Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 9 Soru Cevaplandı
Soru 1Canlılar Dünyası
Klinik araştırmalarda, geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi alan bireylerde patojen bakterilerin yanı sıra sindirim kanalında simbiyotik yaşayan bazı bakteri popülasyonlarının da ciddi oranda azaldığı gözlenmiştir. Bu durum, vitamin sentezi ve bağırsak bariyerinin korunmasında aksamalara yol açarak çeşitli metabolik rahatsızlıkları tetikler.
Buna göre, antibiyotik tedavisi sırasında probiyotik takviyesi alınmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
D
Besinlerin mekanik sindirimini doğrudan kolaylaştırmak
E
Antibiyotik moleküllerini hücre dışı sindirimle parçalamak
C
Vücuttan atılan su miktarını azaltarak osmotik dengesini sağlamak
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Probiyotikler, antibiyotiklerin yok ettiği yararlı mikrofloranın yerini alarak vücudun doğal dengesini korur.
Geniş spektrumlu antibiyotikler zararlı bakterilerle birlikte yararlıları da yok eder.
Yararlı bakterilerin azalması sindirim ve metabolik sorunlara neden olur.
Probiyotikler bu eksikliği kapatarak dengeyi sağlar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Sindirim türü]Mide rahatsızlıklarından ötürü mekanik sindirimin düşünülmesi
E Seçeneği:[Bakteri faaliyeti]Probiyotiklerin antibiyotiği yok ettiği düşüncesi
C Seçeneği:[Su dengesi]İshal semptomundan yola çıkılarak su dengesiyle ilişkilendirilmesi
B Seçeneği:[Mekanizma yanılgısı]Probiyotiklerin ilaç emilimiyle karıştırılması
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 2Hücre ve Organeller
Bakteri hücresine ait bazı yapılar kimyasal bileşenleri bakımından farklılık gösterir. Hücre zarında fosfolipid ve protein bulunurken, hücre çeperinde peptidoglikan yapılı karbonhidrat türevleri yer alır.
I. Çeper
II. Plazmit
III. Hücre zarı
Yukarıda verilen bakteri kısımlarından hangilerinde karbonhidrat türevi moleküllere rastlanır?
E
I, II ve III
D
II ve III
B
I ve II
C
I ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Çeper peptidoglikan (karbonhidrat-protein) içerir; hücre zarı ise glikoprotein ve glikolipitler nedeniyle karbonhidrat barındırır. Plazmit ise halkasal DNA'dır ve karbonhidrat içermez.
Plazmit: Çift sarmallı halkasal DNA'dır (Nükleik asit, karbonhidrat içermez).
Hücre zarı: Fosfolipid, protein ve az da olsa glikoprotein/glikolipit (karbonhidrat) içerir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Yalnızca çeperin karbonhidrat içerdiğinin sanılması
D Seçeneği:[Plazmit ve zar karışıklığı]Çeperi unutup diğerlerini almak
E Seçeneği:[Tümü doğru refleksi]Hepsinde organik molekül arama eğilimi
B Seçeneği:[Plazmit yanılgısı]Plazmitin şeker içerdiğinin düşünülmesi
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 3Canlıların Çeşitliliği ve Sınıflandırılması
Biyolojide canlıların sınıflandırılmasında ikili adlandırma (binom) sistemi kullanılır. İlk sözcük cins adını, ikinci sözcük ise tanımlayıcı epiteti belirtir.
1. Populus nigra
2. Morus alba
3. Pinus halepensis
4. Morus nigra
5. Pinus nigra
Bitki türleri için yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
C
I ve III
B
I ve II
E
I, II ve III
D
II ve III
A
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
1 (Populus nigra), 2 (Morus alba), 3 (Pinus halepensis), 4 (Morus nigra), 5 (Pinus nigra) olmak üzere toplam 4 farklı cins adı ve 4 farklı tür vardır. 3 ve 5'in cinsi 'Pinus', 2 ve 4'ün cinsi 'Morus'dur. 1 ve 5'in tanımlayıcı adları 'nigra'dır ancak tür adları farklıdır.
Öncül I yanlıştır: 1, 2, 3, 4, 5 listesinde 4 ve 1 farklı türlerdir ama toplamda 4 farklı tür (Populus nigra, Morus alba, Pinus halepensis, Morus nigra, Pinus nigra) vardır. 1 ve 4 farklıdır. Tür sayısı 4'tür (nigra iki kez tekrarlanmış).
Öncül II doğrudur: 3 ve 5'in cins adı 'Pinus', 2 ve 4'ün cins adı 'Morus'dur.
