AYT Biyoloji: Hücre Bölünmeleri & Mayoz Bölünme (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Hücre Bölünmeleri

Diploit (

2n

) kromozomlu eşey ana hücrelerinin gamet oluşturmak üzere geçirdiği Mayoz bölünme süreci, kalıtsal çeşitliliğin ve tür içi kromozom sayısının sabit kalmasının temel güvencesidir.

I. Profaz-I evresindeki homolog kromozom çiftlerinin yan yana gelmesiyle oluşan tetrat sayısı, hücrenin haploit kromozom sayısına eşittir.

II. Anafaz-I evresinde zıt kutuplara çekilen kromozomlar homolog kromozomlar olup, bu evrede geçici olarak hücredeki kromozom sayısı diploid değere ulaşır.

III. Anafaz-II evresinde kardeş kromatitlerin ayrılmasıyla birlikte kromozom sayısı geçici olarak ana hücrenin diploid sayısına eşitlenir.

Diplofit kromozomlu bir bireyin üreme ana hücresinde görülen mayoz bölünme süreci dikkate alındığında, yukarıdaki açıklamalardan hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

I, II ve III

II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Mayoz bölünmenin anafaz evrelerindeki kromozom sayısı değişimleri ve tetrat formasyonu incelendiğinde tüm öncüllerin doğru olduğu görülür.

Profaz-I'de her homolog kromozom çifti bir tetrat oluşturur; dolayısıyla tetrat sayısı $n$ (23) kadardır. I. öncül doğrudur.
Anafaz-I'de homolog kromozomlar ayrılır ve hücrenin ortasında henüz sitokinez tamamlanmadığı için kromozom sayısı $2n$ (46) olarak sayılır. II. öncül doğrudur.
Anafaz-II'de kardeş kromatitler ayrılıp her biri ayrı birer kromozom sayıldığından, hücredeki geçici kromozom sayısı $2n$ (46) olur. III. öncül doğrudur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [II. öncüldeki Anafaz-I kromozom sayısını göz ardı eden aday seçeneği.] Homolog kromozomların zıt kutuplara çekildiği anda hücrede iki katına çıkan kromozom sayısını unutması.

B Seçeneği: [III. öncüldeki kardeş kromatit ayrılması sonucu kromozom sayısının iki katına çıktığını göz ardı eden aday seçeneği.] Anafaz-II'de kromatitlerin ayrılmasıyla oluşan yapının kromozom sayılması kuralını atlaması.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Tüm öncüllerdeki mayoz evresi sayısal kurallarını eksiksiz uygulaması.

D Seçeneği: [I. öncüldeki tetrat sayısının n olduğunu unutan aday seçeneği.] Tetrat sayısının $2n$ olduğunu zannederek I. öncülü yanlış kabul etmesi.

A Seçeneği: [Yalnızca tetrat sayısını bilip anafaz evrelerindeki kromozom değişimi tuzaklarına düşen aday seçeneği.] I. öncülün doğruluğundan emin olup diğer evrelerdeki sayısal hesaplamalarda tereddüt yaşaması.

Soru 2 Hücre Bölünmeleri

Mayoz bölünme, birbirini izleyen iki ana aşamadan (Mayoz-I ve Mayoz-II) oluşur. Bu aşamalarda gerçekleşen olaylar hücrenin kaltsal yapısını ve kromozom dinamiklerini doğrudan belirler.

Tabloda verilen numaralandırılmış alanların doğruluğu şu şekildedir:

- I (Mayoz-II'de krossing over): Gerçekleşmez (-)

- II (Mayoz-I'de iğ ipliklerinin oluşması): Gerçekleşir (+)

- III (Mayoz-II'de homolog kromozom ayrılması): Gerçekleşmez (-)

- IV (Mayoz-I'de kardeş kromatit ayrılması): Gerçekleşmez (-)

- V (Mayoz-II'de sitokinez): Gerçekleşir (+)

Buna göre, tablodaki numaralandırılmış yerlerden hangisi ile ilgili eşleştirme yanlıştır?

IV -> -

V -> +

III -> +

II -> +

I -> -

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Homolog kromozomlar sadece Mayoz-I'de ayrılır. Mayoz-II'de homolog kromozomlar bulunmaz, dolayısıyla III numaralı yere '-' gelmelidir.

Krossing over sadece Profaz-I'de (Mayoz-I) görülür, Mayoz-II'de görülmez (-). I doğrudur.
İğ iplikleri hem Mayoz-I'de hem Mayoz-II'de oluşur (+). II doğrudur.
Homolog kromozom ayrılması sadece Mayoz-I'de gerçekleşir, Mayoz-II'de homolog kromozomlar yoktur (Kardeş kromatitler ayrılır). Bu nedenle III numaralı yer '-' olmalıdır. C seçeneği yanlıştır.
Kardeş kromatit ayrılması Mayoz-I'de değil, Anafaz-II'de (Mayoz-II) gerçekleşir (-). IV doğrudur.
Sitokinez hem Mayoz-I sonrasında hem de Mayoz-II sonrasında gerçekleşir (+). V doğrudur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Krossing overın her aşamada olabileceğini düşünen aday yanılgısı.] Krossing overın sadece Mayoz-I'e özgü olduğunu gözden kaçırması.

D Seçeneği: [Kardeş kromatitlerin Mayoz-I'de ayrıldığını zanneden aday yanılgısı.] Mayoz-I ile Mayoz-II'deki ayrılma olaylarını karıştırması.

