Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 20 Soru Cevaplandı
Soru 1Kültür
Bir toplumda yetişen yeni kuşakların, içinde yaşadıkları toplumun geçerli olan değer yargılarını, inançlarını, yaşam biçimlerini ve beklentilerini kazanmaları amacıyla bilinçli veya istemsiz bir eğitim ve yönlendirme sürecinden geçirilmesi toplumsal sürekliliğin temelini oluşturur.
Bireyin içinde doğduğu toplumun kültürünü, o toplumun istek ve beklentilerine uyum sağlayacak şekilde öğrenmesi ve içselleştirmesi süreci aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
A
Kültürleşme
B
Kültürleme
C
Özümseme
D
Uyumsaşma
E
Asimilasyon
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Toplumun bireyleri kendi kültürünün istek ve beklentilerine uyum sağlayacak biçimde eğitmesi ve biçimlendirmesi 'kültürleme' (enculturation) olarak adlandırılır.
Bireyin toplumun değerlerini kazanma süreci analiz edilir.
Toplumun bireyi kendi kalıplarına göre yetiştirmesi vurgulanır.
Bu sürecin sosyolojideki karşılığının 'kültürleme' olduğu belirlenir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kültürleme ile kültürleşme kavramlarının karıştırılması.]Aday iki kavramın ses benzerliğinden dolayı kültürleşmeyi tercih edebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Genel uyum süreçleriyle karıştırma.]Özümseme kavramının genel bir kabulleniş olarak algılanması.
D Seçeneği:[Uydurma veya karıştırılan terim.]Kelime anlamından yola çıkarak mantık yürütme.
E Seçeneği:[Kültürel baskı ve erime süreçleriyle karıştırma.]Bireyin baskı altında kalıp değişeceği yönündeki yanılgı.
Soru 2Eğitimin Temel Kavramları
Eğitim, bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla ve kasıtlı olarak istendik değişiklikler oluşturma sürecidir. Bu süreç hem formal hem de informal yollarla gerçekleşebilir ancak temelinde belirli bir amaca hizmet etme ve bireyi dönüştürme potansiyeli barındırır.
Eğitim kavramının temel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi bu kavramla **çelişmektedir**?
Planlı ve programlı bir müdahale sürecini zorunlu kılar.
C
Kişinin çevresiyle etkileşimi sonucu kendiliğinden ve rastlantısal olarak gerçekleşir.
D
Bireyin yaşantıları yoluyla meydana gelen kalıcı izli bir değişimdir.
E
Kasıtlı kültürleme aracı olarak toplumsal devamlılığı sağlar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eğitim kasıtlı ve planlı bir süreçtir; kendiliğinden ve rastlantısal olarak gerçekleşen süreç ise genel olarak 'rastlantısal kültürleme' veya informal öğrenmenin denetimsiz boyutudur.
Eğitimin tanımı incelenir: Eğitim, kasıtlı kültürleme süreci olup planlı ve programlı olmayı gerektirir.
Seçenekler taranır: A, B, D ve E seçenekleri eğitimin planlı, kasıtlı, istendik ve yaşantı ürünü olma özelliklerini destekler.
C seçeneğinde yer alan 'kendiliğinden ve rastlantısal' ifadesi ise formal ve yaygın eğitimin kasıtlı yapısıyla çelişir, bu durum daha çok rastlantısal kültürlemeyi ifade eder.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İstendik yönlü olma]Eğitimin temel tanımında yer aldığı için doğru kabul edilir.
B Seçeneği:[Planlı müdahale]Eğitimin planlı yapısını çağrıştırır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday eğitimin rastlantısal olamayacağını bilir.
D Seçeneği:[Yaşantı ürünü olma]Davranış değiştirme sürecinin tanımıdır.
E Seçeneği:[Kasıtlı kültürleme]Toplumsal işlevini vurgular.
Soru 3Eğitimin Temel Kavramları
Bir ülkenin eğitim sisteminde, bireylerin sadece okullarda değil, yaşamın her alanında kasıtlı olarak istendik davranış değişiklikleri kazanması hedeflenmektedir. Bu süreçte birey, kendi yaşantıları yoluyla kalıcı izli değişimler elde ederken aynı zamanda toplumun kültürünü de içselleştirmektedir.
Bu tanımda vurgulanan süreç ve bireyde hedeflenen temel değişim odağı, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle doğrudan ifade edilir?
A
Öğrenme
B
Kültürleme
C
Öğretim
D
Eğitim
E
Sosyalleşme
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğru cevap Eğitimdir. Eğitim, bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla ve kasıtlı olarak istendik değiştirme sürecidir.
Öncülde 'kasıtlı olarak istendik değiştirme' ve 'yaşantı yoluyla süreç' ifadeleri yer almaktadır.
Öğrenme istendik veya istenmedik olabilir ve kasıtlı olmak zorunda değildir.
Eğitim ise planlı, kasıtlı ve istendik davranış kazandırma sürecini kapsayan en geniş üst kavramdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Öğrenme ile eğitimi karıştırma]Yaşantı yoluyla kalıcı izli değişim denildiği için öğrenme zannedilebilir.
