AYT Biyoloji: Kalıtım & Monohibrit Çaprazlama (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Kalıtım

Mendel'in bezelyelerle yaptığı monohibrit çaprazlama deneylerinde, arı döl (homozigot) sarı tohumlu bezelye ile yeşil tohumlu bezelyenin çaprazlanmasıyla elde edilen

F_1

dölünün kendi arasında çaprazlanması sonucu

F_2

dölü oluşturulmuştur.

Buna göre, monohibrit çaprazlama sonucunda oluşan $F_2$ dölündeki genotip ve fenotip ayrışım oranları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

1:2:1

3:1

3:1

1:2:1

2:2

1:2:1

1:2:1

1:2:1

1:3

3:1

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Monohibrit çaprazlamada

F_2

genotip oranı

1:2:1

(homozigot baskın:heterozigot:homozigot çekinik), fenotip oranı ise

3:1

(baskın fenotip:çekinik fenotip) şeklindedir.

1. $F_1$ dölü heterozigottur ( $Aa$ ).
2. $Aa \times Aa$ çaprazlaması yapılır.
3. Genotip çeşitleri: $AA$ ( $1$ ), $Aa$ ( $2$ ), $aa$ ( $1$ ) -> $1:2:1$ .
4. Fenotip çeşitleri: Baskın ( $3$ ), Çekinik ( $1$ ) -> $3:1$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Eş baskınlık ile karıştırma] Her iki oranı da $1:2:1$ almıştır.

D Seçeneği: [Matematiksel hata] Yanlış monohibrit oranları seçilmiştir.

C Seçeneği: [Ezber yanılgısı] Oranlar ters verilmiştir.

B Seçeneği: [Oranları karıştırma] Genotip ve fenotip oranları yer değiştirilmiştir.

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Bilgi eksiksiz ve doğru uygulanmıştır.

Soru 2 Kalıtım

Tek bir genin birden fazla fenotipik karakterin oluşumunu etkilemesi olayı pleiotropizm olarak adlandırılır. Örneğin insanlarda hemoglobin geninin mutasyona uğramış hali hem orak hücreli anemiye neden olur hem de bireyin sıtmaya karşı dirençli olmasını sağlar.

A

normal alyuvar genini,

a

ise orak hücreli anemi genini temsil etmektedir.

Buna göre, heterozigot ( $Aa$ ) genotipli anne ve babanın evliliğinden doğacak çocukları için, normal alyuvar hücresine sahip ve sıtmaya dayanıksız bireylerin oluşma ihtimali nedir?

\frac{1}{4}

\frac{1}{2}

\frac{3}{4}

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Normal alyuvar hücresine sahip ve sıtmaya dayanıksız bireyler homozigot baskın (

AA

) genotiplidir.

Aa \times Aa

çaprazlamasından

AA

gelme ihtimali

1/4

'tür.

1. Anne genotipi: $Aa$ , Baba genotipi: $Aa$ .
2. Normal alyuvar ve sıtmaya dayanıksız olma durumu sadece homozigot baskın ( $AA$ ) bireylerde görülür (Çünkü $Aa$ olanlar sıtmaya dayanıklıdır).
3. Çaprazlama sonucu $AA$ oluşma olasılığı: $1/4$ .

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Sıfır olasılık tuzağı]

D Seçeneği: [Baskın fenotip oranı]

E Seçeneği: [Kesinlik yanılgısı]

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru genotip olasılığı hesaplanmıştır.

C Seçeneği: [Heterozigot oranı]

Soru 3 Kalıtım

Fenotipik olarak baskın özellik gösteren bir bireyin homozigot mu yoksa heterozigot mu olduğunu anlamak için yapılan çaprazlamaya kontrol çaprazlaması denir.

I. ssee

II. SsEe

III. SSee

Kahverengi gözlü ve esmer tenli (baskın fenotipli) bir kişinin heterozigot genotipte olup olmadığını anlamak için yukarıda verilen bireylerden hangileri ile çaprazlama yapmak gerekir? (Kahverengi göz: S, Mavi göz: s, Esmer ten: E, Beyaz ten: e)

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Kontrol çaprazlaması, baskın fenotipli bireyin homozigot çekinik fenotipli bireyle çaprazlanmasıyla yapılır.

1. Kontrol çaprazlamasında amaç, bilinmeyen genotipi çekinik homozigot ile çaprazlayarak ortaya çıkarmaktır.
2. Verilen özellikler için çekinik fenotip 'mavi gözlü ve beyaz tenli' yani $ssee$ genotiplidir.
3. Yalnız I nolu birey kontrol çaprazlaması için uygundur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Homozigot çekinik birey doğru belirlenmiştir.

E Seçeneği: [Tümünü kabul etme]

D Seçeneği: [Çoklu seçenek yanılgısı]

B Seçeneği: [Heterozigot birey tuzağı]

C Seçeneği: [Baskın birey tuzağı]

Soru 4 Kalıtım

İnsanda kadın ve erkeklerde ortak olarak görülen otozomal baskın bir özellikle ilgili genetik analizler yapılmaktadır.

I. her iki allelde çekinik genin bulunması,

II. bir allelde baskın diğerinde çekinik genin bulunması,

III. anne ve babadan gelen X kromozomlarından birinde baskın diğerinde çekinik gen bulunması

Durumlarının hangilerinde belirtilen otozomal baskın özellik fenotipte ortaya çıkabilir?

