ÖSYM 2027 standartlarında, protistalar âleminin genel özellikleri, ortak organelleri, üreme ve beslenme biçimlerini kapsayan yeni nesil analitik deneme sınavı.
📝 6 Soru⏱️ 12 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 6 Soru Cevaplandı
Soru 1Canlılar Dünyası
Farklı ekolojik nişlerde ve sucul ortamlarda serbest ya da parazit olarak yaşayabilen protista âlemi üyeleri, ökaryot hücre yapısına sahip mikroorganizmaları barındırır. Bu âlemdeki bazı canlılar fotosentez yapabilirken bazıları heterotrof beslenir.
Buna göre, protist âleminde incelenen tüm canlılarda aşağıdaki organellerden hangisinin bulunması ortak değildir?
B
Mitokondri
E
Ribozom
D
Golgi aygıtı
A
Kloroplast
C
Endoplazmik retikulum
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Protistlerin tümü ökaryotiktir; ancak kloroplast yalnızca fotosentetik olanlarda (örneğin Öglena veya alg benzeri formlarda) bulunur, heterotrof protistlerde yoktur.
Öncelikle protista âleminin ökaryot hücre yapısına sahip olduğunu hatırlayalım.
Zarlı organellerden mitokondri, ER ve golgi tüm ökaryotik hücrelerde temel metabolik faaliyetler için ortak olarak bulunur.
Ribozom ise evrensel bir organel olup tüm canlılarda (prokaryot/ökaryot) ortaktır.
Kloroplast ise sadece ototrof olan bazı protistlerde yer alır, heterotrof protistlerde bulunmaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Kloroplastın sadece fotosentetik protistlerde olduğunu bilen aday doğru seçer.
B Seçeneği:[Solunum organeli eksikliği]Mitokondrinin tüm ökaryotlarda ortak olduğunu gözden kaçırma.
E Seçeneği:[Protein sentezi]Ribozomun zarsız olduğunu unutmak.
D Seçeneği:[Salgı organeli]Golgi aygıtının protistlerde bulunmadığı yanılgısı.
C Seçeneği:[İç zar sistemi]Zarlı organellerin protistlerde olmadığını zannetme.
Soru 2Canlılar Dünyası
Protista âlemindeki organizmalar, geniş bir adaptasyon yeteneğine sahip olup farklı ekolojik koşullarda yaşamlarını sürdürebilen tek hücreli ya da çok hücreli basit yapılı ökaryotlardır.
I. Tatlı sular ve denizler gibi sucul ortamlar
II. Nemli topraklar ve çürümekte olan organik artıkları
III. Farklı canlıların hücre içi veya vücut sıvıları (parazit yaşam)
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Protistler hem serbest yaşama hem de parazitlik adaptasyonuna sahip olduklarından tatlı/tuzlu sularda, nemli toprakta ve diğer canlıların içinde yaşayabilirler.
Protistlerin büyük kısmı sucul ortamlarda (tatlı ve tuzlu sularda) yaşar (I öncül doğru).
Nemli topraklar amip ve cıvık mantar gibi formlar için ideal habitatlardır (II öncül doğru).
Plazmodyum gibi bazı protistler insan ve diğer canlıların hücreleri içinde parazit yaşar (III öncül doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yalnızca sucul sanma]Sadece alg ve amiplerin suda yaşadığını düşünmek.
B Seçeneği:[Parazitliği dışlama]Hücre içi yaşamı unutmak.
D Seçeneği:[Suyu dışlama]Sucul ortamları atlamak.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm habitatların protistler tarafından kullanıldığını bilmek.
C Seçeneği:[Toprağı dışlama]Nemli toprakları dikkate almamak.
Soru 3Canlılar Dünyası
Metabolik çeşitlilik açısından zengin olan protista âlemi, inorganik maddelerden organik madde sentezleyebilen canlıların yanı sıra hazır besin tüketen veya başka canlıların dokularından beslenen türleri de barındırır.
I. Fotoototrof
II. Kemoototrof
III. Parazit
Protista âleminde beslenme şekillerinden hangilerine sahip canlılar bulunabilir?
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
B
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Protistlerde fotoototrof (algler, öglena) ve heterotrof/parazit (plazmodyum) beslenme görülür; ancak kemoototrof beslenme yalnızca bazı prokaryotlara (bakteri ve arkelere) özgüdür.
Öglena ve algler fotosentez yapar, yani fotoototroftur (I öncül bulunur).
Kemoototrof beslenme (kemosentez) sadece bazı bakteri ve arkelerde görülür, protistlerde asla görülmez (II öncül bulunmaz).
Plazmodyum gibi parazit protistler başka canlıların üzerinde veya içinde beslenir (III öncül bulunur).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Kemosentez yanılgısı]Kemoototrof ile heterotrof beslenmeyi karıştırmak.
