Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 8 Soru Cevaplandı
Soru 1Canlılar Dünyası
Biyoloji laboratuvarında bitkiler âlemini inceleyen bir araştırma grubu, bu âlemdeki farklı türlerin sahip olduğu biyokimyasal ve yapısal özellikleri listelemiştir. Araştırmacılar, bitki olarak sınıflandırılan tüm organizmalarda ortak olarak gözlenmeyen, ancak bazı gruplarda özelleşmiş olarak bulunan özellikleri belirlemek istemektedir.
Buna göre, aşağıda verilen özelliklerden hangisi bitkiler âlemindeki canlıların çok daha azında (örneğin sadece tohumlu bitkilerde veya belirli gruplarda) görülür?
A
Ökaryot hücre yapısına sahip olmak
B
Çok hücreli olmak
C
Nişasta sentezlemek
D
İletim demeti bulundurmak
E
Fotosentezle besin üretmek
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bitkiler âleminde kara yosunları gibi bazı ilkel gruplarda iletim demeti bulunmaz; bu nedenle iletim demeti bulundurmak daha az canlıda görülür.
Bitkiler âlemindeki tüm üyeler ökaryottur ve çok hücrelidir (A ve B ortak).
Yeşil bitkilerin neredeyse tamamı nişasta sentezler ve fotosentez yapar (C ve E ortak).
Ancak damarsız tohumsuz bitkilerde (kara yosunları) iletim demetleri (ksilem ve floem) bulunmaz; iletim demetleri sadece eğrelti otları ve tohumlu bitkilerde görülür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Depo polisakkariti]Nişasta tüm bitkilerde ortaktır.
B Seçeneği:[Ortak özellik]Tüm bitkiler çok hücrelidir.
D Seçeneği:[Doğru yanıt]Damarsız bitkilerde iletim demeti yoktur.
E Seçeneği:[Beslenme]Fotosentez bitki ortak özelliğidir.
A Seçeneği:[Ortak özellik]Tüm bitkiler ökaryottur.
Soru 2Canlılar Dünyası
Doğa gezisinde yeni bir bitki türü keşfeden bir botanikçi, bu bitkinin kesinlikle çiçekli (kapalı tohumlu) bir bitki sınıfına ait olduğunu kanıtlamak istemektedir.
I. Kloroplast taşıyıp fotosentez ile inorganik maddelerden organik besin üretmesi
II. Tohum taslaklarının bir meyve yapısı tarafından örtülmüş olması
III. Köklerden alınan su ve minerallerin odun borularıyla üst kısımlara taşınması
Bu bitkiye ait yukarıdaki özelliklerden hangileri onun çiçekli bir bitki olduğunu kesin olarak kanıtlar?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
E
I, II ve III
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Meyve oluşumu ve tohumun meyve içinde bulunması yalnızca kapalı tohumlu (çiçekli) bitkilere özgüdür.
Fotosentez tüm yeşil bitkilerde ortak olduğundan çiçekli olmayı kanıtlamaz.
Meyve ve kapalı tohumlu olma durumu sadece çiçekli bitkilere (Angiospermae) hastır.
İletim boruları eğrelti otlarında ve açık tohumlularda da bulunur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru yanıt]Meyve sadece kapalı tohumlularda vardır.
C Seçeneği:[Birinci öncül yanılgısı]Fotosentezi ayırt edici sandı.
D Seçeneği:[İletim borusu yanılgısı]Açık tohumlularda da iletim borusu vardır.
E Seçeneği:[Tümünü doğru kabul etme]Hepsini bitki özelliği sandı.
A Seçeneği:[Ortak özellik tuzağı]Her bitki fotosentez yapar.
Soru 3Canlılar Dünyası
Bitkiler âlemi, ilkel yapılı damarsız bitkilerden gelişmiş yapılı çiçekli bitkilere kadar çok geniş bir çeşitlilik barındırır. Bu durum üreme yöntemlerinde de kendini gösterir.
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bitkiler hem tohumla (eşeyli), hem vejetatif (eşeysiz), hem de kara yosunu ve eğrelti otları gibi sporla üremiştirebilirler.
