Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 11 Soru Cevaplandı
Soru 1Ses Bilgisi
Türkçede -yor eki, geniş ünlüyle (a, e) biten fiillere geldiğinde daralma yapar. Ancak bazı kelimelerde bu kurala aykırı kullanımlar veya daralma olmayan durumlar mevcuttur.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, kurala aykırı bir ünlü daralması (daralma olması gerekirken olmaması veya daralma olmaması gerekirken olması) söz konusudur?
A
Onunla bu konuyu konuşmayı daha sonra planlıyoruz.
B
Bütün gün dışarıda beklediği için çok üşüyor.
C
Yaptığı hataları bir türlü kabullenmiyor.
D
Bana doğru yaklaşarak sırrını fısıldıyor.
E
Sınav sonuçlarını herkes heyecanla bekliyor.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
C seçeneğindeki 'kabullenmiyor' kelimesinde daralma yoktur, 'kabullenmiyor' şeklinde yazılması doğrudur. Ancak 'değil' veya 'ye-' gibi köklerde daralma olurken, bazı kelimelerde daralma olmaması kural dışı kabul edilir.
A seçeneğinde 'planlıyoruz' (planla-yor -> planlıyor) kurala uygundur.
C seçeneğinde 'kabullenmiyor' kelimesinde 'kabullenme-' fiiline -yor gelmiştir, daralma olmamalıdır ancak konuşma dilinde daraltılırsa yazım yanlışı olur. Soru kökü kural dışı durumu sormaktadır.
Diğer seçeneklerdeki daralmalar kurala uygundur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kurala uygun]Daralma var sanabilir
B Seçeneği:[Kurala uygun]Daralma var sanabilir
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Kurala uygun]Daralma var sanabilir
E Seçeneği:[Kurala uygun]Daralma var sanabilir
Soru 2Ses Bilgisi
Modern dünyada teknoloji, insanın yaşam biçimini kökten değiştiriyor. Bu değişim, bazen dilin yapısında da farklı yansımalar buluyor.
Bu cümledeki altı çizili 'değişim' sözcüğündeki ses olayının benzeri aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A
Sanatçı, eserinde toplumsal sorunlara değinmiş.
B
Bugün hava oldukça soğuk görünüyor.
C
Kitabın kapağı oldukça yıpranmış.
D
Onun bu tavrı herkesi şaşırttı.
E
Hukuk kuralları toplumun düzenini sağlar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
'Değişim' kelimesi 'değiş-' fiilinden türetilmiştir, burada bir ses olayı yoktur. Ancak soru kökü 'benzeri' dediği için, benzer bir yapı veya ses olayı aranmalıdır. 'Kapak' kelimesi 'kapağ-' şeklinde yumuşamaya uğrar.
Değişim kelimesinde ses olayı yoktur.
A şıkkı 'sanatçı' (ünsüz benzeşmesi).
C şıkkı 'kapağı' (ünsüz yumuşaması).
Soru kökü 'baskı' (ünsüz benzeşmesi) örneğinden yola çıkarak benzeri aranmalıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Benzeşme]Ses olayı var diye seçebilir
B Seçeneği:[Ses olayı yok]Kafa karışıklığı
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Benzeşme]Ses olayı var
E Seçeneği:[Yumuşama]Yumuşama var
Soru 3Ses Bilgisi
Türkçede büyük ünlü uyumu, kalınlık-incelik kuralına dayanır. Ancak bazı ekler (örneğin -ki, -yor, -leyin) bu kurala aykırılık gösterir.
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde büyük ünlü uyumuna aykırı bir ek kullanılmamıştır?
A
Bahçedeki ağaçlar meyve vermeye başladı.
B
Akşamki toplantı oldukça verimli geçti.
C
Yarınki sınav için çok çalışmalıyız.
D
O, her zaman dürüst davranır.
E
Yazın güneşin altında saatlerce yürüdük.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
-ki eki büyük ünlü uyumuna aykırıdır. D seçeneğinde 'dürüst' kelimesi kök itibariyle uyuma uyar ve ek almamıştır. Diğerlerinde -ki eki vardır.
A: Bahçedeki (-ki aykırıdır)
B: Akşamki (-ki aykırıdır)
C: Yarınki (-ki aykırıdır)
D: Dürüst (uyuma aykırı ek yok)
E: Yazın (yaz-ın, uyum var)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Aykırı]Ek var
B Seçeneği:[Aykırı]Ek var
C Seçeneği:[Aykırı]Ek var
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Aykırı değil]Çeldirici
Soru 4Ses Bilgisi
Gönlümün derinliklerinde saklı kalan o ses,
Bir rüzgar gibi esip geçerken,
Kalbimi sızlatıyor uzaktan gelen o nefes.
Bu dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?
A
Ünsüz sertleşmesi
B
Ünlü daralması
C
Ünlü düşmesi
D
Ünsüz yumuşaması
E
Ünsüz türemesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
(I) Şehir, gürültüden uzaklaşıp sessizliğe büründü. (II) İnsanlar huzuru doğada arıyor. (III) Ağaçların yaprakları rüzgarla dans ediyor. (IV) Gökyüzü masmavi bir renge büründü. (V) Umut, her zaman diri tutulmalı.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
I. cümlede ünsüz benzeşmesi vardır.
B
II. cümlede ünlü daralması vardır.
C
III. cümlede ünsüz yumuşaması vardır.
D
IV. cümlede ulama vardır.
E
V. cümlede ünlü düşmesi vardır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
V. cümlede ünlü düşmesi yoktur. 'Umut', 'her', 'zaman', 'diri', 'tutulmalı'.
I: Uzaklaşıp (sertleşme)
II: Arıyor (daralma)
III: Yaprakları (yumuşama)
IV: Masmavi (pekiştirme, ulama yok)
V: Ünlü düşmesi yok.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru]Uzaklaşıp
B Seçeneği:[Doğru]Arıyor
C Seçeneği:[Doğru]Yaprakları
D Seçeneği:[Doğru]Ulama
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 6Ses Bilgisi
Yollar uzanır dağlara doğru,
Kuşlar uçar gökyüzüne,
Bir umut doğar içime,
Geceyi aydınlatan yıldızlar gibi.
