Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 9 Soru Cevaplandı
Soru 1Canlılar Dünyası
Fotosentetik protistalar grubunda yer alan sucul organizmalar olan algler, farklı pigment yapıları ve ekolojik özellikleriyle dikkat çekerler.
I. Sahip oldukları farklı klorofil ve ek pigment çeşitlerine göre çeşitli renk tonlarında (kırmızı, kahverengi vb.) görülebilirler.
II. Genellikle sulu ortamlarda yaşayarak ototrof beslenme ile ışık enerjisinden yararlanırlar.
III. Aktif kamçı yapıları sayesinde su akıntısının ters yönünde uzun mesafelerde yönlü hareket edebilirler.
IV. Sucul ekosistemlerde gerçekleştirdikleri fotosentezle atmosferik oksijen dengesine önemli katkı sağlarlar.
Bu organizmalarla ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
C
I ve IV
B
II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Algler pigment çeşitliliğine sahiptir, suculdur, fotosentez yapar ve oksijen üretir; ancak su akıntısına karşı aktif yüzme yetenekleri genel bir kural değildir (çoğu pasif sürüklenir).
I. Öncül doğrudur, algler farklı renk pigmentleri içerir.
II. Öncül doğrudur, sucul ortamlarda fotosentez yaparlar.
III. Öncül yanlıştır, algler su akıntısına karşı direnç gösterip ters yönde hareket edemezler.
IV. Öncül doğrudur, fotosentez ile oksijen üretirler.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Eksik öncül]II. öncülü gözden kaçıran öğrenci.
B Seçeneği:[Yanlış öncül kabulü]III. öncülü doğru sanan öğrenci.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]I, II ve IV numaralı yargıların doğruluğunu tam kavrayan öğrenci.
E Seçeneği:[Tümünü kabul tuzağı]III. öncülün yanlışlığını fark edemeyen öğrenci.
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Yalnızca renk çeşitliliğini doğru kabul eden öğrenci.
Soru 2Üreme ve Polinasyon
Kapalı tohumlu bitkilerde polenlerin erkek organın başçığından dişi organın tepeciğine taşınması süreci olan polinasyonda çeşitli canlı ve cansız vektörler rol oynar.
I. rengi,
II. kokusu,
III. şekli
Buna göre böcek, kuş veya memelilerin belirli bir çiçek tarafından cezbedileceği, o çiçeğin yukarıdaki özelliklerinden hangilerine bağlıdır?
A
Yalnız I
C
Yalnız III
B
Yalnız II
D
I ve II
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Çiçekler polinatörleri (böcek, kuş, memeli) çekmek için renk, koku ve morfolojik şekil gibi özellikleri birlikte kullanır.
I. Çiçeğin renkleri böcek ve kuşların ilgisini çeker.
II. Çiçeğin kokusu özellikle böcekleri cezbetmede etkilidir.
III. Çiçeğin şekli belirli polinatörlerin uyum sağlamasını kolaylaştırır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik analiz]Yalnızca rengi düşünen öğrenci.
C Seçeneği:[Eksik analiz]Yalnızca şekli düşünen öğrenci.
B Seçeneği:[Eksik analiz]Yalnızca kokuyu düşünen öğrenci.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm faktörlerin polinatör çekiminde etkili olduğunu bilen öğrenci.
D Seçeneği:[Eksik grup]Şeklin etkisini göz ardı eden öğrenci.
Soru 3Sistematik ve Sınıflandırma
Canlıların sınıflandırılmasında kullanılan hiyerarşik kategorilerde üst basamaklara çıkıldıkça ortak özellikler azalır, alt basamaklara inildikçe ortak özellikler artar.
İki canlı türünün **ailesi (familya)** aynı olduğuna göre, aşağıda verilen sistematik basamaklardan hangisi bu canlılarda **farklı** olabilir?