B Seçeneği:[Kültür aktarımı ile karıştırma]Toplumun kültürünü içselleştirme vurgusundan ötürü seçilebilir.
C Seçeneği:[Okul ve öğretim faaliyetleri]Okullarda gerçekleşen durumlardan bahsedildiği için öğretim sanılabilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki tüm unsurlar eğitimin tanımıyla tam örtüşmektedir.
E Seçeneği:[Toplumsallaşma süreci]Bireyin toplumla uyum sürecine odaklanıldığı için karıştırılabilir.
Soru 4Öğrenme Psikolojisi
Eğitim sürecinde bireyin davranışlarında meydana gelen her değişim doğrudan öğrenme olarak kabul edilmez. Eğitim bilimlerinde öğrenme tanımının temel bileşenlerinden biri, bu değişimlerin belirli bir hedefe, plana ya da önceden belirlenmiş bir amaca hizmet etmesidir.
I. Bireyin davranışlarındaki değişimin rastgele olmaması
II. Toplumun veya eğitim programının değerler sistemine uygun nitelik taşıması
III. Planlı bir yaşantı ürünü olarak hedeflenen niteliği kazanması
Eğitim psikolojisinde davranışların belirli bir hedefe veya amaca yönelik olarak planlı bir şekilde değişmesi süreci aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
A
Kasıtlılık
B
İstendiklik
C
Kendiliğindenlik
D
Hazırbulunuşluk
E
Bireysellik
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eğitimde davranışların belirli bir hedefe veya amaca yönelik olarak (genellikle istendik yönde) değişmesi 'istendiklik' kavramıyla ifade edilir.
Öğrenme tanımındaki temel unsurlar incelenir.
Davranış değişiminin rastgele değil, önceden belirlenen amaçlara (hedeflere) hizmet etmesi gerektiği belirlenir.
Eğitim programlarının kazandırmak istediği nitelikler 'istendik' davranışlar olarak adlandırılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Amaca yönelik kelimesinden dolayı kasıtlılık ile karıştırılması]Aday, amaca yönelik olmayı bilinçli ve kasıtlı eylemle eşleştirebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Doğaçlama ve rastgele değişimlerle karıştırma]Hedefli olma durumunun tersi düşünülebilir.
D Seçeneği:[Öğrenmeye hazır olma durumuyla karıştırma]Öğrenme psikolojisinin popüler bir kavramı olduğu için çeldirici olarak seçilmiştir.
E Seçeneği:[Kişiye özgü olma durumu]Her bireyin öğrenmesinin farklı olmasından hareketle seçilebilir.
Soru 5Eğitimin Temelleri
Bir ülkenin milli eğitim sistemi; bireylere mevcut rejimin temel değerlerini benimsetmeyi, onları hak ve ödevlerini bilen etkin birer vatandaş olarak yetiştirmeyi ve devletin idari yapısına uyum sağlayacak nitelikte lider adayları hazırlamayı hedefler.
Bu açıklamada eğitimin aşağıdaki işlevlerinden hangisine vurgu yapılmıştır?
A
Toplumsal işlev
B
Siyasal işlev
C
Ekonomik işlev
D
Bireysel işlev
E
Kültürel işlev
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mevcut rejime uyum sağlama, vatandaşlık bilinci kazandırma ve idari/anayasal düzene uygun bireyler yetiştirme eğitimin siyasal işleviyle ilgilidir.
Öncülde rejimin değerlerini benimsetme ve etkin vatandaş yetiştirme unsurları incelenir.
Devlet, yönetim ve vatandaşlık ilişkileri siyasal sistemin kapsamındadır.
Bu doğrultuda eğitim kurumları siyasi rejimin sürekliliğini sağlamakla görevlidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Toplumsal sosyalleşme ile siyasal sosyalleşmeyi karıştırma.]Bireyin topluma uyum sağlaması genel bir toplumsal süreç olarak algılandığı için bu şıkka yönelinebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[İnsan gücü planlaması ve meslek edindirme ile karıştırma.]Yetiştirmek kavramı ekonomik kalkınma için iş gücü teminiyle ilişkilendirilebilir.
D Seçeneği:[Kişisel gelişim vurgusunu bireysel işlev sanma.]Yetiştirmek kelimesi genel olarak bireyin gelişimi şeklinde yorumlanabilir.
E Seçeneği:[Değerlerin aktarılmasını kültürel mirasla karıştırma.]Değer benimsetme ifadesi kültürel aktarım olarak düşünülebilir.
Soru 6Eğitim Bilimine Giriş
Bir toplumda okulların temel görevlerinden biri, kuşaklar boyunca üretilen ortak değerlerin, inançların ve yaşam biçimlerinin yeni nesillere aktarılmasını sağlamak; aynı zamanda bireyin içinde yaşadığı toplumun kurallarına uyum göstermesini kolaylaştırırken eleştirel bir bakış açısıyla toplumsal yapıya katkı sunacak yetkinlikler kazandırmasıdır.
Bu açıklamada eğitimin aşağıdaki işlevlerinden hangisi üzerinde durulmuştur?
