TYT Türkçe: Tamlamalar & İsim ve Sıfat Tamlaması Özellikleri (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Tamlamalar

(I) Bir tablonun ya da heykelin sergiye taşınması her zaman heyecan uyandırmıştır. (II) Eleştirmenler topluluğu, bu sergilerin çoğunun amacına ulaşmadığı fikrindedir. (III) Çünkü yoğun ilgi görmüş eserlerden oluşturulan seçkilerde izleyici her zaman fazlasını arar. (IV) Böylesi durumlarda nihai duygu genelde burukluktur. (V) Oysa gözden kaçmış bir çizimden doğan yeni bir sergide beklenti oluşmadığından özgün yorumlar yakalanabilir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A

I. cümlede zincirleme isim tamlaması kullanılmıştır.

B

II. cümlede tamlayanı sıfatla belirtilmiş bir belirtili isim tamlaması vardır.

C

III. cümlede bir sıfat tamlaması zaman zarfı görevinde kullanılmıştır.

D

IV. cümlede isim soylu bir sözcük ek fiil alarak yüklem olmuştur.

E

V. cümlede birden çok sıfat tamlamasına yer verilmiştir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Sıfat Tamlaması

Sıfatlar, bir veya birden fazla ismi niteleme ya da belirtme yoluyla niteleyerek sıfat tamlaması kurar.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden çok sıfat tamlaması kullanılmamıştır?

A

Vadide toplanan sis bulutları, serin bir sabahın habercisiydi.

B

Gördükleri manzarayı tuvale aktaran ressamlar, sanat tarihine de katkı sunar.

C

Kır saçlı, zayıf adam kırık dökük masayı, paslı bir bıçakla onarıyordu.

D

Hiçbir kurumun çalışma disiplini bizdeki gibi çetin bir sınavdan geçmemiştir.

E

Gül kokulu bahçemizde dinlendikçe ruhuma dinginlik yayılıyor.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 İsim Tamlaması

İsim tamlamalarında tamlayan veya tamlanan unsurları zamirlerden oluşabilir.

Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde tamlayanı zamir olan bir isim tamlaması kullanılmıştır?

A

Testiyi herkes kırar ama suyunu kimse getiremez.

B

Düşmanın dostluğundan akıllının nefreti yeğdir.

C

Herkes herkesin ayıbını yüzüne vurmaz.

D

Tokun sözü geçer, açın sesi duyulmaz.

E

Yolculuğun zahmetini yolcu çeker, sefasını hancı sürer.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 İsim Tamlamaları

İsim tamlamalarında tamlanan unsuru niteleme sıfatının isimleşmesiyle oluşan adlaşmış sıfat olabilir.

I. Caddenin sol tarafına park etmiş araçlar trafiği aksatıyordu.

II. Çocukçağız sıcacık odanın köşesinde mışıl mışıl uyumuştu.

III. Kasabanın merkezinde toplanan kalabalığı zabıtalar dağıtamadı.

IV. Yaz mevsiminde yaylalar, sıcaktan kaçanların gözdesi oluyordu.

V. Bahçenin güzellerini seçip sepetlere özenle doldurdular.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde tamlananı adlaşmış sıfat olan bir isim tamlaması vardır?

A

I

B

II

C

III

D

IV

E

V

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Tamlamalar

Oysa bir yudum su yeterdi yangınımı söndürmeye Bir parça ekmeğin, birkaç zeytinin başındaydı mutluluğumuz Sana bir kez baksam ömrün kederi dağılıyordu İki çift laf etsem dünün hatırı kalıyordu

Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A

Tamlananı sıfatla nitelenmiş isim tamlaması

B

Bir ismi belirten sıfat tamlaması

C

Tamlayanı düşmüş isim tamlaması

D

Tamlayanı sıfatla belirtilmiş isim tamlaması

E

Ek fiil alarak yüklem olmuş isim tamlaması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Tamlamalar

Söz öbekleri temelde isim tamlamaları ve sıfat tamlamaları olarak iki ana gruba ayrılır.

Aşağıdaki altı çizili tamlamalardan hangisinin türü ötekilerden farklıdır?

A

Tarihî handa yapılan restorasyonlar geçmişin bir iziymiş gibi duruyor.

B

Yolun dar kıvrımlarına, yeni dikilmiş uyarı levhalarını yerleştiriyorlardı.

C

Haftanın son günü olmasına karşın salonda yoğun bir çalışma vardı.

D

Bu proje için neden vazgeçilmez, katı kurallardan vazgeçmiyoruz?

E

Genç akademisyenlerin çoğu eski dönemin anlayışına bağlı kalmak istemiyor.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 7 İsim Tamlaması

Belirtili isim tamlamalarında kimi zaman anlatımı güçlendirmek veya devrik cümle yapısı sebebiyle tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlayanı tamlananından sonra kullanılmış bir isim tamlaması vardır?