A
Âlem
D
Takım
E
Cins
B
Şube
C
Sınıf
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Aile (familya) basamağı aynı olan iki canlının daha alt basamakları (cins ve tür) farklı olabilir.
Sistematik hiyerarşi: Âlem > Şube > Sınıf > Takım > Aile > Cins > Tür
Aile basamağı ortak olan canlıların üst birimleri kesinlikle aynıdır.
Alt basamaklar olan cins ve tür ise aynı ya da farklı olabilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Üst basamak tuzağı]Âlemin farklı olabileceğini düşünen öğrenci.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Cins basamağının farklı olabileceğini doğru tespit eden öğrenci.
D Seçeneği:[Üst basamak tuzağı]Takımın farklı olabileceğini düşünen öğrenci.
C Seçeneği:[Üst basamak tuzağı]Sınıfın farklı olabileceğini düşünen öğrenci.
B Seçeneği:[Üst basamak tuzağı]Şubenin farklı olabileceğini düşünen öğrenci.
Soru 4Canlılar Dünyası
Mantarlar âlemi, heterotrof beslenen, kitin yapılı hücre çeperine sahip ve sporla üreyen canlıları kapsar.
Mantarlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A
Moleküler verilere göre mantarlar bitkilerden daha çok hayvanlara benzerlik göstermektedir.
B
Bazı mantar türleri, birçok bitkinin topraktan mineral alımında işlev görür (mikoriza).
C
Bazı mantar türleri antibiyotik gibi ilaç üretiminde kullanılmaktadır.
D
Bazı mantar türleri doğadaki madde döngülerinde ayrıştırıcı olarak işlev görür.
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yoğurt üretimi laktik asit bakterileri tarafından gerçekleştirilir, mantarlar tarafından değil.
A seçeneği doğrudur, mantarlar genetik olarak hayvanlara daha yakındır.
B seçeneği doğrudur, mikoriza ortaklığı mineral alımını sağlar.
C seçeneği doğrudur, penisilin gibi ilaçlar mantarlardan elde edilir.
D seçeneği doğrudur, saprofit mantarlar ayrıştırıcıdır.
E seçeneği yanlıştır, yoğurt fermantasyonu bakterilerle yapılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru ifade]Yanlış arandığı için bunu eleyen öğrenci.
C Seçeneği:[Doğru ifade]Antibiyotik üretimini bilen öğrenci.
B Seçeneği:[Doğru ifade]Mikoriza ilişkisini bilen öğrenci.
D Seçeneği:[Doğru ifade]Saprofit mantarları bilen öğrenci.
E Seçeneği:[Doğru seçenek (Yanlış ifade)]Yoğurt üretiminin bakteri kaynaklı olduğunu bilerek bu şıkkı işaretleyen öğrenci.
Soru 5Canlılar Dünyası
Omurgasızlar şubesinin solucanlar grubunda yer alan yassı, yuvarlak ve halkalı solucanlar farklı fizyolojik özelliklere sahiptir.
I. Halkalı solucanlar yağmurlu havalarda toprak yüzeyindeki oksijen azaldığında solunum zorluğu çekerek yüzeye çıkarlar.
II. Yuvarlak solucanların bazı türleri hermafrodit özellik gösterebilir.
III. Yassı solucanların tamamı parazit olup sindirim sistemleri tamamen körelmiştir.
Bu gruplarla ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
E
I, II ve III
D
I ve II
C
Yalnız III
B
Yalnız II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Halkalı solucanlar oksijen için yüzeye çıkar, yuvarlak solucanlarda hermafrodit türler vardır; ancak yassı solucanların tamamı parazit değildir (örneğin planaria serbest yaşar).
I. Öncül doğrudur, toprak solucanları oksijen azaldığında dışarı çıkar.
II. Öncül doğrudur, yuvarlak solucanlarda hermafrodit türler bulunur.
III. Öncül yanlıştır, tüm yassı solucanlar parazit değildir, serbest yaşayanları da vardır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yanlış öncül kabulü]III. öncülü doğru sanan öğrenci.