A
Ekonomik işlev
B
Siyasal işlev
C
Toplumsal işlev
D
Psikolojik işlev
E
Kalkınmacı işlev
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen metinde eğitimin kültürel mirasın aktarımı, bireyin topluma uyumu ve toplumsal yapının devamlılığına katkı sağlaması vurgulanmaktadır.
Metinde kültürel değerlerin aktarılması ve bireyin topluma uyumu ele alınmıştır.
Kültür aktarımı ve toplumsallaşma süreçleri eğitimin toplumsal (sosyal) işlevi kapsamında değerlendirilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kapsam yanılgısı]Eğitimin genel toplumsal kalkınma ile ilişkili olduğu düşünülerek ekonomik işlevle karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Alan karmaşası]Toplumsal düzen ve uyum kavramları siyasal bilinçle ilişkilendirilebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Kültür aktarımı ve toplumsal uyum doğrudan toplumsal işlevin tanımıdır.
D Seçeneği:[Terim benzerliği]Birey odaklı ifadeler psikolojik danışma ve rehberlik işlevleriyle karıştırılabilir.
E Seçeneği:[Çeldirici kavram]Toplumsal gelişim vurgusu kalkınmacı terimiyle ilişkilendirilmek istenmiştir.
Soru 7Eğitimin Temelleri
Bir mesleki ve teknik Anadolu lisesinde yürütülen projede, öğrencilere sadece teorik bilgi aktarılmamakta; aynı zamanda kaynakların verimli kullanımı, maliyet hesaplama, nitelikli mal ve hizmet üretimi ile haklarını bilen, tasarruf bilincine sahip bireyler olma yönünde uygulamalı eğitimler verilmektedir.
Bu uygulamaların eğitimin temel işlevlerinden hangisiyle doğrudan ilişkilendirilmesi beklenir?
A
Toplumsal işlev
B
Siyasal işlev
C
Ekonomik işlev
D
Kültürel işlev
E
Bireysel işlev
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Üretim, tüketim, maliyet, kaynakların verimli kullanımı ve nitelikli iş gücü yetiştirme gibi unsurlar eğitimin ekonomik işlevi kapsamındadır.
Öncüldeki 'kaynakların verimli kullanımı', 'maliyet hesaplama' ve 'nitelikli mal üretimi' ifadeleri incelenir.
Bu kavramların piyasa, üretim ve tüketim çarkıyla doğrudan ilişkili olduğu belirlenir.
Üretici ve tüketici bilinci kazandırmanın ekonomik kalkınma ve insan gücü planlamasıyla ilgili olduğu saptanır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Toplumsallaşma ve ortak değerler ile ekonomik üretimi karıştırma]Eğitimin toplumun genelini kalkındırmasını toplumsal işlev olarak değerlendirebilir.
B Seçeneği:[Vatandaşlık bilinciyle ekonomik bilinci karıştırma]Bilinçli birey yetiştirme ifadesini siyasi bilinçle bağdaştırabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Üretici ve tüketici bilinci doğrudan ekonomik sistemin yapı taşlarıdır.
D Seçeneği:[Kültürel değerlerin aktarımı ile karıştırma]Eğitimin genel bir yetiştirme süreci olmasını kültürel aktarım zannedebilir.
E Seçeneği:[Bireyin kişisel gelişimine odaklanma]Bireye nitelik kazandırmayı sadece bireysel işlev olarak düşünebilir.
Soru 8Eğitimin Temelleri
Eğitim süreci yalnızca bireylere meslek kazandırmak ya da toplumsal değerleri aktarmakla sınırlı kalmaz; aynı zamanda insanın doğuştan getirdiği potansiyelleri açığa çıkararak onun dengeli ve uyumlu bir kişiliğe sahip olmasını da hedefler.
Bu açıklamada eğitimin aşağıdaki işlevlerinden hangisi vurgulanmaktadır?
A
Toplumsal işlev
B
Siyasal işlev
C
Ekonomik işlev
D
Bireysel işlev
E
Kültürel işlev
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde bireyin potansiyellerini açığa çıkarması ve kişisel gelişimi vurgulandığı için doğru cevap bireysel işlevdir.
Metinde bireyin doğuştan getirdiği potansiyellerin açığa çıkarılması ve dengeli kişilik kazanması ifade edilmiştir.
Bu durum, doğrudan bireyin kendi iç dünyası, bedensel ve zihinsel gelişimi ile ilgilidir.
Eğitimin bireyi konu alan bu boyutu 'bireysel işlev' olarak adlandırılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Toplumsal uyum vurgusu ile karıştırma]Bireyin toplumla uyum içinde yaşamasından ötürü toplumsal işlev sanılabilir.
B Seçeneği:[Genel vatandaşlık bilinciyle karıştırma]Eğitimin genel kapsayıcılığı nedeniyle siyasal alanla ilişkilendirilebilir.
C Seçeneği:[Kalkınma ve meslek edindirme ile karıştırma]Bireyin gelişiminin iş yaşamına katkı sunacağı düşünülebilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Kültür aktarımı kavramıyla karıştırma]Kişisel birikimin kültürle ilişkili olduğu düşünülebilir.
