AYT Biyoloji: Kalıtım & Eşeye Bağlı Kalıtım ve Gamet Oluşumu (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Kalıtım

Genotipi

Aa\ Bb\ DD\ Ee\ X^K X^k

olan dişi bir bireyin yumurtası, aşağıda genotipleri verilen spermlerden hangisi ile döllenirse,

Aa\ bb\ Dd\ ee\ X^k Y

genotipine sahip bir erkek birey oluşabilir?

Bu çaprazlama sonucunda istenen genotipteki erkek bireyin oluşmasını sağlayacak sperm genotipi hangisidir?

A\ B\ d\ e\ X^K

a\ b\ d\ e\ Y

A\ b\ D\ e\ Y

a\ b\ D\ e\ X^k

A\ b\ d\ e\ Y

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

İstenen erkek bireyin genotipi

Aa\ bb\ Dd\ ee\ X^k Y

'dir. Bireyin

Y

kromozomu ve

X^k

kromozomu spermden gelmelidir.

Annenin genotipi: $Aa\ Bb\ DD\ Ee\ X^K X^k$
Oluşacak bireyin genotipi: $Aa\ bb\ Dd\ ee\ X^k Y$
Anne yumurtasından $a$ genini verebilmelidir (anne $Aa$ olduğu için mümkündür).
Spermden $b$ , $d$ , $e$ ve $Y$ gelmelidir. Baba sperminde bu genler bulunmalıdır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Cinsiyet kromozomu hatası] Erkek birey oluşumu için $Y$ yerine $X$ kromozomu seçilmiştir.

A Seçeneği: [A aleli için yanlış oran] $A$ baskın karakteri için anne heterozigot olduğundan $a$ yerine $A$ seçilmiştir.

D Seçeneği: [D aleli homozigotluk çelişkisi] Annenin $DD$ olması nedeniyle yumurtadan kesinlikle $D$ geleceği gözden kaçırılmıştır.

E Seçeneği: [Genotip uyumsuzluğu] Gamet genotipleri eksik analiz edilmiştir.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm genler ve cinsiyet kromozomları istenen bireyi oluşturur.

Soru 2 Kalıtım

Saf döl sarı ve saf döl yeşil tohumlu bezelyelerin çaprazlanması ile elde edilen

F_1

kuşağının tamamının sarı tohumlu olduğu tespit edilmiştir. Bu

F_1

bireyleri kendi arasında çaprazlanarak

7320

bireylik bir

F_2

kuşağı elde edilmiştir.

Mendel ilkelerine ve olasılık hesaplarına göre, $F_2$ kuşağındaki sarı ve yeşil tohumlu bezelye sayıları hangi seçenekteki gibi olabilir?

1844

sarı,

5476

yeşil

4001

sarı,

3319

yeşil

4709

sarı,

2611

yeşil

5474

sarı,

1846

yeşil

3660

sarı,

3660

yeşil

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Monohibrit çaprazlamada

F_2

fenotip oranı

3:1

'dir.

7320

birey üzerinden

3/4

1/4

oranları hesaplanır.

Toplam birey sayısı = $7320$
Sarı tohumlu olma olasılığı = $3/4 ightarrow 7320 imes 0.75 = 5490$
Yeşil tohumlu olma olasılığı = $1/4 ightarrow 7320 imes 0.25 = 1830$
Deney sonuçları teorik orana çok yakın ancak istatistiksel sapma içerebilir. $5474$ ve $1846$ bu orana en yakın mantıksal değerdir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

B Seçeneği: [Fenotiplerin yer değiştirmesi] Baskın ve çekinik oranları ters alınmıştır.

D Seçeneği: [Oransal uyumsuzluk] Rastgele sayılar seçilmiştir.

E Seçeneği: [Yakın oran tuzağı] Oranlar $3:1$'i sağlamamaktadır.

A Seçeneği: [Doğru seçenek] $3:1$ oranına en yakın deneysel değerler.

C Seçeneği: [1:1 oranı yanılgısı] Kontrol çaprazlaması oranı ile karıştırılmıştır.

Soru 3 Kalıtım

Bezelyelerde düzgün tohum karakteri, buruşuk tohum karakterine baskındır.

Buna göre, homozigot düzgün tohumlu bezelyeler ile homozigot buruşuk tohumlu bezelyelerin çaprazlanması sonucu oluşacak $F_1$ döllerinin buruşuk tohumlu olma ihtimali yüzde kaçtır?

0

25

75

100

50

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Homozigot baskın (

DD

) ile homozigot çekinik (

dd

) çaprazlanırsa tüm bireyler heterozigot (

Dd

) olur.

Homozigot düzgün: $DD$
Homozigot buruşuk: $dd$
Çaprazlama: $DD imes dd ightarrow %100\ Dd$ (Düzgün fenotipli)

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Tam tersi oran] Tümünün buruşuk olacağı düşünülmüştür.

D Seçeneği: [Baskın oran karıştırılması] Baskın fenotip oranı ile çekinik oran karıştırılmıştır.

B Seçeneği: [$F_2$ kuşağı oranı yanılgısı] $F_1$ yerine $F_2$ kuşağındaki çekinik oranı (%25) seçilmiştir.

