TYT Türkçe: Ses Bilgisi & Ünsüz Benzeşmesi (12 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 YKS-TYT ve KPSS formatında, ses olaylarını (ünsüz benzeşmesi, ünsüz yumuşaması, ünlü daralması, ses düşmesi, kaynaştırma ünsüzleri) ölçen özgün soru seti.
📝 12 Soru⏱️ 15 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Ses Bilgisi
Sert ünsüzlerden (ç, f, h, k, p, s, ş, t) biriyle biten bir sözcüğe yumuşak ünsüzlerden (c, d, g) biriyle başlayan bir ek getirildiğinde bu ünsüzler sertleşerek sert ünsüzlere (ç, t, k) dönüşür. Bu ses olayına ünsüz benzeşmesi (sertleşme) denir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamaya örnek olabilecek bir sözcük vardır?
C
Köyün girişindeki eski değirmenin yanından geçerken çocukluğumu hatırladım.
A
Toplantının sonuna doğru salondaki herkes fikirlerini rahatça paylaştı.
E
Günün ilk ışıklarıyla birlikte limana yanaşan gemileri seyrettik.
D
Yol boyunca yağan hafif yağmur toprağın kokusunu etrafa yaymıştı.
B
Akşam serinliği çöktüğünde bahçedeki yaşlı çınarın altında toplandık.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
'rahatça' sözcüğünde 'rahat' sert ünsüzle (t) bitmiş, gelen '-ca/-ce' eki 'ça' biçimine dönüşerek sertleşmiştir (ünsüz benzeşmesi). Ayrıca 'paylaştı' sözcüğünde de 'paylaş-dı -> paylaştı' şeklinde benzeşme vardır.
Seçeneklerdeki sert ünsüzle bitip ek alan sözcükler incelenir.
A seçeneğinde 'rahat-ca -> rahatça' ve 'paylaş-dı -> paylaştı' sözcüklerinde kurala uygun ünsüz benzeşmesi gerçekleşmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Çeldirici yokluğu]Hatalı analiz
B Seçeneği:[Yumuşama ile karıştırma]'çöktüğünde' sözcüğündeki 'k-t' benzeşmesini görmezden gelip diğerlerine odaklanabilir veya yok sanabilir.
D Seçeneği:[Yumuşama tuzağı]'kokusunu' veya 'yaymıştı'yı gözden kaçırabilir.
E Seçeneği:[Yumuşama odaklanması]Yumuşama ile karıştırma
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru tespit
Soru 2Ses Bilgisi
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük kullanılmıştır?
Ünlü daralması: 'ağlar, çeker, silerken, geçer' fiillerinde daralma yoktur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Daralma olmadığını doğru saptar.
D Seçeneği:[Bulunan olay]'koyulaştığı' sözcüğündeki ğ'yi kaçırabilir.
B Seçeneği:[Bulunan olay]'ufacık' sözcüğünü kaçırabilir.
A Seçeneği:[Bulunan olay]'sokakta' sözcüğünü kaçırabilir.
C Seçeneği:[Bulunan olay]'ömrümüzden' sözcüğünü kaçırabilir.
Soru 6Ses Bilgisi
Başarılı bir yazar olmak istiyorsanız sanatı (I) içtenlikle kucaklayıp (II) okuyucuya (III) yeni ufuklar açmanız (IV) ve dilin inceliklerini (V) kavramanız gerekir.
Bu cümledeki altı çizili sözcüklerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü kullanılmamıştır?
B
II
E
V
D
IV
A
I
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I'de 'sanat-ı' (kaynaştırma yok/veya sanat-ı belirtme eki), kucakla-y-ıp (II, y kaynaştırma), oku-y-ucu-y-a (III, y kaynaştırma), ince-lik-ler-i-n-i (V, n kaynaştırma). IV'te 'aç-ma-nız' sözcüğündeki '-nız' eki 2. çoğul iyelik ekidir, kaynaştırma ünsüzü değildir.
A Seçeneği:[Basit ek]Kök ayrımını yanlış yapabilir.
B Seçeneği:[Zarf-fiil kaynaştırması]Zarf-fiildeki y'yi ek sanabilir.
E Seçeneği:[Zamir n'si]Zamir n'sini kaynaştırma saymayabilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]İyelik eki olduğunu fark eder.
C Seçeneği:[Yönelme kaynaştırması]Gözden kaçırabilir.
Soru 7Ses Bilgisi
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisinde birden çok ses olayı vardır?
C
Kütüphaneden aldığı eski romanı bir solukta bitirdi.
A
Bahçedeki kuru yaprakları süpürdükten sonra ateşe verdi.
D
Duvardaki tablonun hafifçe yana kaydığını fark etti.