Bu dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?
A
Ünlü düşmesi
B
Ünsüz değişimi
C
Ünsüz yumuşamasına aykırılık
D
Ünsüz benzeşmesi
E
Ünlü türemesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dizelerde ünlü türemesi (az-cık -> azıcık, bir-cik -> biricik) yoktur.
A: Ünlü düşmesi (yok)
B: Ünsüz değişimi (yumuşama) (yok)
C: Ünsüz yumuşamasına aykırılık (yok)
D: Ünsüz benzeşmesi (yok)
E: Ünlü türemesi (yok)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yok]Bulabilir
B Seçeneği:[Yok]Bulabilir
C Seçeneği:[Yok]Bulabilir
D Seçeneği:[Yok]Bulabilir
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 7Ses Bilgisi
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde herhangi bir ses olayı yoktur?
Soru kökü
A
Gidenler arkalarına bakmadan uzaklaştı.
B
Sıcak bir çay içmek iyi geldi.
C
Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.
D
Kitapları raflara düzenli bir şekilde dizdi.
E
Onunla konuşmak her zaman keyifli.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
C seçeneğinde 'erkenden' kelimesinde ses olayı yoktur.
A: Gidenler (yumuşama)
B: Sıcak (benzeşme)
C: Erkenden (yok)
D: Kitapları (yumuşama)
E: Konuşmak (benzeşme)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Var]Gidenler
B Seçeneği:[Var]Sıcak
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Var]Kitapları
E Seçeneği:[Var]Konuşmak
Soru 8Ses Bilgisi
(I) Kitabın, (II) sokağa, (III) yalnızlık, (IV) gidiş, (V) uykusu.
Yukarıdaki altı çizili sözcüklerin hangilerinde farklı ses olayı meydana gelmiştir?
A
I ve III
B
I ve IV
C
II ve IV
D
III ve V
E
IV ve V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I: Kitabın (yumuşama), II: sokağa (yumuşama), III: yalnızlık (yalın-ız -> ünlü düşmesi), IV: gidiş (yumuşama), V: uykusu (uyumak -> uyku, ünlü düşmesi). III ve V ünlü düşmesi.
I, II, IV: Yumuşama
III, V: Ünlü düşmesi
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış]Karıştırma
B Seçeneği:[Yanlış]Karıştırma
C Seçeneği:[Yanlış]Karıştırma
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Yanlış]Karıştırma
Soru 9Ses Bilgisi
Türkçede 'y, ş, s, n' harfleri kaynaştırma ünsüzü olarak kullanılır. Ancak bazen bunlar iyelik eki veya başka eklerle karışabilir.
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü olup olmadığı kesin değildir?
A
Onun arabası çok hızlı gidiyor.
B
Sınavı kazandığına sevindim.
C
Ellerini havaya kaldırdı.
D
Suyu kana kana içti.
E
Kapının kolu kırılmış.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
B seçeneğinde '-dığına' ekinde 'n' kaynaştırma mı yoksa isim fiil ekinin parçası mı tartışmalıdır.
A: Arabası (s kaynaştırma)
B: Kazandığına (tartışmalı)
C: Ellerini (n kaynaştırma)
D: Suyu (y kaynaştırma)
E: Kapının (n kaynaştırma)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kesin]Kaynaştırma
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Kesin]Kaynaştırma
D Seçeneği:[Kesin]Kaynaştırma
E Seçeneği:[Kesin]Kaynaştırma
Soru 10Ses Bilgisi
(I) Büyütüyor, (II) uzanıyor, (III) görüyorum, (IV) çalıyor, (V) yetmiyor.
Bu dizelerdeki altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü daralması vardır?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
V: Yetmiyor (yete-yor -> yetmiyor, daralma var).
I: Büyüt-yor (yok)
II: Uzan-yor (yok)
III: Gör-yor (yok)
IV: Çal-yor (yok)
V: Yete-yor (daralma)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yok]Daralma
B Seçeneği:[Yok]Daralma
C Seçeneği:[Yok]Daralma
D Seçeneği:[Yok]Daralma
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 11Ses Bilgisi
(I) Bakışta, (II) gelmeyen, (III) anlaşılmıyor, (IV) görecektir, (V) kötüsünden.
Yukarıdaki altı çizili sözcüklerde meydana gelen ses olayları ikişerli eşleştirilirse hangi sözcük dışta kalır?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I: Bakışta (sertleşme), II: Gelmeyen (yok), III: Anlaşılmıyor (daralma), IV: Görecektir (sertleşme), V: Kötüsünden (yok). Eşleşme: I ve IV (sertleşme). II ve V (yok). III dışta kalır.
I: Sertleşme
II: -
III: Daralma
IV: Sertleşme
V: -
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Eşleşir]Sertleşme
B Seçeneği:[Eşleşir]Yok
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Eşleşir]Sertleşme
E Seçeneği:[Eşleşir]Yok
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve YKS sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
YKS • Türk Dili ve EdebiyatıYKS Türk Dili ve Edebiyatı: Ses Bilgisi & Ünlü Daralması (11 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)