Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 9 Soru Cevaplandı
Soru 1Canlar Dünyası
Bakteriler alemi, yapısı oldukça basit görünen ancak yeryüzünün en eski ve en geniş yaşam alanlarını dolduran organizmaları barındırır. Bu alemdeki tüm türler benzer temel biyokimyasal ve hücresel mekanizmalara sahip olmasa da bazı temel yapı taşlarını paylaşırlar.
Bakteriler aleminde incelenen tüm canlı türleri için aşağıdakilerden hangisi ortak bir özellik değildir?
C
Prokaryot hücre organizasyonuna sahip olma
A
Halkasal yapıda DNA molekülü bulundurma
E
Sitoplazmalarında serbest hâlde ribozom bulundurma
D
Hücre içi yedek besin maddesini glikojen olarak depolama
B
Aktif olarak hastalık yapıcı (patojen) karakter taşıma
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tüm bakteriler patojen (hastalık yapıcı) değildir; birçoğu saprofit ya da mutualist yaşar.
Bakteriler çekirdeksiz olup halkasal DNA ve ribozoma sahiptir (Prokaryot).
Yedek karbonhidratları glikojendir.
Ancak tüm bakteriler hastalık yapmaz; doğadaki maddelerin dönüşümünü sağlayan veya insan sindirim sisteminde yaşayan yararlı bakteriler de vardır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Ortak özellik]Prokaryot olmak bakterilerin ortak özelliğidir.
A Seçeneği:[Ortak özellik]Halkasal DNA tüm bakterilerde ortak kabul edilir.
B Seçeneği:[Doğru yanıt]Tüm bakterilerin hastalık yaptığı yanılgısına düşen adaylar bu şıkkı seçer.
E Seçeneği:[Ortak özellik]Ribozom ortak organdır.
D Seçeneği:[Ortak özellik]Glikojen depolamak ortak özelliktir.
Soru 2Canlar Dünyası
Bakteriler, farklı ekolojik nişlere uyum sağlama yetenekleri sayesinde yeryüzünün en dirençli canlı gruplarındandır. Kimi türler olumsuz şartlara karşı olağanüstü direnç geliştirirken, kimi türler ise modern tıp dünyasının en büyük savaş alanlarından biri olan antibiyotiklere karşı direnç veya duyarlılık sergiler.
I. Hücre zarının dışında peptidoglikan yapılı hücre duvarı bulundurma
II. Elverişsiz çevre şartlarında metabolizmayı yavaşlatarak endospor oluşturma
III. Belirli antibiyotik türlerinden olumsuz yönde etkilenme veya zarar görme
Yukarıda verilen özelliklerden hangileri tüm sağlıklı bakteri türlerinde ortak olarak görülebilir?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
D
I ve III
E
I, II ve III
C
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Endospor tüm bakteri türlerinde ortak değildir; sadece bazı basil türlerinde görülür.
I. Peptidoglikan duvar tüm bakterilerde (arkelerden farklı olarak) ortak temel özelliktir.
II. Endospor oluşumu her bakteride görülmez, zor çevre koşullarına Direnen bazı türlerin özelliğidir.
III. Antibiyotikler bakterilerin yapı veya işleyişini hedef alır, bu nedenle bakteriler antibiyotikten zarar görür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru yanıt]I ve III numaralı özellikler tüm bakteriler için geçerlidir.
E Seçeneği:[Tümünü doğru kabul etme]Endosporu evrensel sanan aday yanılgısı.
B Seçeneği:[Yanlış genelleme]Endosporu her bakterinin oluşturduğunu sananlar.
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]III. öncülün doğruluğunu gözden kaçıranlar.
C Seçeneği:[Eksik değerlendirme]I. öncülün temel kural olduğunu unutanlar.
Soru 3Canlar Dünyası
Bazı bakteri türleri, ortam sıcaklığı, besin miktarı veya kuraklık gibi faktörler hayatta kalmalarını tehdit edecek boyuta ulaştığında özel bir dormant (uyku) evreye geçerler.
I. Elverişsiz ve olumsuz ortamlara karşı hayatta kalma şansını artırmak için oluşturulur.
II. Hücre sayısını artırmaya yönelik bir eşeysiz üreme biçimidir.
III. Spor formuna geçmeden önce hücre içi kalıtım materyalini kopyalar.
Bakterilerde gözlenen endospor oluşumu süreci ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
B
I ve II
E
I, II ve III
D
II ve III
C
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Endospor bir üreme şekli değil, olumsuz koşullara karşı direnç formudur.
I. Olumsuz koşullarda korunma amaçlıdır (Doğru).
II. Üreme değildir, birey sayısı artmaz (Yanlış).
III. DNA kopyalandıktan sonra koruyucu kılıf içine alınır (Doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru yanıt]I ve III doğrudur.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]III. öncülün DNA eşlenmesini atlayanlar.