E
Yolculuk boyunca durmaksızın yağan yağmuru izledik.
B
Akşam karanlığında balkondan sokağı seyrediyordu.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
'seyrediyordu' sözcüğünde 'seyir + etmek' birleşirken ünlü düşmesi (seyir -> seyr) ve ünsüz yumuşaması (etmek -> ediyordu, t > d) olmak üzere iki farklı ses olayı gerçekleşmiştir.
A: süpür-dük-ten -> dükten (benzeşme: d > t) - 1 ses olayı
B: seyir + et- -> seyrediyordu (1. Ünlü düşmesi: seyir > seyr, 2. Ünsüz yumuşaması: et- > ed- ) - 2 ses olayı
C: al-dık-ı -> aldığı (yumuşama: k > ğ) - 1 ses olayı
D: hafif-ce -> hafifçe (benzeşme: c > ç) - 1 ses olayı
E: dur-mak-sızın (ses olayı yok)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Tek ses olayı]Sadece sertleşme vardır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Düşme ve yumuşamayı aynı anda görür.
D Seçeneği:[Tek ses olayı]Yalnızca sertleşme vardır.
E Seçeneği:[Ses olayı yokluğu]Hatalı analiz.
C Seçeneği:[Tek ses olayı]Yalnızca yumuşama vardır.
Soru 8Ses Bilgisi
Rüzgârın kanadında savrulan bir yaprak gibi
Ömrümüzün geçtiği yollar silinir usulca
Bu dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisine örnek vardır?
C
Ünlü daralması
B
Ünsüz değişimi (yumuşama)
E
Ünlü değişimi
D
Ünsüz türemesi
A
Ünsüz benzeşmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
'kanadında' (kanat-ı -> kanadı, t > d) ve 'geçtiği' (geç-tik-i -> geçtiği, k > ğ) sözcüklerinde ünsüz değişimi (yumuşaması) gerçekleşmiştir.
kanat + ı -> kanadı (t > d yumuşaması)
geçtik + i -> geçtiği (k > ğ yumuşaması)
Dolayısıyla dizelerde ünsüz değişimi (yumuşaması) vardır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Yokluk]Türeme zanneder.
E Seçeneği:[Kavram karmaşası]Ünlü değişimini (bana/sana) arar.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]kanat > kanadı yumuşamasını tespit eder.
A Seçeneği:[Karıştırma]'geçtiği'deki 'ç-t' benzeşmesini görebilir fakat seçeneklerde doğrudan hedeflenen temel değişim vurgulanmıştır.
C Seçeneği:[Yokluk]Daralma arar ama bulamaz.
Soru 9Ses Bilgisi
Sonunda süreksiz sert ünsüz (p, ç, t, k) bulunan bir sözcük, ünlü ile başlayan bir ek aldığında bu ünsüzler yumuşayarak "b, c, d, g, ğ"ye dönüşür.
Aşağıdaki altı çizili sözcüklerin hangisi bu açıklamaya aykırıdır?
C
Hukukun üstünlüğü ilkesi demokratik toplumların temelidir.
E
Tabağın dibinde kalan son lokmayı da afiyetle yedi.
D
Kuşun kırılan kanadını şefkatle sardıktan sonra veterinere götürdü.
Kütüphaneden aldığı kitabı birkaç gün içinde bitirdi.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
'Hukukun' sözcüğü 'hukuk' (k ile biter) ünlü ile başlayan ek aldığında 'hukuğun' olmamış, 'hukukun' şeklinde sert ünsüzünü korumuştur. Bu durum ünsüz yumuşamasına aykırılıktır.
A: kitap + ı -> kitabı (yumuşama kuralına uymuştur)
B: yürek + i -> yüreği (yumuşama kuralına uymuştur)
C: hukuk + un -> hukukun (k > ğ dönüşümü olmamıştır, kurala aykırıdır)
D: kanat + ı -> kanadı (yumuşama kuralına uymuştur)
E: tabak + ın -> tabağın (yumuşama kuralına uymuştur)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kurala uyan sözcük]Yumuşamayı aykırılık sanabilir.
B Seçeneği:[Kurala uyan sözcük]yürek > yüreği yumuşamıştır.
E Seçeneği:[Kurala uyan sözcük]tabak > tabağın yumuşamıştır.
D Seçeneği:[Kurala uyan sözcük]kanat > kanadı yumuşamıştır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek (Aykırılık)]Hukuk-un yumuşamadığını tespit eder.