Soru 9Eğitimin Temelleri
Nitelikli bir eğitim süreci geçiren birey; sanatın farklı dallarına ilgi duyar, estetik bakış açısı kazanır, evrensel problemleri sorgulayarak özgün düşünceler üretir ve içsel potansiyelini keşfederek hayatına anlam katar.
Bireyin bu nitelikleri kazanması, eğitimin aşağıdaki amaçlarından hangisinin bir sonucudur?
A
Bireyin toplumsal uyum sürecini hızlandırma
B
Bireyin ekonomik kalkınmaya katkı sağlamasını destekleme
C
Bireyin potansiyelini açığa çıkararak kendini gerçekleştirmesine yardım etme
D
Bireyin kültürel mirası yeni nesillere aktarmasını sağlama
E
Bireyin siyasal bilinç kazanarak haklarını savunmasını sağlama
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen öncülde bireyin estetik zevkler edinmesi, entelektüel merak geliştirmesi ve potansiyelini keşfetmesi vurgulanmıştır. Bu özellikler eğitimin bireysel işlevleri arasında yer alan 'kendini gerçekleştirme' boyutuyla doğrudan ilgilidir.
Öncüldeki kazanımları inceleyin: Sanat, estetik, özgün düşünce, içsel potansiyel ve hayata anlam katma.
Bu unsurların toplumsal, ekonomik ya da siyasal olmaktan ziyade tamamen bireyin içsel gelişimiyle ilgili olduğunu fark edin.
Eğitimin amaçları arasında bireyin kapasitesini sonuna kadar kullanması ve kendini geliştirmesinin 'kendini gerçekleştirme' kavramına karşılık geldiğini belirleyin.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sosyal uyum]Bireyin çevresiyle etkileşimini toplumsal uyumla karıştırma
B Seçeneği:[Ekonomik işlev]Bireyin nitelik kazanmasını mesleki ve ekonomik kazançla ilişkilendirme
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Kültürel aktarım]Sanat ve değerleri kültürel mirasla karıştırma
E Seçeneği:[Siyasal sosyalleşme]Sorgulama becerisini siyasal bilinçle karıştırma
Soru 10Eğitimin Temelleri
Küçük yaşlardan itibaren marangoz atölyesinde babasının yanında vakit geçiren Kerem, ustanın tahtaları nasıl zımparaladığını, ölçü alırken nelere dikkat ettiğini uzun süre izlemiş ve zamanla bu becerileri kendiliğinden deneyerek mobilya yapımının inceliklerini öğrenmiştir.
Kerem'in marangozluk mesleğini bu şekilde öğrenmesi aşağıdaki eğitim türlerinden hangisine örnek oluşturur?
A
Formal eğitim
B
İnformal eğitim
C
Yaygın eğitim
D
Örgün eğitim
E
Özel eğitim
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kerem'in süreci planlı bir program olmaksızın, günlük yaşam içerisinde gözlem ve taklit yoluyla öğrenmesi 'informal eğitim' kapsamına girer.
Öğrenmenin gerçekleştiği ortamın planlı ve programlı olup olmadığına bakılır.
Kerem'in herhangi bir okulda veya kursta resmi bir eğitime tabi tutulmadığı, süreçin doğal akışında ilerlediği görülür.
Gözlem, taklit ve yaşam içinde kendiliğinden gerçekleşen bu tür öğrenmeler informal eğitim olarak tanımlanır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Okul dışı öğrenmeleri doğrudan yaygın veya formal dışı sanma yanılgısı]Usta-çırak ilişkisini mesleki kurslarla karıştırarak formal eğitime bağlayabilirler.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Usta-çırak ilişkisini halk eğitimi veya çıraklık eğitim merkezleriyle karıştırma]Meslek öğrenimini yaygın eğitimin kurs faaliyetleriyle eşleştirebilirler.
D Seçeneği:[Eğitim kelimesini görünce okul eğitimiyle ilişkilendirme]Her öğrenme sürecini örgün eğitim kademeleriyle bağdaştırma eğilimi.
E Seçeneği:[Özel ilgi ve yetenek alanlarına yönelik eğitim zannetme]Meslek edindirmeyi özel eğitim kapsamına alma yanılgısı.
Soru 11Eğitim Bilimleri
Aile içinde veya sosyal çevrede yetişen bireyler, toplum için faydalı erdemlerin yanı sıra, çevredeki kişilerin farkında olmadan sergilediği önyargıları, zararlı alışkanlıkları ve argo kullanımını da kısa sürede benimseyip taklit edebilmektedir.
Bu durum, informal eğitimin hangi özelliğinden kaynaklanmaktadır?
A
Plansız, kontrollü ve amaçsız gerçekleşmesi
B
Kurum dışında, yaşamın içinde kendiliğinden oluşması
C
Eğitici niteliği olmayan kişiler eliyle yürütülmesi
D
Belli bir yaş grubuna hitap etmemesi
E
Kazandırdığı davranışların kalıcılığının yüksek olması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İnformal eğitimin en temel özelliklerinden biri plan, program ve kontrolden yoksun olmasıdır. Bu nedenle birey, çevreindeki iyi davranışları aldığı gibi istenmeyen olumsuz davranışları da süzgeçten geçiremeden aynen kazanabilir.
