A seçeneği koşul, C seçeneği saptama, D seçeneği benzetme, E seçeneği olasılık bildirir.
B seçeneği 'Diyelim ki' yapısıyla varsayım cümlesidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Benzetme]Sanki ifadesi
E Seçeneği:[Olasılık]Gelecek zaman
C Seçeneği:[Saptama]Yorumlama
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Koşul cümlesi]Soru köküyle karıştırma
Soru 2Paragraf
(I) Genç şairin ilk kitabı, geleneksel şiir yapısını modern imgelerle harmanlıyor. (II) Okuyucular, bu dizelerin yarattığı atmosferi oldukça özgün bulacaklar. (III) Şair, toplumsal sorunlara değinmekten kaçınsa da bireysel sancılarını ustalıkla işliyor. (IV) Çünkü bu şiirlerin temelinde, insanın kendi iç dünyasına yaptığı derin yolculuk yatıyor. (V) Yayınevimiz, bu eseri okurla buluşturarak şiir dünyasına yeni bir soluk kazandırmayı hedefliyor.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
C
III. cümlede, şairin toplumsal konulardan tamamen koptuğu vurgulanmıştır.
B
II. cümlede, bir beğeni beklentisi ifade edilmiştir.
D
IV. cümlede, şiirlerin içeriğine dair bir gerekçelendirme yapılmıştır.
E
V. cümlede, yayınevinin yayın politikasına dair bir amaç belirtilmiştir.
A
I. cümlede, eserin biçimsel niteliğine değinilmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III. cümlede 'kaçınsa da' ifadesi, toplumsal konulardan tamamen kopmadığını, sadece öncelik vermediğini gösterir. 'Tamamen koptuğu' ifadesi yanlıştır.
Cümleleri tek tek analiz et.
III. cümleyi dikkatli oku: 'kaçınsa da' ifadesi bir tercih belirtir, tamamen kopuş değil.
Seçenekleri cümlelerle eşleştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru analiz]Metinle uyumlu
B Seçeneği:[Doğru analiz]Metinle uyumlu
C Seçeneği:[Yanlış yargı]Çeldirici
E Seçeneği:[Doğru analiz]Metinle uyumlu
D Seçeneği:[Doğru analiz]Metinle uyumlu
Soru 3Sözcükte Anlam
Aşağıdaki cümlelerin hangisi ayraç içindeki sözün anlamını içermemektedir?
Kavramların tanımlarını ve metinle uyumunu kontrol ediniz.
A
Okuyucuyu hikayenin içine çekip onu olayların bir parçası haline getirebiliyorsam görevimi yapmışım demektir. (etkileyicilik)
B
Yazdıklarımın sadece kendi kültürümde değil, dünyanın her yerinde anlaşılmasını arzuluyorum. (evrensellik)
C
Eserlerimin başarısı, yerel ağızları ve yöresel deyişleri ustalıkla kullanmamdan geliyor. (yerellik)
E
Anlatımım o kadar sade ve pürüzsüz ki okurken hiçbir kelimeye takılmıyorsunuz. (duruluk)
D
Yazar, sadece bugünü değil, geçmişin tozlu sayfalarını da geleceğe taşımalıdır. (güncellik)
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
D seçeneğinde geçmişi ve geleceği anlatmak 'güncellik' değil, 'kalıcılık' veya 'tarihsellik' ile ilgilidir. Güncellik, içinde bulunulan zamanın (bugünün) sorunlarını işlemek demektir.
Seçeneklerdeki kavramları tanımla.
D seçeneğindeki metni oku: Geçmiş ve gelecekten bahsediyor.
Kitabın sadece üç yıl önceki basımının, değişen dünya koşulları ve yeni bilimsel veriler ışığında artık yetersiz kalması, eserin bütünüyle gözden geçirilmesini zorunlu kıldı.
I. düzenlilik
II. tutarlılık
III. güncellik
IV. toplumsallık
Bu cümlede kitabın yeniden ele alınmasında, yukarıdaki ölçütlerden hangilerinin belirleyici olduğu kesin olarak söylenebilir?
C
I ve II
B
Yalnız III
D
III ve IV
E
II, III ve IV
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde 'değişen dünya koşulları ve yeni bilimsel veriler' ifadesi doğrudan 'güncellik' ile ilgilidir. Diğer kavramlar (düzenlilik, tutarlılık, toplumsallık) metinde bir gerekçe olarak sunulmamıştır.
Metni analiz et: Neden yeniden ele alınıyor? Değişen koşullar ve yeni veriler için.
Bu durum hangi kavrama karşılık gelir? Güncellik.
