A Seçeneği:[Geç sözcüğünü fiil kökü sanma]'Geçmek' fiili ile karıştırma.
B Seçeneği:[Yaş sözcüğünü ıslaklık sanma]Kökün isim olduğunu fark edememe.
C Seçeneği:[Baş-la yapısını basit sanma]Kök tahlilini atlama.
D Seçeneği:[Gevşe- fiil kökü sanma]K sesinin düştüğünü görmeme.
E Seçeneği:[Doğru Seçenek]Yıka- kökünün fiil olduğunu ve fiilden fiil yapıldığını tespit etti.
Soru 6Sözcükte Yapı
Sen durup kendini ufacık sevdirirdin
Bir ışıktın karanlığa, bir başlangıçtın
Güvensizim diyemem kendi payıma
Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A
Küçültme eki
B
Çokluk eki
C
İsimden isim yapım eki
D
Fiilden isim yapım eki
E
Fiilden fiil yapım eki
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dizelerde hiçbir sözcükte '-lar / -ler' çokluk eki yer almamaktadır.
A) ufacık (ufak-cık) -> Küçültme eki vardır.
B) Çokluk eki (-lar/-ler) dizelerde bulunmamaktadır.
C) güven-siz -> İsimden isim yapım eki vardır.
D) ışık (ışı-k), başlangıç (başla-n-gıç), pay (pay-ı-m) -> Fiilden isim yapım eki vardır.
E) sev-dir- (sevmekten sevdirmek) -> Fiilden fiil yapım eki vardır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ufacık sözcüğündeki -cık ekini görmeme]K sesinin düşmesini fark edememe.
B Seçeneği:[Doğru Seçenek]-lar/-ler ekinin metinde olmadığını gördü.
C Seçeneği:[Güvensiz sözcüğünü atlama]-siz ekini fiil eki sanma.
D Seçeneği:[Işık sözcüğünü kök sanma]Işı- fiilini bilmeme.
E Seçeneği:[Sev-dir fiilini basit sanma]-dir ekini ek eylem sanma.
Soru 7Sözcükte Yapı
I. Bahçeyi suladım akşam serinliğinde.
II. Soğuk havalar kapıya dayandı.
III. Akıllı insanlar öfkelerine yenilmez.
IV. Sarardı bütün yapraklar sonbaharda.
V. Uçak pistten başarıyla havalandı.
Yukarıdaki altı çizili sözcüklerden (I. suladım, II. Soğuk, III. Akıllı, IV. Sarardı, V. Uçak) hangilerine gelen yapım ekleri işlevleri bakımından özdeştir?
A
I ve IV
B
II ve V
C
II ve III
D
III ve IV
E
I ve V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
II (soğuk) ve V (uçak) sözcüklerindeki ekler fiilden isim yapma işlevindedir.
I. su (isim) -> su-la-mak (İsimden fiil)
II. soğut-/soğu- (fiil) -> soğu-k (Fiilden isim)
III. akıl (isim) -> akıl-lı (İsimden isim)
IV. sarı (isim) -> sarı-ar-mak -> sarar-mak (İsimden fiil / I ile aynı tür ancak seçeneklerde II ve V doğrudan fiilden isimdir)
V. uç- (fiil) -> uç-ak (Fiilden isim)
II (Fiilden isim: soğu-k) ve V (Fiilden isim: uç-ak) tamamen özdeş işlevdedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[I ve IV isimden fiildir ancak seçenek şıklarında ikili eşleştirmede II ve V bariz fiilden isimdir.]I ve IV'ün eklerinin farklı ekler (-la vs -ar) olduğunu unutma.
B Seçeneği:[Doğru Seçenek]Her ikisinin de Fiilden İsim yapan ek olduğunu doğru belirledi.
C Seçeneği:[İsimden isim ile fiilden ismi karıştırma.]Kökleri yanlış tahlil etme.
D Seçeneği:[İsimden isim ile isimden fiili bir sayma.]Türemiş gövde türüne bakmama.
E Seçeneği:[İsimden fiil ile fiilden ismi eşleştirme.]İşlevleri ters anlama.
Soru 8Sözcükte Yapı
Gençler, duygu (I) dünyalarını geliştirmek ve bilimsel (II) gelişmelerden haberdar olmak için sürekli (III) kitap okumalı, bilgiye yönelmeli (IV) ve sorgulayıcı (V) olmalıdır.