Öncülde bireyin hem olumlu hem de olumsuz davranışları istemsizce kazandığı vurgulanmıştır.
Olumsuz davranışların da süzgeçten geçmeden edinilmesi, sürecin bir kontrol mekanizmasına veya önceden yapılmış bir plana sahip olmamasından kaynaklanır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Lokasyon odağı]Çevrede gerçekleştiği için kurum dışı olma özelliğine yönelme
C Seçeneği:[Kişi/Rol yanılgısı]Eğiticilerin yetersiz olduğunu düşünme
D Seçeneği:[Yaşam boyu öğrenme vurgusu]Her yaşta öğrenme ile karıştırma
E Seçeneği:[Kalıcılık yanılgısı]İçselleştirmenin kalıcı olduğunu düşünme
Soru 12Eğitim Psikolojisi ve Program Geliştirme
Üniversite 2. sınıf öğrencisi Kerem, (I) hafta içi fakültesindeki zorunlu derslerine devam ederken, (II) akşamları belediyenin açıldığı yabancı dil kursuna katılmakta, (III) otobüs beklerken ise yaşlı bir yolcudan geleneksel bir el sanatının inceliklerini ve püf noktalarını doğal akış içinde öğrenmektedir.
Buna göre Kerem'in numaralandırılmış yerlerde edindiği eğitim türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
A
Yaygın - Örgün - Formal
B
Örgün - Yaygın - İnformal
C
Yaygın - Yaygın - İnformal
D
Örgün - İnformal - Yaygın
E
İnformal - Formal - Yaygın
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kerem'in yaşadığı deneyimler sırasıyla örgün, yaygın ve informal eğitim kapsamındadır.
I. numaralı durumda fakültedeki zorunlu dersler belli bir kademeye ve yaş grubuna yönelik, planlı ve kademeli yapılan 'örgün eğitim'dir.
II. numaralı durumda belediyenin açtığı kurs, belirli bir amaç için sonradan sunulan 'yaygın eğitim'dir.
III. numaralı durumda ise günlük yaşamın doğal akışı içinde kendiliğinden gerçekleşen 'informal eğitim' söz konusudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Örgün eğitimi yaygın eğitimle karıştırma]Fakülte eğitimini kursla karıştırarak ilk ifadeyi yaygın sanabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analitik yaklaşım
C Seçeneği:[Örgün eğitimi göz ardı etme]Üniversite eğitimini yaygın eğitim olarak etiketleme hatası.
D Seçeneği:[II ve III numaralı yerlerin yerini karıştırma]Kursu informal, sokaktaki öğrenmeyi yaygın sanma yanılgısı.
E Seçeneği:[Kavramları tamamen yanlış eşleştirme]Rastgele tahmin
Soru 13Öğrenme Psikolojisi
Eğitim psikolojisinde bir davranışın 'öğrenme ürünü' kabul edilebilmesi için yaşantı sonucu meydana gelmesi, nispeten kalıcı izli olması ve içgüdüsel ya da refleksif olmaması gerekir.
Buna göre, aşağıdaki davranışlardan hangisi öğrenme ürünü değildir?
A
Yabancı bir dildeki telaffuz hatalarını fark edip düzelten bir öğrencinin yeni kelimeleri doğru seslendirmesi
B
Yüksek sesli bir patlama sesi duyan bir kişinin irkilerek sıçraması
C
Parmaterre hareketini ilk kez deneyen bir dansçının figürleri hatasız uygulaması
D
Klavyeye bakmadan on parmak yazı yazabilen bir sekreterin hızını artırması
E
Karanlıkta kalan bir bireyin göz bebeklerinin otomatik olarak büyümesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İrkerek sıçrama davranışı organizmanın doğuştan getirdiği, ani uyarıcılara karşı gösterdiği otomatik bir refleks tepkisidir; yaşantı ürünü değildir.
Öğrenmenin tanımını hatırlayınız: Yaşantı ürünü olan ve nispeten kalıcı izli davranış değişiklikleridir.
Yüksek ses karşısında irkilmek doğuştan gelen refleksif bir tepkidir, öğrenilmemiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bilişsel beceri kazanımı]Dil öğrenimi ve düzeltme sürecini kapsadığı için öğrenme ürünüdür.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık: Refleksif bir tepkidir.
C Seçeneği:[Motor beceri kazanımı]Dans figürlerinin uygulanması pratik (yaşantı) gerektirir.
D Seçeneği:[Beceri geliştirme]Zamanla kazanılan hız ve beceridir.
E Seçeneği:[Fizyolojik refleks]Ancak seçenek B refleksin en net ve klasik örneğidir; E de refleks olabilir fakat A, C, D kesin öğrenmedir.