Öncül III yanlıştır: 1 ve 5'in 'tür adları' değil, sadece 'tamamlayıcı adları' (nigra) aynıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Tümü doğru]Tüm öncüllerin doğru gibi görünmesi
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Tanımlayıcı ad karışıklığı]I ve III ün doğru kabul edilmesi
B Seçeneği:[Sayı sayma hatası]Toplam tür sayısının 5 sanılması
A Seçeneği:[Yalnız III yanılgısı]III ün doğru olduğu sanılıp diğerlerinin göz ardı edilmesi
Soru 4Canlıların Temel Bileşenleri
Organik bileşenlerin başında gelen karbonhidratlar, canlılarda enerji verici, yapısal ve yönetici/düzenleyici (nükleik asit yapısında) olarak görev alabilirler.
I. Bitki hücrelerinde çeper yapısına katılır.
II. Zar yapısına katılır.
III. Enerji ham maddesi olarak yıkılır.
IV. Düzenleyici olarak görev alır.
V. Bitkisel ve hayvansal kaynaklı besinlerde bulunur.
Karbonhidratlar için yukarıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
E
I
D
II
B
IV
C
III
A
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Karbonhidratlar doğrudan 'düzenleyici' (örneğin hormon veya enzim gibi) olarak görev yapmazlar. Düzenleyici organik bileşikler proteinler, yağlar (steroid hormonlar) ve vitaminlerdir.
I. Doğru: Selüloz bitki çeperini oluşturur.
II. Doğru: Glikoprotein ve glikolipidler hücre zarında bulunur.
III. Doğru: Glikoz hücresel solunumda enerji hammaddesidir.
IV. Yanlış: Karbonhidratlar düzenleyici değil, enerji verici ve yapısal bileşenlerdir.
V. Doğru: Nişasta bitkisel, glikojen hayvansal kaynaklı karbonhidratlardandır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Çeper yapısı]Bitki çeperinde selüloz olmadığını sanma
D Seçeneği:[Zar yapısı]Zarda karbonhidrat olmadığını düşünme
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Enerji maddesi]Karbonhidratların enerji kaynağı olmadığını sanma
A Seçeneği:[Besin kaynağı yanılgısı]Hayvansal kaynaklı karbonhidrat olamayacağı düşüncesi
Soru 5Metabolizma ve Enzimler
Biyokimyasal reaksiyonların gerçekleşmesinde biyolojik katalizör olan enzimler belirli koşullara ihtiyaç duyar. Ortamdaki su oranı, pH ve substrat yüzeyi reaksiyon hızını doğrudan etkiler.
I. Her enzimin iyi çalışacağı bir pH aralığı vardır.
II. Enzimlerin çalışabilmesi için ortamda en az %15 oranında su bulunması gerekir.
III. Substrat yüzeyinin artışı tepkime hızını artırır.
Enzimlerin reaksiyon hızına etki eden faktörlerle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
C
I ve II
B
Yalnız II
D
I ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Enzimler optimum pH aralığında çalışır, %15 su oranı enzim aktivitesi için alt sınırdır ve substrat yüzeyinin artması (heterojen reaksiyonlarda) tepkime hızını artırır.
I. Doğru: Her enzimin kendine özgü optimum pH değeri vardır.
II. Doğru: Hücre içi su oranı %15'in altına düştüğünde enzimler pasifleşir.
III. Doğru: Substrat yüzeyinin artması temas yüzeyini genişleterek hızı artırır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Su kuralının göz ardı edilmesi]%15 kuralının unutulması
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Su kuralı yanlışı]Su oranının önemsenmemesi
C Seçeneği:[Substrat yüzeyi eksikliği]Yüzey artışının hızı etkilemediği düşüncesi
A Seçeneği:[Eksik öncül]Yalnızca pH kuralının bilinmesi
Soru 6Hücre
Hücre zarının dış yüzeyinde proteinlerin karbonhidratlarla birleşmesiyle oluşan glikoproteinler ve lipitlerle birleşmesiyle oluşan glikolipitler (glikokaliks tabakası) bulunur.
I. Hormonların tanınması
II. Hücrelerin birbirini tanması
III. Aynı türe ait üreme hücrelerinin döllenme sırasında birbirini tanması
IV. Hücreye alınacak maddelerin tanınması
Zarda bulunan glikoproteinler yukarıda verilenlerden hangilerinin gerçekleşmesini sağlar?
C
III ve IV
B
II ve III
E
I, II, III ve IV
D
I, II ve IV
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Glikoproteinler hücrenin kimlik kartıdır; hormon reseptörü görevi görür, hücreleri tanıtır, üreme hücrelerinin birbirini seçmesini sağlar ve özgül maddelerin tanınmasında etkilidir.
