
V. Mutasyonlar ve rekombinasyonlarla genetik çeşitlilik sunabilirler (Doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[V öncülünü yanlış sanma.]Virüslerin gen kombinasyonu yapamayacağı yanılgısı.
E Seçeneği:[İnterferon bilgisini karıştırma.]İnterferonun bakteri için olduğunu sanma.
D Seçeneği:[Kapsit bilgisini çürütme.]Kapsitsiz virüs arama.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Hayvansal virüslerin RNA da taşıyabileceğini bilen aday IV'ün yanlış olduğunu fark eder.
C Seçeneği:[III öncülü yanlış sanma.]Konak zarının parçalandığını bilmeme.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.