Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 7 Soru Cevaplandı
Soru 1Canlılar Dünyası
Bilim insanları ekstrem koşullarda yaşayan bazı mikroorganizmaların hücre zarı ve duvarı bileşenlerini incelediklerinde, bu canlıların peptidoglikan yapılı hücre duvarına sahip olmadığını, bunun yerine pseudopeptidoglikan ya da benzeri polimerler içerdiğini tespit etmiştir.
I. Hücre zarındaki lipitlerin dallı yapılı eter bağlarıyla gliserole bağlı olması
II. Genetik materyallerinin halkasal formda bulunması ve ökaryotlardaki gibi histon proteinleriyle çevrili olması
III. Klasik bakteriyel hücre duvarı polimeri olan peptidoglikanı bulundurmamaları
Yukarıda incelenen mikroskobik canlı grubuna ait özelliklerden hangileri, bu organizmaların bakterilerden kesin olarak ayrılmasını sağlar?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
E
I, II ve III
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Arkeler hücre duvarlarında peptidoglikan yerine pseudopeptidoglikan bulundurur ve zar lipidlerinde eter bağı yer alır. Halkasal DNA hem bakteri hem arkede ortaktır.
1. Öncül: Eter bağları ve dallı lipitler arkelere özgüdür.
2. Öncül: Halkasal DNA hem bakterilerde hem arkelerde görülür, kesin ayrım yapmaz.
3. Öncül: Peptidoglikan olmaması bakterilerden ayıran temel özelliktir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Yanlış öncül kombinasyonu]Halkasal DNA'nın ortak olduğunu gözden kaçırmıştır.
E Seçeneği:[Genelleme hatası]Tüm öncüllerin farklı olduğunu düşünmüştür.
B Seçeneği:[Ortak özelliği ayırt edici sanma]Halkasal DNA'yı arkelere has zannetmiştir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Sadece hücre zarını baz almıştır.
Soru 2Canlılar Dünyası
Bilimsel bir araştırmada, volkanik bacaların yakınındaki aşırı sıcak ve asidik sulardan izole edilen mikroorganizmaların metabolik faaliyetleri incelenmiştir.
I. Parazit olarak başka bir canlının dokularından beslenme
II. Zorlu çevresel şartlara karşı direnç sağlamak amacıyla endospor oluşturma
III. Çok yüksek sıcaklık, tuzluluk veya basınç gibi ekstrem koşullarda hayatta kalabilme
Bu mikroorganizmaların arkeler alemine ait olduğu bilindiğine göre, yukarıdaki özelliklerden hangilerini göstermesi beklenir?
E
I, II ve III
D
II ve III
C
I ve III
B
Yalnız III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Arkeler parazit beslenme göstermez, endospor oluşturmaz ancak ekstrem koşullarda yaşayabilir.
1. Öncül: Arkeler arasında bilinen parazit tür yoktur, serbest ya da mutualist yaşarlar.
2. Öncül: Endospor sadece bazı bakterilere özgüdür, arkelerde endospor oluşumu görülmez.
3. Öncül: Ekstremofil arkeler aşırı koşullarda yaşayabilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Parazitlik kabulü]I. öncülü doğru kabul etmiştir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Tümü doğru önyargısı]Tüm maddelerin mikroorganizmalar için ortak olduğunu düşünmüştür.
D Seçeneği:[Endospor karmaşası]Bakterilerle arkelerin özelliklerini karıştırmıştır.
A Seçeneği:[Parazitlik yanılgısı]Mikroorganizmaları direkt parazit sanmıştır.
Soru 3Canlılar Dünyası
Yapılan moleküler filogenetik çalışmalar, arkelerin bakterilerden ziyade ökaryotlara daha yakın akraba olduğunu göstermiştir.
I. DNA'nın histon proteinleri ile paketlenmiş olması
II. Hücre içi metabolik olayların gerçekleştiği zarlı organellere sahip olma
III. Hücre duvarı yapılarının antibiyotiklerden etkilenmemesi
Yukarıdaki özelliklerden hangileri arkeler ile ökaryot yapılı hücrelerde ortak olarak görülür?
C
II ve III
B
I ve III
E
I, II ve III
D
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Arkelerde histon proteinleri bulunur (ökaryotlarla ortak). Zarlı organelleri yoktur (prokaryot). Antibiyotiklerden etkilenmezler (bakterilerle ortak değildir).
1. Öncül: Arkelerde DNA histon proteinlerine sarılıdır, bu özellik ökaryotlarla ortaktır.
2. Öncül: Arkeler prokaryottur, zarlı organelleri yoktur.
3. Öncül: Arkeler peptidoglikan içermediği için antibiyotiklerden etkilenmezler.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Organel yanılgısı]Arkeleyi ökaryot sanıp zarlı organel aramıştır.
D Seçeneği:[Zarlı organel tuzağı]II. öncülü doğru kabul etmiştir.
E Seçeneği:[Tümü ortak önyargısı]Hepsini doğru kabul etmiştir.
A Seçeneği:[Eksik analiz]III. öncülü gözden kaçırmıştır.
Soru 4Canlılar Dünyası
Arkeler alemi, Dünya üzerindeki en uç habitatlara uyum sağlamış farklı grupları barındırır.
I. Termofilik arkeler çok yüksek sıcaklıklardaki sularda yaşayabilir.
II. Psikrofilik arkeler aşırı soğuk kutup bölgelerinde çoğalabilir.
III. Metanojen arkelerin metabolizması sonucunda metan (CH4) gazı oluşabilir.
Arkeler âlemi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
D
II ve III
E
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Termofiller sıcak, psikrofiller soğuk, metanojenler ise metan üretimiyle bilinir; üçü de doğrudur.
1. Öncül: Termofilik arkeler sıcak ortamlarda yaşar.
2. Öncül: Psikrofilik arkeler soğuk ortamlarda aktifdir.
B Seçeneği:[Metanojenleri atlama]III. öncülü yanlıştır diye düşünmüştür.
C Seçeneği:[Soğuk sevenleri atlama]Psikrofilik terimine yabancı kalmıştır.
D Seçeneği:[Termofiliyi atlama]I. öncülü elemiştir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece sıcaklık grubunu bilmiştir.
Soru 5Canlılar Dünyası
Biyoteknolojik çalışmalar ve çevre mühendisliği uygulamalarında arkelerin ekstrem koşullara dayanıklı enzimlerinden ve metabolik atık ürünlerinden aktif olarak yararlanılmaktadır.
I. Kalitesi düşük metal cevherlerinin zenginleştirilmesinde (biyomelesen/liç)
II. Organik atıkların fermantasyonu ile biyoyakıt (metan) üretilmesinde
III. Endüstriyel atık suların arıtılmasında
Olaylarından hangilerinde arkeler (özellikle metanojen ve ekstremofiller) aktif olarak kullanılabilir?
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Arkeler metal zenginleştirme, biyoyakıt (metan) üretimi ve atık su arıtımında yaygın olarak kullanılır.
1. Öncül: Asidofilik arkeler düşük kaliteli metallerin ayrıştırılmasında kullanılır.
2. Öncül: Metanojen arkeler biyogaz (metan) üretiminde görev alır.