Soru 14Eğitimin Temel Kavramları
Okullarda veya benzeri kurumlarda bireylere önceden hazırlanmış bir program dahilinde, belirli amaçlar doğrultusunda kasıtlı olarak sunulan eğitim hizmetleri, modern eğitim sistemlerinin temelini oluşturur.
I. Belirli bir amaç doğrultusunda önceden hazırlanmış planlara dayanması
II. Sürecin uzman kişiler tarafından denetlenmesi ve kontrol altında tutulması
III. Genellikle okul gibi kurumsal ve örgütlü yapılarda gerçekleştirilmesi
Özellikleri verilen bu süreç aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
A
Öğretim
B
Kültürleme
C
Eğitim
D
Sosyalleşme
E
Yaşantı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eğitim, planlı, kontrollü ve örgütlü olarak (formal yollarla) gerçekleştirilen tüm yaşantı süreci olarak tanımlanır.
Öncüllerde verilen planlılık, kontrollülük ve örgütlülük kriterleri incelenmiştir.
Bu üç kriter bir araya geldiğinde formal eğitimi kapsayan genel kavram olan 'Eğitim' (özellikle formal eğitim anlamında) hedeflenmektedir.
Öğretim ise eğitimin daha çok okul çatısı altında bilgi aktarımı ve dar alandaki boyutudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Öğretim ile eğitimi karıştırma]Okul ve sınıf ortamı denince adaylar direkt öğretime gidebilir.
B Seçeneği:[Kültürleme türlerini karıştırma]Kurumlar kültür aktarımı da yaptığı için adaylar kültütlemeyi seçebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Sosyalleşme ile eğitimi karıştırma]Okulların sosyalleşme işlevi göz önüne alınarak seçilebilir.
E Seçeneği:[Yaşantı kavramıyla karıştırma]Eğitim tanımındaki yaşantı kalıntısı ifadesiyle karıştırılabilir.
Soru 15Program Geliştirme
Bir okulda yürütülen proje tabanlı öğretim faaliyeti sonucunda, öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini sergilemeleri ve günlük hayat sorunlarına çözüm üretirken bilimsel basamakları kullanabilmeleri beklenmektedir. Eğitim programı tasarımcıları bu beklentileri programın çatısına yerleştirirken bireyde kazandırılması hedeflenen nitelikleri önceden belirlemiştir.
Bu parçada sözü edilen ve öğretim süreci sonunda bireyde gözlenmesi beklenen istendik davranışları ifade eden program ögesi aşağıdakilerden hangisidir?
A
İçerik
B
Eğitim durumları
C
Öğrenme-öğretme süreci
D
Amaçlar (Hedefler)
E
Değerlendirme
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eğitim programının ilk ögesi olan amaçlar (hedefler), bireyde eğitim yoluyla kazandırılması uygun görülen, eğitim süreci sonunda gözlenmesi beklenen istendik nitelikleri ve davranışları ifade eder.
1. Eğitim programı dört temel ögeden oluşur: Hedef, İçerik, Eğitim Durumları ve Sınama Durumları.
2. Soru kökünde 'öğretim etkinliği sonunda bireyde gözlenmesi beklenen davranışlar' ifadesi doğrudan hedeflerin (amaçların) tanımıdır.
3. İçerik ne öğretileceğini, eğitim durumları nasıl öğretileceğini, değerlendirme ise ne kadar öğrenildiğini ortaya koyar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kapsam yanılgısı]Öğretim etkinliğinde işlenen konularla karıştırıldığı için seçilebilir.
B Seçeneği:[Süreç ve yöntem yanılgısı]Etkinlik kelimesinden ötürü öğretim yöntem ve teknikleriyle karıştırılabilir.
C Seçeneği:[Eş anlamlı çeldirici]Eğitim durumlarının diğer adı olduğu için adaylar tarafından süreçle karıştırılabilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Tanım ile seçenek tam olarak örtüşmektedir.
E Seçeneği:[Sonuç odaklılık yanılgısı]'Etkinlik sonunda' ifadesi nedeniyle ölçme ve değerlendirme ögesiyle karıştırılabilir.
Soru 16Program Geliştirme
Bir ortaokul fen bilimleri öğretmeni, hazırladığı yıllık ünitelendirilmiş planda öğrencilerin ders sonuna ulaşması gereken istendik davranış değişikliklerini, nitelikleri ve kazanımları belirlemiştir. Bu öge, programın diğer tüm ögelerinin (içerik, öğretim süreçleri ve ölçme-değerlendirme) hangi amaca hizmet edeceğini belirleyen temel referans noktasıdır.
Eğitim programının öğeleri arasında yer alan ve öğrencilere kazandırılması kararlaştırılan bilgi, beceri, tutum gibi istendik özellikleri ifade eden öge aşağıdakilerden hangisidir?
A
İçerik
B
Eğitim durumları
C
Öğrenme-öğretme süreci
D
Amaçlar (Hedefler)
E
Değerlendirme
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eğitim programının en temel ögesi olan 'amaçlar' (hedefler), bireye kazandırılacak bilgi, beceri, tutum ve değerleri ifade eder.