I. Doğru: Hormonların hedef hücre tarafından tanınması reseptör (glikoprotein) ile olur.
II. Doğru: Doku oluşumu için hücrelerin birbirini tanışması glikoproteinlerle sağlanır.
III. Doğru: Sperm ve yumurtanın tür içi tanınması glikoproteinlerce gerçekleşir.
IV. Doğru: Hücreye girecek özgül maddeler zar reseptörlerince tanınır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Eksik öncül]Hormonların zardan geçişle karıştırılması
C Seçeneği:[Hormonların dışlanması]Hormonların reseptörsüz çalıştığının sanılması
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Üreme hücresinin unutulması]III ün göz ardı edilmesi
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Yalnızca hormon reseptörü olarak bilinmesi
Soru 7Canlılar Dünyası
Memeliler sınıfı; kıl bulundurma, süt bezleri, olgun alyuvarların çekirdeksiz olması ve kaslı diyafram gibi özellikleriyle diğer omurgalı gruplarından ayrılır. Ancak bazı özellikler başka sınıflarda da ortak olarak görülebilir.
Aşağıda verilen özelliklerden hangisi sadece memelilerde değil diğer canlılarda da görülebilir?
C
Olgun alyuvarları çekirdeksizdir.
B
Akciğerlerinde yüzeyini genişleten alveoller bulunur.
D
Vücut sıcaklığı sabittir.
E
Soluk alıp verme olayında kaslı diyafram görev yapar.
A
Vücutta süt salgılayan süt bezleri bulunur.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Vücut sıcaklığının sabit olması (sıcakkanlı/endoterm olma) sadece memelilere değil, kuşlar sınıfına da aittir.
A) Süt bezleri sadece memelilere özgüdür.
B) Alveol sadece memelilere özgüdür (Kuşlarda parabronş vardır).
C) Olgun alyuvarların çekirdeksiz olması sadece memelilere özgüdür.
D) Sabit vücut sıcaklığı (endotermi) memelilerin yanı sıra kuşlarda da görülür.
E) Kaslı diyafram sadece memelilere özgüdür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Süt bezi]Başka canlılarda da süt olabileceği düşüncesi
E Seçeneği:[Diyafram]Diğer canlılarda da kaslı diyafram olduğu
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Alveol]Tüm akciğerli canlılarda alveol olduğu sanısı
C Seçeneği:[Alyuvar]Diğer canlılarda da alyuvar olabileceği
Soru 8Canlılar Dünyası
Bakteriler, olumsuz çevre koşullarında (kuraklık, aşırı sıcak vb.) hayatta kalabilmek için metabolizmalarını minimum düzeye indirerek endospor adı verilen dayanıklı yapılar oluştururlar.
Buna göre endospor formu için aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
E
Bakteride fazla su dışarı atılır.
D
Bakterinin DNA'sı eşlenir ve etrafı özel bir kılıfla sarılır.
C
Yalnızca eşaysiz üremeyi sağlar.
B
Uzun süre bakteri bu durumda kalabilir.
A
Metabolizma hızı ancak canlılık özelliklerini gerçekleştirecek seviyededir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Endospor bir üreme şekli değildir; sadece olumsuz koşullardan korunma (hayatta kalma) yöntemidir. Bakteri sayısı endospor ile artmaz.
A) Metabolizma minimumdur (Doğru).
B) Yıllarca uygunsuz koşulda kalabilir (Doğru).
C) Endospor bir üreme biçimi değil, direnç formudur. Sayı artışı sağlamaz (Yanlış).
D) DNA eşlenip koruma kılıfıyla kaplanır (Doğru).
E) Su oranı azaltılarak direnç artırılır (Doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Metabolizma]Metabolizmanın durduğu sanısı
B Seçeneği:[Süre]Kısa süreli olduğu düşüncesi
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[DNA]DNA'nın korunduğu bilgisi
E Seçeneği:[Su]Suyun atılması
Soru 9Canlılar Dünyası
Omurgalılar şubesi içerisinde yer alan balıklar, sucul yaşamlarına uyum sağlamış solungaç solunumu yapan ve kalplerinde sadece kirli kan taşıyan canlılardır.
I. Yalnızca büyük dolaşım görülür.
II. Kalbinde tamamen kirli kan bulunur.
III. Vücut üzerinde tüy bulunur.
IV. Etçil ve otçul beslenir.
Yukarıda verilenlerden hangileri omurgalılardan sadece balıklarda gözlenir?
B
I ve II
C
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
D
I, III ve IV
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Balıklarda küçük dolaşım yoktur (solungaçtan kalbe temiz kan dönmez, doğrudan dokulara gider); kalplerinde hep kirli kan bulunur. Tüy sadece kuşlarda vardır. Beslenme biçimi ise diğer omurgalıklarda da ortaktır.
I. Doğru: Küçük dolaşım yoktur, sadece büyük dolaşım görülür.
II. Doğru: Kalplerinden sadece kirli kan geçer.
III. Yanlış: Tüy sadece kuşlara özgüdür.
IV. Yanlış: Etçil/otçul beslenme memeli, kuş vb. canlılarda da vardır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Tüy yanılgısı]Tüyün balıklarda da olabileceği
D Seçeneği:[Beslenme]Beslenme şeklinin balığa has olduğu
E Seçeneği:[Tümü]Hepsini doğru sanma
A Seçeneği:[Eksik öncül]Yalnızca büyük dolaşımın bilinmesi
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.