Diğer seçeneklerin metinde karşılığı var mı? Hayır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eksik]Düzenlilik
E Seçeneği:[Yanlış]Hepsini işaretleme
D Seçeneği:[Eksik]Toplumsallık
C Seçeneği:[Alakasız]Tutarlılık
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 5Anlatım Özellikleri
Herkes roman yazabilir; teknikleri öğrenmek, kurgu yapmak, karakter oluşturmak mümkündür. Ancak bir yazarın kalıcı olmasını sağlayan, başkalarına benzemeyen, sadece ona ait olan o tınıyı yakalamasıdır. Yani <u>kendi sesini bulmasıdır.</u>
Bu parçadaki altı çizili söze göre roman yazmak için gerekli olan anlatım özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
C
Duruluk
B
Yalınlık
E
Özlülük
D
Açıklık
A
Özgünlük
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
'Kendi sesini yakalamak', başkasına benzememek, taklit etmemek anlamına gelir. Bu da edebiyatta 'özgünlük' (orijinallik) kavramıyla karşılanır.
Altı çizili ifadeyi analiz et: 'Kendi sesi', 'başkasına benzemeyen'.
Kavramları hatırla: Özgünlük = Kendine has olma.
Doğru seçeneği işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Yalınlık]Sadelik
C Seçeneği:[Duruluk]Gereksiz sözcük olmaması
E Seçeneği:[Özlülük]Az sözle çok şey anlatmak
D Seçeneği:[Açıklık]Anlaşılırlık
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 6Paragraf
Bana öyle geliyor ki günümüz şiiri, hep aynı temaların, aynı imgelerin döndüğü, yeniliğe kapalı bir kısır döngü içinde. Şairler, farklı olanı denemekten korkuyor; eleştirilme kaygısı, onları kalıplaşmış şiirler yazmaya itiyor. Bu durum, şiirimizin yerinde saymasına neden oluyor.
Bu parçada yazarın günümüz şiirinde gördüğü eksiklikler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
D
Yalınlık - özgünlük
E
Etkileyicilik - sanatsallık
B
Özgünlük - yaratıcılık
C
Yerellik - duruluk
A
Öznellik - akıcılık
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yazar, 'yeniliğe kapalı olma' ve 'farklı olanı denemekten korkma' ifadeleriyle şiirde 'özgünlük' ve 'yaratıcılık' eksikliğini eleştirmektedir.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde düşsel ögelerden yararlanılmamıştır?
A
Bir çığlıkla uyandı çocuk aniden / Babadan kalma bir zaman doldurmuştu odayı
E
Sen lirik bir mecaz dalından düşüyorsun her bahar / Ben seni gökten topluyorum kalbime sığmıyorsun
D
Şimdi otursak şu yüce dağlara karşı / Sen bir türkü söylesen, ben ağlasam
B
Gözlerimin ardında bir yere gizledim seni / Kimse görmesin diye gözlerimdeki seni
C
Takvimlerden yorgun yıllar gibi döküldük / Mevsimler toplandı cesedimizin baş ucuna
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
D seçeneğindeki dizeler, gerçek hayatta gerçekleşebilecek, herhangi bir imgesel veya düşsel (olağanüstü) öge içermeyen, düz bir anlatıma sahiptir.
Seçenekleri tek tek incele.
A: Zamanın odayı doldurması (imge).
B: Gözün ardına gizlemek (imge).
C: Yılların dökülmesi, mevsimlerin toplanması (imge).
D: Dağa karşı oturup türkü söylemek (gerçek).
E: Mecaz dalından düşmek (imge).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[İmge]Dökülmek
B Seçeneği:[İmge]Gizlemek
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[İmge]Mecaz dalı
A Seçeneği:[İmge]Zaman soyut
Soru 8Paragraf
Sanatçının öyküleri, sadece bir olay anlatmakla kalmıyor; toplumsal yaralara parmak basarak okuru düşündürüyor. Geçmişin birikimini bugünün diliyle aktaran, yoğun ve çarpıcı bir anlatımı var. Okurken olay örgüsünün içine giriyor, karakterlerle birlikte yaşıyorsunuz. Her cümlesi, adeta bir sanat eseri titizliğiyle işlenmiş.
Bu parçada belirtilenler aşağıdakilerin hangisiyle ilişkilendirilemez?
A
Yetkinlik
E
Kalıcılık
D
Sürükleyicilik
B
Duruluk
C
Toplumculuk
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada 'yoğun' bir anlatımdan bahsediliyor. 'Duruluk', gereksiz sözcüklerin olmaması demektir; yoğunluk ise tam tersine sözcüklerin anlamca zengin olmasıdır. Bu nedenle duruluk ile ilişkilendirilemez.