B Seçeneği:[Eksik değerlendirme]I. öncülü gözden kaçıran öğrenci.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]I ve II numaralı yargıların doğruluğunu bilen öğrenci.
E Seçeneği:[Tümünü kabul tuzağı]III. öncülün 'tamamı' ifadesindeki hatayı göremeyen öğrenci.
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]II. öncülü gözden kaçıran öğrenci.
Soru 6Canlılar Âlemleri
Biyolojik sınıflandırmada yer alan farklı âlemlere ait canlılar, hücresel ve metabolik özellikler bakımından kesişim kümeleri oluşturur.
I. Parazit üyeleri vardır.
II. Hücre çeperinde kitin bulunur.
III. Genetik maddesi sitoplazmaya daınıktır.
IV. Tek hücreli bireylere sahiptir.
Yukarıda verilen özellikleri bulunduran canlılık âlemleri sayısı **çoktan aza** hangi seçenekte doğru sıralanmıştır?
D
IV - III - I - II
E
II - III - I - IV
C
III - IV - I - II
B
I - IV - III - II
A
I - II - III - IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Özelliklerin görüldüğü âlem sayıları hesaplanır: I (Parazit: Bakteri, Protista, Mantar, Bitki, Hayvan -> 5), IV (Tek hücreli: Bakteri, Arke, Protista, Mantar -> 4), III (Prokaryot: Bakteri, Arke -> 2), II (Kitin çeper: Mantar -> 1). Sıralama I > IV > III > II şeklindedir.
I. Parazit üye bulunduran âlem sayısı: 5 (Bakteri, Arke, Protista, Mantar, Bitki, Hayvan - hemen hemen hepsi)
IV. Tek hücreli bireylere sahip âlem sayısı: 4 (Bakteri, Arke, Protista, Mantar)
III. Genetik maddesi sitoplazmada dağınık olan (prokaryot) âlem sayısı: 2 (Bakteri, Arke)
II. Hücre çeperinde kitin bulunan âlem sayısı: 1 (Yalnız Mantarlar)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Sıralamayı 5 > 4 > 2 > 1 olarak doğru kuran öğrenci.
C Seçeneği:[Prokaryotları başa alma hatası]III. özelliği en yaygın sanan öğrenci.
E Seçeneği:[Kitin çeperi başa alma]Kitini yaygın zanneden öğrenci.
D Seçeneği:[Yanlış analiz]Tek hücrelileri en başa alan öğrenci.
A Seçeneği:[Rastgele sıralama]Özelliklerin yaygınlık derecesini hesaplayamayan öğrenci.
Soru 7Canlılar Dünyası
Hayvanlar âlemi, ekosistemdeki dengenin korunmasının yanı sıra insan hayatına biyolojik ve ekonomik açıdan pek çok katkı sağlar.
I. Biyolojik mücadelede zararlı böcek popülasyonlarının kontrolünde kullanılması
II. Aşı ve serum üretiminde deney hayvanı olarak veya antikor eldesinde yararlanılması
III. Besin olarak insan tüketiminde temel protein kaynağı olması
IV. Deri, tüy ve yünlerinin tekstil ve giyim sanayisinde hammade olması
Yukarıdakilerden hangileri hayvanların biyolojiye ve ekonomiye katkıları içerisinde yer alır?
B
III ve IV
C
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
D
II, III ve IV
A
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hayvanların biyolojik mücadele, tıbbi üretim (aşı/serum), besin kaynağı ve tekstil alanlarında kullanımı tam olarak doğrudur.
I. Biyolojik mücadelede avcı hayvanlar kullanılır.
II. Aşı ve serum üretiminde hayvanlardan yararlanılır.
III. Hayvansal gıdalar temel besin kaynağıdır.
IV. Deri ve yün tekstilde kullanılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm maddelerin hayvanların kullanım alanları olduğunu bilen öğrenci.