E Seçeneği:[Tümünü doğru sanma tuzağı]Kemoototrof kelimesinin ökaryotlarda da olabileceği yanılgısı.
D Seçeneği:[Fotosentezi dışlama]Algleri ve öglenayı unutmak.
A Seçeneği:[Parazitliği unutma]Sadece fotosentetik protistleri hesaba katmak.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Fotoototrof ve parazit protistlerin varlığını doğru analiz etmek.
Soru 4Canlılar Dünyası
Tek hücreli ökaryotların yer aldığı protista âleminde, türlerin yaşam alanlarında yer değiştirmesini ve besin yakalamasını sağlayan özelleşmiş sitoplazmik ve hücresel uzantılar bulunur.
I. Yalancı ayak
II. Sil
III. Kamçı
Yukarıdaki yapılardan hangileri farklı protistlerde hareketi sağlamada görev alabilir?
C
I ve III
A
Yalnız I
B
I ve II
E
I, II ve III
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Amipler yalancı ayakla, paramesyum sil ile, öglena ise kamçı ile hareket eder. Bu nedenle üç yapı da protistlerde bulunur.
Amipler sitoplazmik uzantılar olan yalancı ayakları (pseudopod) kullanır (I öncül).
Paramesyum (terliksi hayvan) yüzeyindeki sil (cilia) yapılarıyla hareket eder (II öncül).
Öglena kamçı (flagellum) yardımıyla aktif hareket eder (III öncül).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Kamçıyı dışlama]Öglenanın hareket organelini unutmak.
D Seçeneği:[Yalancı ayağı dışlama]Amip yapısını unutmak.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Her üç yapının da farklı protistlerde görüldüğünü bilmek.
A Seçeneği:[Tek hareket yapısı sanma]Sadece amipleri hatırlamak.
C Seçeneği:[Sili dışlama]Paramesyumu göz ardı etmek.
Soru 5Canlılar Dünyası
Ökaryot mikroorganizmalar olan protistler, elverişli koşullarda hızla çoğalırken bazı durumlarda genetik çeşitlilik sağlayan üreme yöntemlerine de başvurabilirler.
I. Bölünerek üreme
II. Sporla üreme
III. Eşeyli üreme
Protista âleminde bulunan canlılarda üreme şekillerinden hangileri gerçekleşebilir?
B
I ve II
E
I, II ve III
D
II ve III
A
Yalnız I
C
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Protistlerde amip ve paramesyum gibi canlılar mitoz/bölünmeyle, sporlu protistler (Plazmodyum) sporla, paramesyum gibi türler ise konjugasyon gibi eşeyli üreme mekanizmalarıyla çoğalabilir.
Tek hücreli protistlerin çoğu mitoz bölünmeyle (bölünerek) eşeysiz çoğalır (I öncül).
Spor oluşturan parazit protistler sporla üreme yapar (II öncül).
Paramesyumda görülen konjugasyon genetik çeşitlilik sağlayan bir eşeyli üreme şeklidir (III öncül).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Sporu dışlama]Sporlu protistleri hesaba katmamak.
A Seçeneği:[Sadece bölünme sanma]Sadece mitozla çoğaldıklarını düşünmek.
D Seçeneği:[Bölünmeyi dışlama]Temel üreme biçimini atlamak.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Üç üreme tipinin de protistlerde görüldüğünü bilmek.
B Seçeneği:[Eşeyli üremeyi dışlama]Konjugasyonu unutmak.
Soru 6Canlılar Dünyası
Canlılar dünyası sınıflandırılırken ökaryot ve tek/çok hücreli basit yapılı organizmalar belirli âlemlerde toplanır. Bakteriler ve arkeler prokaryot yapılıyken, protistler ökaryotik mikroorganizmalardır.
Aşağıdaki canlılardan hangisi protista âleminde yer almaz?
E
Cıvık mantar
D
Azot bağlayıcı bakteri
B
Öglena
A
Amip
C
Paramesyum (terliksi hayvan)
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Azot bağlayıcı bakteri prokaryot yapılıdır ve Bakteriler âleminde yer alır; protista âleminde yer almaz.
Amip, öglena, paramesyum ve cıvık mantar ökaryot olup protista âlemindedir.
Azot bağlayıcı bakteri isminden de anlaşılacağı üzere prokaryot hücre yapısına sahiptir ve Bakteriler âlemine aittir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Öglenayı karıştırma]Öglenanın bitki mi hayvan mı olduğunu düşünmek.
E Seçeneği:[Cıvık mantarı mantar âlemiyle karıştırma]Cıvık mantarların mantarlar âleminde olduğunu zannetmek.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Bakterinin prokaryot olduğunu bilerek protist olmadığını fark etmek.
A Seçeneği:[Protist olanı dışlama]Amipliği protistten saymama yanılgısı.
C Seçeneği:[Paramesyumu karıştırma]Hayvan sanmak.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.