E Seçeneği:[Tümünü doğru alma]Hepsini doğru zanneden aday.
D Seçeneği:[Üreme tuzağı]II. öncülü doğru kabul edenler.
B Seçeneği:[Üreme yanılgısı]Endosporu üreme sananlar.
Soru 4Canlar Dünyası
Bakteriler prokaryot yapılı canlılar olup, hücresel organizasyonlarında gelişmiş zarla çevrili organeller ve gerçek çekirdek bulunmaz. Kalıtım materyalleri sitoplazmada serbest hâlde bulunur.
Aşağıdaki moleküllerden hangisi hiçbir bakteri türünün metabolik faaliyetleri sonucunda hücre içinde üretilemez?
C
DNA
B
Glikojen
D
Histon proteini
E
RNA
A
Peptidoglikan
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Histon proteinleri ökaryotlarda ve bazı arkelerde bulunur; True bakterilerde histon proteini yoktur.
Bakterilerde DNA çıplaktır, histon proteini ile sarılı değildir.
Peptidoglikan hücre duvarı yapısında üretilir.
Glikojen yedek besin olarak sentezlenir.
DNA ve RNA kalıtım ve protein sentezi için üretilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Kalıtım molekülü]DNA her canlıda vardır.
B Seçeneği:[Depo polisakkarit]Glikojen sentezlendiğini bilir.
E Seçeneği:[Protein sentez elemanı]RNA üretilir.
D Seçeneği:[Doğru yanıt]Histon proteinini ökaryotlara özgü bilen aday doğru yapar.
A Seçeneği:[Çeper bileşeni]Peptidoglikanın bakteriye ait olduğunu bilen adaylar eler.
Soru 5Canlar Dünyası
Bakteri çeşitliliği oldukça fazladır. Bilim insanları bakterileri incelerken ve sınıflandırırken morfolojik, fizyolojik ve boyanma özelliklerinden yararlanırlar.
Aşağıdaki özelliklerden hangisi bakterilerin tür düzeyinde sınıflandırılmasında kullanılan kriterlerden biri değildir?
C
Gram boyanma özellikleri ve hücre duvarı kalınlığı
B
Oksijenli veya oksijensiz solunum yapma şekli
E
Mikroskop altında görünen temel hücre şekilleri (basil, kok vb.)
D
Beslenme biçimleri (ototrof veya heterotrof olma)
A
Sitoplazmalarında ribozom bulundurma
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ribozom bulundurma tüm canlılarda ortak olduğundan sınıflandırmada ayırt edici bir kriter olamaz.
Sınıflandırma kriterleri canlılar arasındaki farklılıklara dayanır.
Ribozom tüm canlılarda ortak organeldir, bu yüzden ayırt edici değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yapısal kriter]Hücre duvarı kalınlığı kullanılır.
E Seçeneği:[Morfolojik kriter]Hücre şekli kullanılır.
D Seçeneği:[Beslenme kriteri]Beslenme şekli kullanılır.
B Seçeneği:[Fizyolojik kriter]Solunum şekli sınıflandırmada kullanılır.
A Seçeneği:[Doğru yanıt]Ortak özelliğin sınıflandırma kriteri olamayacağını fark eden aday.
Soru 6Canlar Dünyası
Fotosentetik prokaryotik canlılar olan bazı bakteri türleri, kloroplast organeline sahip olmamalarına rağmen güneş enerjisini kimyasal enerjiye dönüştürerek organik besin üretebilirler.
I. Klorofil pigmentini sitoplazmada serbest hâlde bulundurur.
II. Oksijenli solunum yapabilen türleri mevcuttur.
III. Hücre zarı ve peptidoglikan çeperin dışında koruyucu kapsül bulundurabilir.
Fotosentetik bir bakteri türü için yukarıdaki ifadelerden hangileri söylenebilir?
D
II ve III
E
I, II ve III
B
I ve II
A
Yalnız I
C
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I. Prokaryotlarda klorofil sitoplazmada veya katlanmış zar uzantılarındadır.
II. Fotosentez yapıp oksijen üreten bakteriler oksijenli solunum da yapabilir.
III. Birçok bakteride olduğu gibi kapsül bulunabilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Kapsülü unutma]III. öncülü eleyenler.
E Seçeneği:[Doğru yanıt]Tüm öncüller bilimsel olarak doğrudur.
D Seçeneği:[Klorofili unutma]I. öncülü eleyenler.
A Seçeneği:[Eksik öncül]Sadece klorofili düşünenler.
C Seçeneği:[Solunumu unutma]II. öncülü eleyenler.
Soru 7Canlar Dünyası
Bakteri alemi, çok geniş bir metabolik çeşitliliğe sahiptir. Farklı türler enerji üretimi için oksijenli solunum, oksijensiz solunum veya çeşitli fermantasyon yollarını kullanabilir.