A

Mimarın bilinmeyen çizgilerine dikkat çeker eleştirmenler.

B

Görevliler sesini duymaya çalışıyordu yıkıntılar altındaki yaralının.

C

Gezgin, kentin tarihî sokaklarına ve çarşılarına hayran kalmıştı.

D

Geleneksel tiyatro mirasımızı geleceğe taşımayı başarmıştır usta oyuncu.

E

Tüm çabalara rağmen ustanın elinde tek bir fırça kalmıştı.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 8 İsim Tamlaması

İsim tamlamalarında sıfatlar tamlayanı, tamlananı ya da tamlamanın bütününü niteleyebilir.

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisi bir isim tamlamasının tamlayanını nitelemiştir?

A

Bu caddenin ışıklı tabelaları kente ayrı bir hava katıyordu.

B

Kimi yazarlar, eserlerinde bireysel temaları öne çıkarmıştır.

C

Eserlerinde bozkırda yaşayan çaresiz insanların dramına yer veriyor.

D

Usta yönetmen çağın teknolojik olanaklarına ayak uydurmakta gecikmedi.

E

Geçen hafta kıyı şeridinde şehirler arası maraton düzenlendi.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 9 Sıfat Tamlaması

Sıfat tamlamalarında tamlayan (sıfat), tek bir sözcük olabileceği gibi birden çok sözcükten oluşan bir söz öbeği de olabilir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlayanı bir söz öbeğinden oluşmuş sıfat tamlaması vardır?

A

Karşılaştığımız engelleri sabırla aştığımızda hedefe ulaşma arzumuz güçlenecektir.

B

Tecrübeli yazar, yazılarında süslü ifadeler kullanmaktan kaçınırdı.

C

Bir makale hem konusunun hem de anlatım tarzının bir aynasıdır.

D

Yarışmaya ilk kez katılan atletin derecesi herkesi gururlandırdı.

E

Bizde tiyatro metinleri genellikle günlük yaşamın ayrıntılarından beslenir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

A seçeneğinde 'Karşılaştığımız engeller' sıfat tamlamasında tamlayan olan sıfat 'karşılaştığımız' fiilimsi grubudur (veya D seçeneğinde atletin derecesi isim tamlaması iken A'da doğrudan sıfat tamlaması nesne durumundadır). A seçeneğindeki 'Karşılaştığımız engeller' yapısında tamlayan 'karşılaştığımız' tek başına değil, cümlede 'engeller' isminin sıfatıdır.

A'da: 'Karşılaştığımız engeller' -> Sıfat tamlamasıdır. 'Karşılaş-tık-ımız' sıfat-fiil öbeğidir.
B'de: 'Tecrübeli yazar', 'süslü ifadeler' -> Tamlayanlar tek sözcüktür.
C'de: 'Bir makale' -> Tek sözcük.
D'de: 'Yarışmaya ilk kez katılan atletin derecesi' -> Burada 'Yarışmaya ilk kez katılan atlet' sıfat tamlamasıdır ancak cümledeki ana yapı 'atletin derecesi' isim tamlamasının tamlayanıdır.
A seçeneğinde doğrudan nesne görevindeki sıfat tamlamasının tamlayanı bir söz öbeğidir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Söz öbeği halindeki sıfatı doğru belirlemiştir.

B Seçeneği: [Tek Sözcük Tuzağı] Niteleme sıfatlarını söz öbeği sanabilir.

C Seçeneği: [Çeldirici] İsim tamlamasındaki öbekleşmeyi sıfat tamlaması sanır.

D Seçeneği: [İsim Tamlaması İçinde Sıfat Tuzağı] Ana yapıyı sıfat tamlaması sanabilir.

E Seçeneği: [Çeldirici] Tamlama türünü karıştırabilir.

Soru 10 İsim Tamlaması

Tamlamalarda tamlayan ile tamlanan arasında 'türü', 'yapıldığı madde (hammaddesi)', 'amacı' gibi farklı anlamsal ilgiler bulunabilir.

Aşağıdaki altı çizili tamlamaların hangisinde tamlayan ile tamlanan arasındaki anlam ilişkisi ötekilerden farklıdır?

A

Bahçedeki kayısı ağacı bu yıl bolca meyve verdi.

B

Mercimek çorbasını çok seven misafirler tarifini istediler.

C

Köylüler elma sirkesi kurmak için sabah erkenden toplandı.

D

Genç kız, vitrindeki pamuk gömlek için fiyat sordu.

E

Kış gelmeden önce çam balı almak için arıcıya uğradı.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 11 Tamlamalar

Manzum parçalarda isim ve sıfat tamlamaları aynı dizeler bütününde birlikte yer alabilir.