Yalnız II

Yalnız III

I, II ve III

II ve III

Yalnız I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Otozomal baskın bir özelliğin fenotipte görülmesi için bireyin en az bir baskın allel taşımasi yeterlidir (

AA

veya

Aa

1. I. öncül: $aa$ genotipidir, çekinik özellik fenotipte görülür.
2. II. öncül: $Aa$ genotipidir, baskın özellik fenotipte görülür.
3. III. öncül: X kromozomuna ait bir durumdur, otozomal kalıtımla uyuşmaz.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Çekinik özellik tuzağı]

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Heterozigot baskın durum doğru tespit edilmiştir.

C Seçeneği: [Gonozom karışıklığı]

D Seçeneği: [Karma öncül tuzağı]

E Seçeneği: [Tümünü kabul etme]

Soru 5 Kalıtım

Genotipi

X^R X^r

olan bir anne ile genotipi

X^R Y

olan bir babanın sağlıklı evlilikleri sonucunda

X^r X^r

genotipli bir kız çocuğunun dünyaya geldiği saptanmıştır.

I. gametlerin oluşumu sırasında mutasyon gerçekleşmesi,

II. oğul döl oluşurken modifikasyonların gerçekleşmesi,

III. Y kromozomunda mutasyon görülmesi

Normal şartlarda doğmaması gereken $X^r X^r$ kız çocuğunun bu genotipe sahip olması yukarıdakilerden hangileri ile açıklanabilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Anne

X^R X^r

, baba

X^R Y

'dir. Normalde babadan

X^R

geleceği için kız çocuklarında

X^r X^r

olamaz. Bu durum annenin yumurta oluşumu sırasında mutasyonla

X^r

genini oluşturması veya babadan gelen X'in mutasyona uğraması ile açıklanır.

1. Babadan $X^R$ geleceği için kız çocukları kesinlikle $X^R$ taşımalıdır ( $X^R X^r$ veya $X^R X^R$ ).
2. $X^r X^r$ kız çocuğunun doğması normal kalıtım kurallarına aykırıdır; gamet oluşumu sırasında mutasyon (gen değişimi) ile açıklanır.
3. Modifikasyonlar kalıtsal değildir.
4. Y kromozomunun kız çocuklarıyla doğrudan genetik aktarım ilişkisi yoktur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Mutasyon olasılığı doğru analiz edilmiştir.

E Seçeneği: [Tümünü kabul etme]

D Seçeneği: [Modifikasyon kabulü]

B Seçeneği: [Modifikasyon yanılgısı]

C Seçeneği: [Y kromozomu tuzağı]

AYT Biyoloji: Kalıtım & Monohibrit Çaprazlama (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, monohibrit çaprazlama sonucunda oluşan $F_2$ dölündeki genotip ve fenotip ayrışım oranları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Buna göre, heterozigot ( $Aa$ ) genotipli anne ve babanın evliliğinden doğacak çocukları için, normal alyuvar hücresine sahip ve sıtmaya dayanıksız bireylerin oluşma ihtimali nedir?

Kahverengi gözlü ve esmer tenli (baskın fenotipli) bir kişinin heterozigot genotipte olup olmadığını anlamak için yukarıda verilen bireylerden hangileri ile çaprazlama yapmak gerekir? (Kahverengi göz: S, Mavi göz: s, Esmer ten: E, Beyaz ten: e)

Durumlarının hangilerinde belirtilen otozomal baskın özellik fenotipte ortaya çıkabilir?

Normal şartlarda doğmaması gereken $X^r X^r$ kız çocuğunun bu genotipe sahip olması yukarıdakilerden hangileri ile açıklanabilir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Lipitler (Yağlar) (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Katkı Maddeleri ve Sağlık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Kalıtım ve Kan Grupları & Rh Uyuşmazlığı (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekosistem Ekolojisi & Küresel İklim Değişikliği ve Sera Etkisi (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Madde Döngüleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Abiyotik Faktörler - Işık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Buna göre, monohibrit çaprazlama sonucunda oluşan F2F_2F2​ dölündeki genotip ve fenotip ayrışım oranları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Buna göre, heterozigot (AaAaAa) genotipli anne ve babanın evliliğinden doğacak çocukları için, normal alyuvar hücresine sahip ve sıtmaya dayanıksız bireylerin oluşma ihtimali nedir?

Kahverengi gözlü ve esmer tenli (baskın fenotipli) bir kişinin heterozigot genotipte olup olmadığını anlamak için yukarıda verilen bireylerden hangileri ile çaprazlama yapmak gerekir? (Kahverengi göz: S, Mavi göz: s, Esmer ten: E, Beyaz ten: e)

Durumlarının hangilerinde belirtilen otozomal baskın özellik fenotipte ortaya çıkabilir?

Normal şartlarda doğmaması gereken XrXrX^r X^rXrXr kız çocuğunun bu genotipe sahip olması yukarıdakilerden hangileri ile açıklanabilir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Lipitler (Yağlar) (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Katkı Maddeleri ve Sağlık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Kalıtım ve Kan Grupları & Rh Uyuşmazlığı (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekosistem Ekolojisi & Küresel İklim Değişikliği ve Sera Etkisi (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Madde Döngüleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Abiyotik Faktörler - Işık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Buna göre, monohibrit çaprazlama sonucunda oluşan $F_2$ dölündeki genotip ve fenotip ayrışım oranları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Buna göre, heterozigot ( $Aa$ ) genotipli anne ve babanın evliliğinden doğacak çocukları için, normal alyuvar hücresine sahip ve sıtmaya dayanıksız bireylerin oluşma ihtimali nedir?

Normal şartlarda doğmaması gereken $X^r X^r$ kız çocuğunun bu genotipe sahip olması yukarıdakilerden hangileri ile açıklanabilir?