E Seçeneği: [Sitokinez-II'nin olmadığını düşünen aday yanılgısı.] Mayoz sonucunda 4 hücre oluştuğunu unutup sitokinezin tek seferde bittiğini sanması.

B Seçeneği: [İğ ipliklerinin sadece mitozda oluştuğunu sanan aday yanılgısı.] Tüm karyokinez evrelerinde iğ ipliklerinin oluştuğunu unutması.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] III numaralı yerin 'gerekleşmez (-)' olması gerekirken '+' verilmesindeki çelişkiyi yakalaması.

Soru 3 Hücre Bölünmeleri

Mayoz bölünme, interfazla hazırlanan bir hücrenin belirli bir sıra ve kural dahilinde iki ardışık bölünme geçirmesiyle tamamlanır. Bu süreçte genetik materyalin düzenlenmesi kronolojik bir disiplin izler.

I. homolog kromozomların karşılıklı olarak hücrenin ortasına dizilmesi (Metafaz-I)

II. kardeş kromatit ayrılması (Anafaz-II)

III. homolog kromozom ayrılması (Anafaz-I)

IV. kardeş olmayan kromatitler arasında parça değişiminin gerçekleşmesi (Profaz-I / Krossing over)

Mayoz bölünme sırasında gerçekleşen bu olayların kronolojik olarak doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

II - IV - III - I

III - IV - I - II

IV - I - III - II

IV - I - II - III

I - II - III - IV

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Hücre Bölünmeleri

DNA replikasyonunu tamamlamış bir üreme ana hücresinin mayoz bölünme sürecindeki yapısal nicelikleri, o hücrenin tür içi özelliklerini ve bölünme katsayılarını matematiksel olarak ele vermektedir.

Mayoz bölünmenin Profaz-I evresindeki toplam kromatit sayısı net olarak bilinen bir hücre için;

I. ana hücrenin kromozom sayısı ( $2n$ ),

II. bölünme sonucunda oluşacak yavru hücrelerdeki kromozom sayısı ( $n$ ),

III. krossing overla değişen toplam gen sayısı

niceliklerinden hangileri kesinlikle belirlenebilir?

Yalnız I

I ve III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Profaz-I evresindeki toplam kromatit sayısı biliniyorsa, bir kromozomun 2 kromatitli olduğu bilgisiyle ana hücrenin ve oluşacak yavru hücrelerin kromozom sayısı hesaplanabilir; ancak krossing overla değişen gen sayısı genetik haritaya bağlı olduğundan bilinemez.

Profaz-I evresinde DNA eşlenmiştir ve her kromozom 2 kardeş kromatitten oluşur. Toplam kromatit sayısı $4n$ kadardır. Kromatit sayısı biliniyorsa ana hücrenin kromozom sayısı ( $2n$ ) hesaplanabilir. I. öncül belirlenir.
Ana hücrenin kromozom sayısı ( $2n$ ) bulunduğuna göre, mayoz sonucunda oluşacak yavru hücrelerin haploit kromozom sayısı ( $n$ ) doğrudan bulunabilir. II. öncül belirlenir.
Krossing over ile hangi genlerin ve kaç nükleotidin yer değiştirdiği kromatitlerin DNA dizilimine ve krossing over frekansına bağlıdır; sadece kromatit sayısından bu sayı türetilemez. III. öncül belirlenemez.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Yalnızca ana hücrenin bulunabileceğini sanıp yavru hücre kromozom sayısını göz ardı eden aday yanılgısı.] $2n$'i bulup $n$'e geçişte tereddüt etmesi.

C Seçeneği: [Krossing overla değişen gen sayısının kromatit sayısıyla orantılı olduğunu zanneden tuzak seçeneği.] Sayısal verilerle genetik harita büyüklüklerini karıştırması.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] Kromatit sayısından ana ve yavru hücre kromozom sayılarına ulaşılıp, gen değişiminin moleküler harita gerektirdiğini doğru analiz etmesi.

D Seçeneği: [Ana hücre kromozom sayısını bulamayacağını sanan aday seçeneği.] Profaz-I'deki kromatit formülünün $4n$ olduğunu bilmemesi.

E Seçeneği: [Tüm niceliklerin bulunabileceğini iddia eden ezberci aday seçeneği.] Her sayısal verinin biyolojik tüm soruları çözebileceği yanılgısına kapılması.

AYT Biyoloji: Hücre Bölünmeleri & Mayoz Bölünme (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Diplofit kromozomlu bir bireyin üreme ana hücresinde görülen mayoz bölünme süreci dikkate alındığında, yukarıdaki açıklamalardan hangileri doğrudur?

Buna göre, tablodaki numaralandırılmış yerlerden hangisi ile ilgili eşleştirme yanlıştır?

Mayoz bölünme sırasında gerçekleşen bu olayların kronolojik olarak doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

niceliklerinden hangileri kesinlikle belirlenebilir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Lipitler (Yağlar) (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Canlıların Temel Bileşenleri & Katkı Maddeleri ve Sağlık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Kalıtım ve Kan Grupları & Rh Uyuşmazlığı (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekosistem Ekolojisi & Küresel İklim Değişikliği ve Sera Etkisi (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Madde Döngüleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Biyoloji: Ekoloji & Abiyotik Faktörler - Işık (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)