Eğitim programı dört temel ögeden oluşur: Hedef (Amaç), İçerik (Konu), Eğitim Durumları (Öğrenme-öğretme süreci) ve Sınama Durumları (Değerlendirme).
Öğrencilere kazandırılması planlanan tüm istendik davranışlar ve nitelikler 'amaçlar/hedefler' başlığı altında tanımlanır.
Diğer ögeler bu hedeflere ulaşmak için birer araç niteliğindedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İçerik kavramıyla karıştırma]Aday, ders içeriğinde de bilgi yer aldığı için bu şıkkı seçebilir.
B Seçeneği:[Süreç ile hedefi karıştırma]Eğitim durumlarının öğretme faaliyetlerini kapsadığını düşünerek hata yapabilir.
C Seçeneği:[Eş anlamlı terim yanılgısı]Eğitim durumları ile aynı anlama geldiği düşünülerek seçilebilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Tanımın tam karşılığı olduğu için doğrudan seçilmiştir.
E Seçeneği:[Sonuç odaklı düşünme hatası]Süreç sonundaki dönütleri değerlendirme ile ilişkilendirebilir.
Soru 17Eğitim Sosyolojisi
Eğitim kurumları toplumun kalkınmasında, bireylerin sosyalleşmesinde ve kültürel değerlerin aktarılmasında resmi ve planlı roller üstlenirken aynı zamanda tasarlanmamış bazı yan sonuçlar da üretmektedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi eğitim kurumlarının **gizli** işlevleri arasında yer alır?
A
Toplumun ortak kültürel değerlerini ve birleştirici unsurlarını yeni kuşaklara aktarmak
B
Genç nüfusa belirli mesleki uzmanlık alanları kazandırarak iş gücü piyasasına hazırlamak
C
Bireylerin okul ortamında uzun süre vakit geçirmesi sayesinde evlilik eşi seçimi için sosyal bir çevre oluşturması
D
Bilimsel araştırmalar yaparak teknolojik ve akademik gelişmelere katkı sağlamak
E
Bireylere eleştirel düşünme ve analitik problem çözme becerileri kazandırmak
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eğitim kurumlarının açık işlevleri planlı, resmi ve hedeflenen çıktılarken; gizli işlevler planlanmamış, kendiliğinden ortaya çıkan yan ürünlerdir. Okulların eş bulma ortamı yaratması gizli işlevdir.
Açık işlevlerin okulun resmi programında yer alan hedef ve amaçlar olduğunu hatırla.
Gizli işlevlerin ise resmi olarak planlanmadığı halde gerçekleşen sosyal sonuçlar olduğunu belirle.
A, B, D ve E seçeneklerinin eğitim sisteminin resmi amaçları (açık işlev) olduğunu tespit et.
C seçeneğindeki eş bulma ve sosyal çevre edinme durumunun planlanmamış yan ürün (gizli işlev) olduğunu gör.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kültür aktarımı]Kültürel aktarımın eğitimle doğrudan ilişkili olduğunu bilen aday bunun temel bir işlev olduğunu düşünerek seçebilir.
B Seçeneği:[Meslek edindirme]Meslek kazandırmanın okulların en belirgin hedefi olması nedeniyle açık işlevle karıştırılır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Bilimsel gelişme]Üniversitelerin ve okulların bilim üretme misyonunun resmi bir görev olduğunu düşünerek seçebilir.
E Seçeneği:[Akademik beceri]Eleştirel düşünme kazanımının eğitim programlarında açıkça hedeflenmesi nedeniyle karıştırılır.
Soru 18Öğrenme Psikolojisi
Bir anaokulu öğretmeni, çocukların paylaşma davranışı sergilediklerinde onlara güler yüz göstermekte ve istedikleri bir oyuncağı öncelikli olarak vermektedir. Bu durum sonucunda çocukların sınıfta daha sık paylaşım odaklı davranışlar sergilediği gözlenmiştir.
Öğretmenin bu uygulaması ve elde ettiği sonuç, öğrenme kuramlarındaki hangi temel ilkeyle doğrudan açıklanır?
A
Tekrar ilkesi
B
Etki yasası
C
Hazırbulunuşluk yasası
D
Tepkisel koşullanma
E
Gizil öğrenme
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Thorndike'ın Etki Yasası'na göre, bir davranışın ardından tatmin edici, hoşnutluk veren bir durumun gelmesi o davranışın bağını güçlendirir ve ileride tekrarlanma olasılığını artırır.
Öğrencinin sergilediği paylaşma davranışı hoşa giden bir sonuçla (ödül, güler yüz) sonuçlanmıştır.
Hoşnutluk yaratan bu sonuç, davranışın tekrar edilme sıklığını artırmıştır.
Bu durum Thorndike'ın Etki Yasası (Law of Effect) ile birebir örtüşmektedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sadece tekrar sayısına odaklanma]Davranışın sıklaşmasından ötürü 'Tekrar ilkesi' şıkkına yönelme
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Hazırlık düzeyi yanılgısı]Öğrencinin oyuncağa hazır olması durumuyla karıştırma
D Seçeneği:[Klasik koşullanma ile karıştırma]Öğretmenin tepki vermesiyle klasik koşullanmayı ilişkilendirme
E Seçeneği:[Karmaşık kuram terimi seçme]Farklı bir kuram arama eğilimi
Soru 19Eğitim Psikolojisi ve Temel Kavramlar
Eğitim, bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla ve kasıtlı olarak istendik değişiklikler oluşturma süreci olarak tanımlanır. Ancak eğitimin kapsamı yalnızca okullarla sınırlı olmayıp yaşamın her alanını ve anını kapsayacak kadar geniştir.