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Çekinik fenotip oluşmaz.

C Seçeneği: [Heterozigot çaprazlama karışıklığı] Melez döl çaprazlaması ile karıştırılmıştır.

Soru 4 Kalıtım ve Evrim

Canlı popülasyonlarında bireyler arasında gözlenen kalıtsal çeşitlilik (varyasyon), türün değişen çevre koşullarına uyum yeteneğini artırır.

Aşağıdakilerden hangisi canlılarda kalıtsal varyasyonların ortaya çıkmasına neden <u>olmaz</u>?

Mutasyonların meydana gelmesi

Modifikasyonların çevre etkisiyle ortaya çıkması

Krossing over ile gen alışverişi gerçekleşmesi

Döllenme olayının şansa bağlı olarak gerçekleşmesi

Mayoz bölünme sırasında homolog kromozomların rastgele ayrılması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Kalıtım

Alel genler arasında her zaman tam baskınlık görülmeyebilir. Bazı durumlarda iki alel de fenotipte eşit derecede etkisini gösterir.

I. Heterozigot durumda iken her iki alel de fenotipte tam olarak etkisini gösterir.

II. Karakteri kontrol eden genler birbirine baskınlık kuramaz.

III. İnsanlarda $AB$ kan grubu ve $MN$ kan grubu sistemi eşbaskınlığa örnektir.

Eşbaskınlık için yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I, II ve III

II ve III

I ve II

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Eşbaskınlıkta heterozigot bireyde her iki alel fenotipte eşdeğerde kendini gösterir, aralarında baskınlık-çekiniklik ilişkisi yoktur.

AB

MN

kan grupları buna örnektir.

Öncül I doğrudur: Heterozigotlukta iki karakter de beraber görünür.
Öncül II doğrudur: Aleller eşdeğerdir, birbirine baskın değildir.
Öncül III doğrudur: $AB$ ve $MN$ kan grupları eşbaskınlığın klasik örnekleridir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Kan grupları göz ardı edilmiş] Kan gruplarının eşbaskın olduğu unutulmuştur.

D Seçeneği: [Tanım eksikliği] Heterozigot durumdaki fenotip etkisi gözden kaçırılmıştır.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncüller eşbaskınlık kuralını tam olarak açıklamaktadır.

B Seçeneği: [Eksik öncül seçimi] Sadece baskınlık kuralı dikkate alınmıştır.

A Seçeneği: [Eksik öncül seçimi] Yalnızca tanım kısmına odaklanılmıştır.

AYT Biyoloji: Kalıtım & Eşeye Bağlı Kalıtım ve Gamet Oluşumu (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu çaprazlama sonucunda istenen genotipteki erkek bireyin oluşmasını sağlayacak sperm genotipi hangisidir?

Mendel ilkelerine ve olasılık hesaplarına göre, $F_2$ kuşağındaki sarı ve yeşil tohumlu bezelye sayıları hangi seçenekteki gibi olabilir?

Buna göre, homozigot düzgün tohumlu bezelyeler ile homozigot buruşuk tohumlu bezelyelerin çaprazlanması sonucu oluşacak $F_1$ döllerinin buruşuk tohumlu olma ihtimali yüzde kaçtır?

Aşağıdakilerden hangisi canlılarda kalıtsal varyasyonların ortaya çıkmasına neden <u>olmaz</u>?

Eşbaskınlık için yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Lipitler (Yağlar) (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Katkı Maddeleri ve Sağlık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Kalıtım ve Kan Grupları & Rh Uyuşmazlığı (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekosistem Ekolojisi & Küresel İklim Değişikliği ve Sera Etkisi (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Madde Döngüleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Abiyotik Faktörler - Işık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu çaprazlama sonucunda istenen genotipteki erkek bireyin oluşmasını sağlayacak sperm genotipi hangisidir?

Mendel ilkelerine ve olasılık hesaplarına göre, F2F_2F2​ kuşağındaki sarı ve yeşil tohumlu bezelye sayıları hangi seçenekteki gibi olabilir?

Buna göre, homozigot düzgün tohumlu bezelyeler ile homozigot buruşuk tohumlu bezelyelerin çaprazlanması sonucu oluşacak F1F_1F1​ döllerinin buruşuk tohumlu olma ihtimali yüzde kaçtır?

Aşağıdakilerden hangisi canlılarda kalıtsal varyasyonların ortaya çıkmasına neden <u>olmaz</u>?

Eşbaskınlık için yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Lipitler (Yağlar) (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Katkı Maddeleri ve Sağlık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Kalıtım ve Kan Grupları & Rh Uyuşmazlığı (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekosistem Ekolojisi & Küresel İklim Değişikliği ve Sera Etkisi (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Madde Döngüleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Abiyotik Faktörler - Işık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Mendel ilkelerine ve olasılık hesaplarına göre, $F_2$ kuşağındaki sarı ve yeşil tohumlu bezelye sayıları hangi seçenekteki gibi olabilir?

Buna göre, homozigot düzgün tohumlu bezelyeler ile homozigot buruşuk tohumlu bezelyelerin çaprazlanması sonucu oluşacak $F_1$ döllerinin buruşuk tohumlu olma ihtimali yüzde kaçtır?