Soru 10Ses Bilgisi
I. Yorgun argın ulaştık dağın zirvesine öğle vakti
II. Bir masal anlatırdı ninem kış gecelerinde ocak başında
III. Gözlerindeki ışıltı herkesi derinden etkilemişti
IV. Sınıftaki öğrenciler sessizce öğretmenlerini dinliyordu
V. Kırık dökük anılar kaldı o eski ahşap konaktan geriye
Yukarıdaki numaralanmış dizelerin/cümlelerin hangisinde ünsüz benzeşmesine (sertleşme) örnek yoktur?
D
IV
E
V
B
II
A
I
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I'de 'ulaş-tık' (d>t), III'te 'etkilemişti' (et-gi>etki ve -miş-ti), IV'te 'sınıf-ta-ki' (d>t) ve 'sessiz-ce' değil 'öğretmenlerini...', V'te 'konak-tan' (d>t) benzeşme içerir. II numaralı cümlede ünsüz benzeşmesi yoktur.
I: ulaş-tık (ulaş-dık -> tık sertleşme)
II: Hiçbir sözcükte f, s, t, k, ç, ş, h, p sonrası c, d, g sertleşmesi yoktur.
C Seçeneği:[Sertleşmeyi kaçırma]'etkilemişti'deki sertleşmeyi görmez.
A Seçeneği:[Sertleşmeyi kaçırma]'ulaştık'taki sertleşmeyi görmez.
D Seçeneği:[Sertleşmeyi kaçırma]'sınıftaki' sözcüğünü kaçırır.
E Seçeneği:[Sertleşmeyi kaçırma]'konaktan' sözcüğünü kaçırır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]II'de benzeşme olmadığını saptar.
Soru 11Ses Bilgisi
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü kullanılmamıştır?
A
Sınavdan yüksek not alınca sevincini ilk olarak annesiyle paylaştı.
D
Kitabın kapağını özenle kaplayıp masanın üzerine bıraktı.
E
Dün akşam bize anlattığın o ilginç hikâyeyi hiçbirimiz unutmadık.
B
Evin bahçesindeki kurumuş dalları tek tek baltayla kesti.
C
Güneşin doğuşunu izlemek için sabah erken saatlerde tepeye tırmandık.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
A'da 'sevinci-n-i, anne-s-i-y-le' (n, s, y), B'de 'bahçe-s-i-n-de-ki, balta-y-la' (s, n, y), D'de 'masa-n-ın, üzeri-n-e' (n), E'de 'hikâye-y-i' (y) kaynaştırma ünsüzleridir. C seçeneğinde 'Güneşin doğuşunu (doğ-uş-u-n-u -> n kaynaştırma) tepe-y-e' gibi sözcükler incelenir; 'Dün akşam bize anlattığın hikâye' yapısında iyelik ekleri kontrol edilir. C seçeneğinde 'doğ-uş' fiilden isim yapım eki, 'tepe-y-e' kaynaştırmadır. Kaynaştırmasız cümle kurgusunda: 'Dün akşam bize anlattığın hikâyede hiçbir eksik yoktu' şeklinde incelendiğinde 'anlattığın' 2. tekil şahıs iyeliktir (senin anlattığın), kaynaştırma içermez.
A: sevinci-n-i (n kaynaştırma), anne-s-i (s kaynaştırma)
B: bahçe-s-i (s kaynaştırma), balta-y-la (y kaynaştırma)
C Seçeneği:[Kaynaştırma var]tepe-y-e'deki y'yi görmez.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]İyelik ekini doğru tespit eder.
D Seçeneği:[Kaynaştırma var]üzeri-n-e'deki n'yi görmez.
B Seçeneği:[Kaynaştırma var]balta-y-la'daki y'yi görmeyebilir.
A Seçeneği:[Kaynaştırma var]anne-s-i'deki s'yi görmeyebilir.
Soru 12Ses Bilgisi
Denizin tam ortasında ağlıyorum
Her akşam ufuk çizgisinde kayboldukça
Gözlerimin önünü ardını göremiyorum
Yüreğimin yandığını duyup karanlıkta
Beni ayakta tutan o güzel hatıraların
Bu dizelerde aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?
B
Ünsüz sertleşmesi
D
Kaynaştırma ünsüzü
E
Ünsüz düşmesi
A
Ünlü daralması
C
Ünsüz yumuşaması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
'ağlıyorum' (ağla-yor -> ünlü daralması), 'kayboldukça / karanlıkta / ayakta' (ünsüz sertleşmesi), 'kayboldukça (kayıp ol- > ünlü düşmesi ve yumuşama), ardını (art-ı > d yumuşaması), yandığını (dık-ı > ğ yumuşaması)', 'ortası-n-da / denizi-n' (kaynaştırma) vardır. Şiirde ünsüz düşmesi (k düşmesi vb.) yer almamaktadır.
TYT Türkçe dersi "Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
TYT Türkçe dersi "Paragrafta Anlam ve Anlatım" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.