Bu tanımdan ve eğitimin genel özelliklerinden hareketle, eğitim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A
Bireyin sosyalleşmesinde ve kültürel değerleri kazanmasında etkili bir araçtır.
B
Yalnızca resmi kurumlar bünyesinde planlı ve programlı olarak yürütülen bir süreçtir.
C
İstendik davranışlar kazandırmayı hedefler ancak bazen istendik olmayan davranışların da öğrenilmesine yol açabilir.
D
Hayat boyu devam eden ve yaşamın her alanını kapsayan bir niteliğe sahiptir.
E
Hem bireysel gelişimi destekler hem de toplumsal kalkınmada kritik bir rol oynar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eğitim sadece resmi kurumlarla sınırlı değildir; informal yolla hayatın her alanında gerçekleşebilir.
Eğitim kavramı formal (okul temelli, planlı, programlı) ve informal (günlük yaşamda, spontane, planlı olmayan) olarak ikiye ayrılır.
B seçeneğinde eğitimin 'yalnızca resmi kurumlar bünyesinde planlı ve programlı' olduğu ifade edilmiştir ki bu ifade informal eğitimi dışladığı için yanlıştır.
Diğer seçeneklerde yer alan sosyalleşme, istemsiz öğrenmelerin olabilmesi (gizil öğrenme vb.), ömür boyu sür mesi ve toplumsal kalkınmaya etkisi eğitimin doğru özellikleridir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Eğitimin sosyalleşme işlevi olduğunu bildiği için doğru kabul eder.
B Seçeneği:[Dar kapsamlı eğitim tanımı]Aday okulu eğitimin tek merkezi olarak düşündüğü için bu seçeneğin yanlışlığını fark edemeyebilir, ancak aranan yanlış ifade budur.
C Seçeneği:[İstendik olmayan davranışlar]Eğitimin her zaman iyi şeyler öğreteceği yanılgısıyla bu şıkkı yanlış sanabilir.
D Seçeneği:[Yaşam boyu eğitim]Hayat boyu öğrenme ilkesiyle çelişmediği için doğru kabul eder.
E Seçeneği:[Toplumsal kalkınma]Eğitimin ekonomik ve toplumsal kalkınmadaki rolünü bildiği için eler.
Soru 20Program Geliştirme
Bir okulda yürütülen ders içi akademik çalışmalar, rehberlik faaliyetleri, sosyal ve kültürel kulüp çalışmaları ile törenler ve spor etkinlikleri, bireylerin istendik davranışlar kazanması amacıyla bir bütün olarak önceden tasarlanmaktadır.
Metinde sözü edilen, okul içinde ve dışında bireyin kazanacağı tüm planlı yaşantıları kapsayan en kapsamlı kavram aşağıdakilerden hangisidir?
A
Eğitim programı
B
Öğretim programı
C
Ders programı
D
Yaygın eğitim programı
E
Örtük program
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Okul içi ve dışındaki tüm planlı etkinlikleri kapsayan en geniş kavram eğitim programıdır.
Metinde hem ders içi hem de ders dışı (kulüp, rehberlik, sosyal etkinlikler) planlı etkinliklerden bahsedilmektedir.
Öğretim programı yalnızca dar anlamda belirli bir dersin öğretim faaliyetlerini kapsar.
Eğitim programı ise okulda ve okul dışında bireye kazandırılması planlanan tüm yaşantıları (geniş çerçeveyi) ifade eder.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru tanım
B Seçeneği:[Öğretim programı ile eğitim programını karıştırma]Aday, derslerin işlenişi ve öğretim faaliyetlerini gördüğü için öğretim programına yönelir.
C Seçeneği:[Ders programı ile karıştırma]Haftalık ders saatleri ve derslerin zamanlamasını düşünen adaylar bu şıkkı seçebilir.
D Seçeneği:[Yaygın eğitim kavramı yanılgısı]Okul dışı etkinlik vurgusundan dolayı yaygın eğitime gidebilir.
E Seçeneği:[Örtük program ile karıştırma]Sosyal etkinlikler ve okul kültürü öğeleri örtük programı çağrıştırabilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Sosyoloji ve KPSS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
2027 KPSS Sosyoloji dersi "Toplumsal Düzen ve Denetim" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "İkinci Dünya Savaşı Sonrası Gelişmeler" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "Türkiye'de Çağdaşlaşma ve İç Politika" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Tarih dersi "Atatürk Dönemi'nde Kültür ve Sanat" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
2027 KPSS Vatandaşlık dersi "Medeni Hukuk" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
KPSS • SosyolojiAGS Eğitimin Temel Kavramları(20 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)