I. Bitmez sanılan bu yollar nihayet tükendi / Dağın ardında yine akşam var

II. Dinle rüzgârı dostum, dindi fırtına / Güneş, yüce dağdan yükselmek üzredir

III. Bu bahar ayrılık var, sızlar yüreğim / Beni de alıp götürün martılar

IV. Durmaksızın fısıldayan şu rüzgârı dinle / Yavaşça teslim ol, bu derin uykuya

V. Yırtılan bir mektupta birkaç solgun satır / Hüzün gibi geceyi sardı büsbütün

Yukarıdaki numaralanmış dizelerin hangisinde isim ve sıfat tamlamaları bir arada kullanılmıştır?

A

I

B

II

C

III

D

IV

E

V

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 12 Tamlamalar

Sanatçının üslubundaki sadeliğin en yetkin örneklerini denemelerinde görürüz. Ele aldığı insan, toplum ve çevre sorunlarını bu yalınlıkla çarpıcı kılar. Kuşkusuz bunda benimsediği bakış açısının büyük bir rolü olduğu gerçeği yadsınamaz. Uyandırdığı duygular, üslubundaki duruluk ve içtenlik onu kalıcı kılar.

I. belirtili isim tamlaması

II. tamlananı düşmüş isim tamlaması

III. zincirleme isim tamlaması

IV. tamlananı ortak kullanılmış isim tamlaması

V. birden çok sıfat tamlaması

Bu parçada yukarıdaki kavramlardan hangisi ya da hangileri yoktur?

A

Yalnız II

B

I ve III

C

II ve III

D

III ve IV

E

IV ve V

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Parçada 'tamlananı düşmüş isim tamlaması' (II) ve 'zincirleme isim tamlaması' (III) yoktur.

I. Belirtili isim tamlaması: 'sadeliğin örnekleri', 'bakış açısının rolü' (Var).
II. Tamlananı düşmüş isim tamlaması: Metinde tamlananı düşmüş bir tamlama (örn: 'bizimki', 'Ahmet'in') yoktur.
III. Zincirleme isim tamlaması: 'bakış açısının rolü' tamlamasında 'bakış açısı' belirtisiz tamlamadır ancak sıfatla genişlemiştir, araya sıfat girmiştir. 'üslubundaki sadeliğin en yetkin örnekleri'nde 'üslubundaki' sıfattır, yani zincirleme isim tamlaması kurulmamıştır.
IV. Tamlananı ortak isim tamlaması: 'insan, toplum ve çevre sorunları' (insan sorunları, toplum sorunları, çevre sorunları -> Tamlanan ortak) (Var).
V. Birden çok sıfat tamlaması: 'en yetkin örnekler', 'bu yalınlık', 'büyük bir rol', 'uyandırdığı duygular' (Var).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Zincirleme Sanma Tuzağı] Araya sıfat girmiş tamlamayı zincirleme sanıp III'ün olduğunu düşünür.

B Seçeneği: [Çeldirici] Belirtili isim tamlamasını bulamaz.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] II ve III'ün parçada bulunmadığını doğru tespit etmiştir.

D Seçeneği: [Ortak Tamlanan Tuzağı] Ortak tamlananı (insan, toplum ve çevre sorunları) göremez.

E Seçeneği: [Çeldirici] Sıfat tamlamalarını sayamaz.

TYT Türkçe: Tamlamalar & İsim ve Sıfat Tamlaması Özellikleri (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden çok sıfat tamlaması kullanılmamıştır?

Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde tamlayanı zamir olan bir isim tamlaması kullanılmıştır?

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde tamlananı adlaşmış sıfat olan bir isim tamlaması vardır?

Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Aşağıdaki altı çizili tamlamalardan hangisinin türü ötekilerden farklıdır?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlayanı tamlananından sonra kullanılmış bir isim tamlaması vardır?

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisi bir isim tamlamasının tamlayanını nitelemiştir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlayanı bir söz öbeğinden oluşmuş sıfat tamlaması vardır?

Aşağıdaki altı çizili tamlamaların hangisinde tamlayan ile tamlanan arasındaki anlam ilişkisi ötekilerden farklıdır?

Yukarıdaki numaralanmış dizelerin hangisinde isim ve sıfat tamlamaları bir arada kullanılmıştır?

Bu parçada yukarıdaki kavramlardan hangisi ya da hangileri yoktur?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

TYT Türkçe Paragrafta Ana Düşünce ve Çeldirici Analizli Çözümlü Hız Testi

TYT Türkçe: Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları & Paragrafta Anlatım İlkeleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Türkçe: Paragrafta Anlam ve Anlatım & Metin Türleri ve Anlatım Özellikleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Türkçe: Sözcükte Anlam & Terim Anlam (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AGS Türkçe: Sözcükte ve Söz Öbeklerinde Anlam & Deyimler (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

TYT Türkçe: Paragrafta Yapı & Paragrafı İkiye Bölme (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)