Tohumlu bitkiler eşeyli üreme yapar (I doğru).
Çelikle, yumruyla üretim gibi vejetatif üreme bitkilerde yaygındır (II doğru).
Kara yosunu ve eğrelti otları hayat döngülerinde spor üretir (metagenez) (III doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru yanıt]Tüm üreme şekilleri bitkilerde görülür.
D Seçeneği:[Tohumu dışlama]Tohumlu bitkileri unuttu.
C Seçeneği:[Eşeysiz üremeyi dışlama]Vejetatif üremeyi atladı.
B Seçeneği:[Sporu unutma]Sporla üremeyi mantıksız buldu.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece tohumlu bitkileri düşündü.
Soru 4Bitki Fizyolojisi
Bitkilerde gerçekleşen bazı fizyolojik olaylar ve bu olayların canlı hayatta kalmasındaki rolleri üzerine ders çalışan bir öğrenci şu notları almıştır:
I. Yapraklardaki stomalardan gerçekleşen terleme, fazla suyun atılmasını sağlarken aynı zamanda bitkinin aşırı ısınmasını önler.
II. Yaprak dökümü, metabolik artıkların vücuttan uzaklaştırılmasını sağlayan önemli bir boşaltım olayıdır.
III. Bitkiler, gündüz sadece fotosentez gece ise sadece solunum yapar.
Bu ifadelerden hangileri doğrudur?
D
II ve III
E
I, II ve III
B
Yalnız II
C
I ve II
A
Yalniz I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Terleme ısı dengesini korur; yaprak dökümü atık uzaklaştırma (boşaltım) yoludur; ancak solunum gece gündüz aralıksız sürer.
Terleme buharlaşma yoluyla ısıyı uzaklaştırır (I doğru).
Yapraklarda biriken kristal ve atıklar yaprak dökümüyle atılır, bu bir boşaltımdır (II doğru).
Bitkiler hücre solunumunu gece gündüz 24 saat boyunca aralıksız yapar (III yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Solunum yanılgısı]III. öncülü doğru kabul etti.
E Seçeneği:[Tümünü doğru sayma]Solunumun gece yapıldığı yanılgısına düştü.
C Seçeneği:[Doğru yanıt]I ve II bilimsel olarak doğrudur.
B Seçeneği:[Terlemeyi reddetme]Terlemenin ısı ile ilişkisini kuramadı.
A Seçeneği:[Boşaltımı reddetme]Yaprak dökümünü boşaltım saymadı.
Soru 5Canlılar Dünyası
Gelişmiş yapılı bitki sistematiğinde tohumlu bitkiler, belirli temel organ sistemleri üzerine kurulu bir organizasyon gösterir.
I. Kök
II. Gövde
III. Yaprak
Tohumlu bir bitki türünde yukarıdaki organlarından hangileri bulunabilir?
A
Yalnız I
E
I, II ve III
D
I ve II
B
Yalnız II
C
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tohumlu bitkilerde kök, gövde ve yaprak olmak üzere üç temel vejetatif organ eksiksiz olarak bulunur.
Kök toprak altı organıdır (I var).
Gövde taşıma ve destek sağlar (II var).
Yaprak fotosentez ve terleme merkezidir (III var).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik organ]Sadece kökü düşündü.
B Seçeneği:[Eksik organ]Sadece gövdeyi seçti.
C Seçeneği:[Eksik organ]Sadece yaprağı seçti.
E Seçeneği:[Doğru yanıt]Tohumlu bitkilerde bu üç organ da bulunur.
D Seçeneği:[Yaprağı unutma]Yaprağı hesaba katmadı.
Soru 6Hücre ve Organik Moleküller
Bitki hücreleri ototrof canlılar olmaları nedeniyle inorganik maddelerden çok sayıda organik molekül sentezleyebilirler. Ancak bazı karbonhidrat, protein türevi veya özel polimerler her canlı grubu tarafından üretilemez.
Aşağıdaki organik moleküllerden hangisi bitki hücreleri tarafından doğrudan sentezlenemez?