I. Etil alkol
II. Laktik asit
III. Karbondioksit
Yukarıdaki moleküllerden hangileri farklı bakteri türlerinin metabolik faaliyetleri sonucunda oluşabilir?
C
I ve III
A
Yalnız I
B
I ve II
E
I, II ve III
D
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bakteriler etil alkol fermantasyonu, laktik asit fermantasyonu ve oksijenli/solunum sonucu karbondioksit üretebilir.
I. Etil alkol fermantasyonu yapan bakteri türleri vardır.
II. Yoğurt bakterileri laktik asit fermantasyonu yapar.
III. Oksijenli solunum yapan veya etil alkol fermantasyonu yapan bakteriler karbondioksit oluşturur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Laktik asidi atlama]II. öncülü unutanlar.
E Seçeneği:[Doğru yanıt]Üç molekül de bakteriyel metabolizma sonucu oluşabilir.
D Seçeneği:[Alkolü atlama]I. öncülü unutanlar.
B Seçeneği:[CO2'yi atlama]III. öncülü unutanlar.
A Seçeneği:[Eksik bilgi]Sadece birini seçen aday.
Soru 8Canlar Dünyası
Bakteri hücreleri temel kısımlarının yanı sıra ortama uyum sağlamalarını kolaylaştıran bazı özel yapı adaptasyonlarına da sahip olabilir.
Bakterilere ait hücresel kısımlar ve görevleri ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
B
Pilus, bakterilerin birbirine tutunmasını ve konjugasyon ile gen aktarımını sağlar.
D
Hücre zarı, oksijenli solunum yapan türlerde ETS elemanlarını bulundurur.
E
Klorofil, kloroplast organelinin içinde yer alarak ışığın soğurulmasını sağlar.
A
Plazmit, ana DNA'dan bağımsız eşlenebilen ve genellikle direnç genleri taşıyan halkasal DNA parçasıdır.
C
Kamçı, bazı türlerin sıvı ortamda aktif olarak yer değiştirmesini sağlar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Bakterilerde kloroplast organeli yoktur; klorofil sitoplazmada veya mezozom/zar uzantılarında bulunur.
A, B, C ve D seçeneklerindeki açıklamalar bakteri biyolojisine tamamen uygundur.
E seçeneğinde 'kloroplast organeli' ifadesi yer almaktadır; ancak bakterilerde zar zarlı organel (kloroplast dahil) bulunmaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru ifade]ETS zar kıvrımlarındadır.
E Seçeneği:[Doğru yanıt]Bakteride kloroplast olmadığını bilen aday bu seçeneği işaretler.
B Seçeneği:[Doğru ifade]Pilus görevi doğrudur.
A Seçeneği:[Doğru ifade]Plazmit tanımı doğrudur.
C Seçeneği:[Doğru ifade]Kamçı görevi doğrudur.
Soru 9Canlar Dünyası
Bakterilerin beslenme ve solunum çeşitleri, sahip oldukları enzim sistemlerine ve ekolojik toleranslarına bağlı olarak büyük çeşitlilik gösterir.
I. Glikojen sentezleyen heterotrof bir bakteri aynı zamanda protein de sentezleyebilir.
II. Karbondioksit tüketen ototrof bir bakteri oksijenli solunum yaparken oksijen de tüketebilir.
III. Fotosentez yapan bir bakteri türü, ilerleyen süreçte kemosentez yapma yeteneğini de kazanabilir.
Bakteriler için yukarıdaki açıklamalardan hangileri doğrudur?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Glikojen ve protein sentezi tüm canlılarda ortak ribozomal/enzimatik iştir. Ototrof bakteriler solunumla oksijen tüketebilir. Ancak bir bakteri genetik olarak ya fotosentez ya da kemosentez yapar, ikisini bir arada dönüştüremez.
I. Glikojen sentezleyen her canlı ribozoma sahip olduğu için protein de sentezler (Doğru).
II. CO2 tüketen ototrof bakteri, ürettiği besini oksijenli solunumla parçalarken oksijen tüketebilir (Doğru).
III. Beslenme şekli genetik sabittir; fotosentez yapan bakteri sonradan kemosentez yapmaz (Yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Eksik analiz]I. öncülü gözden kaçıranlar.
E Seçeneği:[Tümünü doğru kabul etme]Hepsini doğru zanneden aday.
D Seçeneği:[III. öncül tuzağı]Beslenme türünün değişebileceğini sananlar.
A Seçeneği:[Eksik analiz]II. öncülü gözden kaçıranlar.
C Seçeneği:[Doğru yanıt]I ve II'nin doğruluğunu, III'ün genetik imkansızlığını fark eden aday.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Biyoloji ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.