Parçayı analiz et: 'Toplumsal yaralar' (Toplumculuk), 'Olay örgüsünün içine giriyor' (Sürükleyicilik), 'Sanat eseri titizliği' (Yetkinlik).
Duruluk: Parçada 'yoğun' bir anlatım var, durulukla çelişir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yetkinlik]Sanat eseri titizliği
E Seçeneği:[Kalıcılık]Geçmişin birikimi
D Seçeneği:[Sürükleyicilik]Olay örgüsü
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Toplumculuk]Toplumsal yaralar
Soru 9Anlatım Özellikleri
Gerilim romanı yazanlar, okuyucunun sadece zihnine değil, doğrudan sinirlerine hitap etmeli; karakterin korkusunu, heyecanını okura adeta yaşatmalı, bir an bile tempoyu düşürmemelidir.
Görüşünü bu şekilde dile getiren biri anlatımın hangi yönünü vurgulamıştır?
A
Akıcılık
E
Özgünlük
D
Öznellik
C
Gerçekçilik
B
Ulusalcılık
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde 'tempoyu düşürmemek', 'okuyucuya yaşatmak' ifadeleri, anlatımın kesintisiz ve hızla ilerlemesiyle ilgilidir. Bu da 'akıcılık' kavramıdır.
I. Yazarın dili oldukça sade ve anlaşılır, bu da eserini her kesimden insanın okumasını sağlıyor. (Sadelik)
II. Karmaşık cümle yapısı ve yoğun imgeler, metni okumayı zorlaştırıyor. (Yoğunluk)
III. Şiirlerinde kullandığı semboller, okuyucunun zihninde farklı dünyalar açıyor. (İmgesellik)
IV. Öyküleri, sadece kadınların sorunlarına değil, genel insanlık hallerine de değiniyor. (İçerik/Konu)
V. Şairin kullandığı sözcükler, adeta bir müzik gibi kulağa hoş geliyor. (Ahenk)
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde biçemle (üslup) ilgili bir özelliğe değinilmemiştir?
A
I
C
III
B
II
E
V
D
IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV. cümlede yazarın 'ne anlattığı' (konusu) belirtilmiştir. Konu, üslup (biçem) ile ilgili değil, içerik ile ilgilidir. Diğer cümleler dilin kullanımıyla (üslup) ilgilidir.
Üslup (biçem) ne demek? Nasıl anlatıldığı (dil, sözcük seçimi, cümle yapısı).
İçerik ne demek? Ne anlatıldığı (konu, tema).
Cümleleri incele: I, II, III, V dilin kullanımıyla ilgili. IV ise konuyla ilgili.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Üslup]Sadelik
E Seçeneği:[Üslup]Ahenk
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Üslup]Karmaşıklık
C Seçeneği:[Üslup]İmgesellik
Soru 11Cümlede Anlam
Kinaye, bir sözün genellikle tersini kastederek iğneleyici bir şekilde söylenmesidir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde düşünce kinayeli bir biçimde dile getirilmiştir?
D
Gelecek yıllarda ülkemizin daha huzurlu günlere kavuşacağına inanıyorum.
E
Yapılan yeni düzenleme ile yaşlı vatandaşlarımıza daha iyi hizmet verilecek.
C
Sanatçının özel hayatıyla gündeme gelmesi, eserlerinin önüne geçmemeli.
B
Bu kadar çok çalışıp(!) projeyi bu hale getirdiğine göre, gerçekten büyük bir başarıya imza atmış!
A
Savaşın yıkımı, şehrin her köşesinde derin izler bırakmıştı.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
B seçeneğinde 'çok çalışıp' ve 'büyük bir başarı' ifadeleri, aslında başarısızlığı vurgulamak için ters anlamda (iğneleyici) kullanılmıştır. Bu bir kinayedir.
Kinaye (iğneleme) ne demek? Bir durumu tersiyle ifade etmek.
B seçeneğini oku: 'Çok çalışıp bu hale getirmek' aslında başarısızlığı anlatır.
Diğer cümleler düz ve ciddi anlatımlardır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ciddi]Negatif durum
E Seçeneği:[Ciddi]Bilgi
D Seçeneği:[Ciddi]Umut
C Seçeneği:[Ciddi]Eleştiri
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türkçe ve YKS / KPSS / ALES sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
TYT Türkçe dersi "Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
TYT Türkçe dersi "Paragrafta Anlam ve Anlatım" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.