Yukarıdaki altı çizili sözcüklerdeki yapım ekleri işlevlerine göre ikişerli eşleştirilirse hangisi dışta kalır?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV numaralı sözcük 'isimden fiil' yapım eki almışken diğerleri ikişerli olarak 'fiilden isim' ve 'isimden isim' şeklinde eşleşir.
I. duy- (fiil) -> duy-gu (Fiilden isim)
II. bilim (isim) -> bilim-sel (İsimden isim)
III. sür- (fiil) -> sür-ek-li (sür-ek: Fiilden isim)
IV. yön (isim) -> yön-el-mek (İsimden fiil) -> Dışta kalır.
Eşleştirme: I (F->İ) ve III (F->İ) veya V (F->İ); IV ise doğrudan İsimden Fiil (-el) ekidir ve tek başınadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Fiilden isim ekini tek sanma]-gu ekini tekil görme.
B Seçeneği:[İsimden isim ekini kaçırma]-sel ekini ayıramama.
C Seçeneği:[Sür- fiilini isim kökü sanma]Kök tahlilinde hata.
D Seçeneği:[Doğru Seçenek]-el ekinin isimden fiil yaptığını ve tek kaldığını buldu.
E Seçeneği:[Sorgulayıcı kelimesindeki son eki isimden fiil sanma]Çok ekli yapıyı çözememe.
Soru 9Sözcükte Yapı
Sözcük köklerine en az bir yapım eki getirilerek türetilen yeni sözcüklere gövde denir.
Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi gövde durumundadır?
A
Rüzgâr eken fırtına biçer.
B
Damlaya damlaya göl olur.
C
Akıllı düşman akılsız dosttan hayırlıdır.
D
Güneş balçıkla sıvanmaz.
E
Ağaç yaprağıyla gürler.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
'Akıllı' sözcüğü '-lı' yapım ekini alarak gövde durumuna gelmiştir.
A) biç-er -> Geniş zaman kip eki (Çekim eki, kök halinde)
B) göl -> Kök halinde
C) akıl (kök) + -lı (yapım eki) -> 'akıllı' sözcüğü gövdedir.
D) güneş -> Kök halinde
E) ağaç -> Kök halinde
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kip ekini yapım eki sanma]-er ekini sıfat-fiil sanma.
B Seçeneği:[Yalın sözcüğü gövde sanma]Gövde tanımını bilmeme.
C Seçeneği:[Doğru Seçenek]Akıl-lı yapım ekini doğru tespit etti.
D Seçeneği:[Güneş sözcüğünü türemiş sanma]Gün-eş yanılgısı.
E Seçeneği:[Kök halindeki ismi gövde sanma]Kök bilgisinde eksiklik.
Soru 10Sözcükte Yapı
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi herhangi bir yapım eki almamıştır?
A
Olayın perde arkasını dikkatle izler.
B
Mektupları her sabah erkenden postalar.
C
Kuşları kendi elleriyle besler.
D
Yorgun düşen nöbetçiyi arkadaşı bekler.
E
Akşam karanlığı çökünce sokaklar tenhalaşır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
'Bekler' sözcüğünün kökü 'bek' (sağlam/nöbet) olarak değil, bazı kaynaklarda kök olarak 'bekle-' fiil tabanı görülse de; seçenekler incelendiğinde 'sokaklar' basit çekimli iken soruda 'bekler' kökü bekle- fiilidir veya 'iz-le-', 'posta-la-', 'besi-le-', 'tenha-laş-' sözcükleri kesin türemiştir. 'D' seçeneğinde 'bekler' sözcüğü 'bek' isminden türemiş kabul edilse dahi 'günler' gibi doğrudan çekim eki almış sözcükler için 'D' yerine daha net olan basit sözcük: 'Kuşlar havalandı.' mantığıdır.
A) iz (isim) -> iz-le- (İsimden fiil yapım eki)
B) posta (isim) -> posta-la- (İsimden fiil yapım eki)
C) besi (isim) -> bes-le- (İsimden fiil yapım eki, ünlü düşmesi)
TYT Türkçe dersi "Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
TYT Türkçe dersi "Paragrafta Anlam ve Anlatım" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.