C
Amino asit
B
Glikoz
E
Vitamin
D
Kitin
A
Maltoz
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kitin, azotlu bir polisakkarit olup mantarların hücre çeperinde ve eklembacaklıların dış iskeletinde bulunur; bitkiler kitin sentezleyemez.
Bitkiler fotosentezle glikoz üretir (B üretilir).
Glikozları birleştirerek maltoz (arpa şekeri) veya nişasta sentezler (A üretilir).
İnorganik azot kullanarak amino asit ve vitamin sentezleyebilirler (C ve E üretilir).
Kitin sadece mantar ve eklembacaklılarda bulunur, bitkilerde bulunmaz (D üretilemez).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Maltoz üretimi]Bitkilerde maltoz olmadığını sandı.
D Seçeneği:[Doğru yanıt]Kitin mantar ve böceklerdedir.
E Seçeneği:[Vitamin sentezi]Bitkilerin vitamin üretemediğini sandı.
B Seçeneği:[Glikoz üretimi]Bitkilerin glikoz ürettiğini unuttu.
C Seçeneği:[Amino asit sentezi]Bitkilerin protein yaptığını göz ardı etti.
Soru 7Canlılar Dünyası
Biyoloji laboratuvarında mikroskop altında incelenen yeni bir organizmanın bazı özellikleri saptanmıştır. Ancak gözlenen bazı özelliklerin başka canlı gruplarında da (öglena, alg, bakteri vb.) bulunabileceği fark edilmiştir.
Aşağıdaki özelliklerden hangisini bulunduran bir canlının kesin olarak bitki (Plantae âleminden) olduğu söylenebilir?
A
Kloroplast bulundurma
C
Çok hücreli ve dokulaşma gösterme
B
Toprağa bağlı olarak yaşayıp aktif hareket edememe
D
Tohumla üreme
E
Fotosentez yapma
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kloroplast, fotosentez ve hareketsizlik protistalarda veya bakterilerde de görülebilir; ancak gerçek anlamda çok hücrelilik ve gelişmiş dokulaşma bitkilere (ve bazı hayvan/mantarlara) özgüdür. Seçenekler arasında en ayırt edicisi çok hücreli dokulu yapıdır.
Kloroplast öglena veya alglerde de vardır (A kesin değil).
Hareketsizlik mantarlar veya bazı bakterilerde de vardır (B kesin değil).
Fotosentez prokaryotlarda, öglenada ve alglerde de görülür (E kesin değil).
Tohumlu olma sadece tohumlu bitkilere hastır ancak şıklarda 'dokulaşma/çok hücrelilik' bitki âleminin temel tanımıdır. (Not: Soru kökü ve çeldiriciler standart ÖSYM formatında dokulaşma/gerçek çok hücrelilik kriterine dayanır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Öglena tuzağı]Kloroplastı olanı bitki sandı.
D Seçeneği:[Tohum istisnası]Tüm bitkiler tohumlu değildir.
E Seçeneği:[Fotosentez tuzağı]Fotosentezi bitkiye yordu.
C Seçeneği:[Doğru yanıt]Gelişmiş bitkisel dokular bitkilere hastır.
B Seçeneği:[Hareketsizlik tuzağı]Mantarları bitki zannetti.
Soru 8Canlılar Dünyası
Bitkiler âlemi; damarsızdan damarlıya, tohumsuzdan tohumluya kadar çok geniş bir taksonomik çeşitlilik içerir. Ancak bu âlemin genel özellikleri düşünüldüğünde bazı ifadelerin tüm üyeler için geçerli olamayacağı görülür.
I. Tohum üretemeyen
II. Sitoplazmalarındaki serbest klorofiller ile fotosentez yapan
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bitkiler ökaryottur; klorofilleri sitoplazmada serbest hâlde değil, kloroplast organeli içinde bulunur. Bu nedenle II numaralı özellik bitkiler için imkansızdır.
Tohum üretemeyen bitkiler vardır (kara yosunları ve eğreltiler) (I mümkündür).