D Seçeneği:[Eksik seçenek]I. öncülü unutan öğrenci.
B Seçeneği:[Eksik seçenek]Biyolojik mücadele ve tıbbi katkıyı göz ardı eden öğrenci.
C Seçeneği:[Eksik seçenek]IV. öncülü unutan öğrenci.
A Seçeneği:[Eksik seçenek]Besin ve tekstil katkısını göz ardı eden öğrenci.
Soru 8Canlılar Dünyası
Hücresel yapıya sahip olan bakteriler ile hücresel yapısı olmayan obligat hücre içi paraziti virüsler mikrobiyolojinin temel inceleme konusudur.
I. sayısal artış (üreme/çoğalma)
II. nükleik asit bulundurma
III. protein sentezleme
Bakteri ve virüsler için yukarıdaki özelliklerden hangileri **ortaktır**?
D
II ve III
E
I, II ve III
B
Yalnız III
C
I ve II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bakteri ve virüsler çoğalabilir (sayısal artış) ve nükleik asit (DNA veya RNA) taşır; ancak virüslerin ribozomu ve protein sentez mekanizması yoktur, protein kılıfını konak hücrede sentezlerler.
I. Ortaktır, her ikisi de sayısal olarak çoğalabilir.
II. Ortaktır, her ikisinde de nükleik asit (genetik materyal) bulunur.
III. Ortak değildir, virüslerin ribozomu yoktur ve kendi başlarına protein sentezleyemezler.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Sayısal artış ve nükleik asit bulundurmanın ortak olduğunu bilen öğrenci.
B Seçeneği:[Yanlış ortaklık]Virüslerin protein sentezlediğini sanan öğrenci.
E Seçeneği:[Tümünü ortak alma]III. öncülün virüslerde ortak olmadığını fark edemeyen öğrenci.
D Seçeneği:[Protein sentezi tuzağı]Virüslerin protein kılıfından ötürü protein sentezlediğini düşünen öğrenci.
A Seçeneği:[Eksik ortaklık]Nükleik asit ortaklığını kaçıran öğrenci.
Soru 9Canlılar Dünyası
Antibiyotikler, bakteri hücre duvarı sentezini veya bakteriyel ribozom faaliyetlerini engelleyerek etki gösteren farmakolojik ajanlardır.
I. tek çeşit nükleik asit taşımaları,
II. metabolik enzim sistemlerinin olmaması,
III. ATP üretememeleri
Virüslerin bulunduğu ortama antibiyotik eklendiğinde **etkilenmemelerinin** sebebi yukarıdakilerden hangileri olabilir?
C
Yalnız III
B
Yalnız II
D
I ve II
E
II ve III
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Antibiyotikler hücresel metabolik süreçleri ve enzim sistemlerini hedef alır. Virüslerin kendine ait metabolik enzim sistemleri olmadığı için antibiyotikler onlara etki edemez.
I. Tek çeşit nükleik asit taşımaları antibiyotik direncini doğrudan açıklamaz.
II. Enzim sistemlerinin olmaması, antibiyotiklerin hedef alacağı bir metabolik süreç bırakmaz; bu yüzden etkilenmezler.
III. ATP üretememeleri doğrudan antibiyotik etkisizliğinin temel sebebi değildir (hücresel hedefin eksikliğidir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Nükleik asit yanılgısı]Tek nükleik asit taşımayı sebep zanneden öğrenci.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Enzim sistemleri olmadığı için antibiyotiklerin hedef bulamadığını kavrayan öğrenci.
C Seçeneği:[ATP tuzağı]Yalnızca ATP üretimini düşünen öğrenci.
D Seçeneği:[I. öncül hatası]I. öncülü de doğru kabul eden öğrenci.
E Seçeneği:[III. öncül karışıklığı]II ve IIIü birleştiren öğrenci.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.