TYT Türkçe: Paragrafta Boş Bırakılan Yerleri Tamamlama & Düşüncenin Akışı (9 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Orhan Pamuk, romancılık sanatına değinirken onu katı kalıplara, önceden belirlenmiş kalıp formüllere sıkıştırmaz. Hatta ----. Ona göre romancılığın ve dolayısıyla anlatı sanatının asıl gayesi, diğer estetik disiplinlerde olduğu gibi insan psikolojisinin derinliklerine inmek, onu çözümlemek ve tanı(t)maktır. Pamuk, 'Asıl meselemiz insanı ve onun ruhsal yolculuğunu anlatmaktır. Her birimizin içinde hem aydınlık hem de karanlık yönler barınır. Dışarıdan bakan biri bir insanı aniden suçlu yapmaz; onu suçluya dönüştüren o karmaşık süreçlerin bizzat kendisidir.' der.

(I) Eğitim sistemi, temelinde toplumsal yapıyı inşa eden ve insan yetiştirme düzenidir. (II) Toplumsal sistemler, kendi aralarında sürekli bir etkileşim ve denge içindedirler. (III) Çağdaş eğitim kurumlarında dijital araçların kullanımı hızla yaygınlaşmaktadır. (IV) Eğitim sisteminin yetiştirdiği bireyler, diğer toplumsal sistemleri de doğrudan etkiler. (V) Eğitim sistemi hedeflerine ulaşamazsa diğer alanlarda da istenen başarı yakalanamaz.

I. Yapımı Artuklular Dönemi'ne uzanan Kasımiye Medresesi ise taş işçiliğinin inceliğiyle göz kamaştırıyor. II. Dilimli kubbeleri, anıtsal taç kapısıyla dikkat çeken iki katlı medresenin iki geniş avlusu bulunuyor. III. Mardin'in silüetini belirleyen en önemli unsurlardan biri Artuklu mirası tarihi yapılardır. IV. Yapımı 1385 yılına dayandığı tahmin edilen medresenin taş işlemeleri taç kapıdan girilince karşılaşılan yıldız tonozlu bölümde zirveye ulaşıyor. V. Türklerin Orta Asya'da geliştirip Anadolu'ya taşıdıkları mimari geleneklerin en yetkin örneklerinden olan Zinciriye Medresesi de akla ilk gelenler arasındadır.

(I) Güneş, uzayda büyük bir yıldız girdabı olan Samanyolu adlı sarmal gökadadaki yüz milyar yıldızdan biridir. (II) Kenardan bakıldığında Samanyolu sırt sırta duran iki tabakaya benzer. (III) Tüm bu yıldız sisteminin küre şeklinde, dev bir görünmez karanlık madde halesi içerisinde gömülü olduğuna inanıyoruz. (IV) Güneş, gökadanın merkezinden 26.000 ışık yılı uzaklıkta, merkez topaktan sarmal bir kol içerisinde bir yörünge çizer. (V) Bu kol aslında Perseus sarmal kolunun bir uzantısıdır ve dış kenarla merkezin ortasında bulunur. (VI) Bu mesafede Güneş, gökadanın merkezi etrafında yaklaşık 220 milyon yılda bir tur atar.

Yazının icadından önce insanlar, toplumsal hafızalarını sözlü olarak kuşaktan kuşağa aktarmıştır. (1) Eski Yunan'da mit ve efsane anlatıcıları, Türklerde ozan ve âşık, Afrika'da topluluğun en yaşlıları bu aktarım görevini üstlenmiştir. Toplumlar, sözlü geleneklerini oluştururken çevrelerinde olup biten ve kendilerini etkileyen bütün olay ve unsurları kullanmıştır. (2) Efsaneler, mitler ve destanlar gibi halk anlatıları; zamanla hem başka kültürlerden etkilenmiş hem de diğer kültürlerin sözlü ürünlerini etkilemiştir. (3) Tarihin, özellikle biri ile bir şekilde teması olmuş ulusların ortak birikimlerinin bir sentezidir. I. Sözlü gelenek, bu sebeple insanlığın ortak mirasıdır. II. Yani anlattıkları yalnızca yaratılış, tufan gibi geçmişten gelen hikâyeler olmamış; kendi hayatlarında büyük yankılar uyandırmış olayları da bunlara eklemişlerdir. III. Bu, o günün imkânları çerçevesinde kültürel hafızayı korumanın bir yoludur aslında.

O; duyguları parmaklarıyla tuşlara, tuşlardan da seslere, renklere, insanlara ve hayata aktaranlardan... Piyanonun başına geçince nefes alanlardan... Ama yaşamak için müzik yapmıyor. ----.

(I) İlkokul öğrencisi olduğumuz o uzak yıllarda her şey az bulunur1 ve kıymetliydi. (II) Kâğıt peçeteler, çokokomel kâğıtları, cikletlerin içinden çıkan karikatürler ve kartpostallar biriktirirdik defterlerimizin arasında. (III) Pul koleksiyonu yapan arkadaşlarımız vardı, bizi evlerine çağırmazdılar da okula getirirlerdi koleksiyon yaptıkları o güzel defterleri. (IV) Farklı nesneler biriktirmekten haz alırdık. (V) Ancak zamanla biriktirme huyundan vazgeçtik, iyi birer koleksiyoner olamadık.

Yazdım. Atlantis dergisi zaman üzerine özel bir sayı çıkarıyormuş. Çeşitli ülkelerin bazı hikâyecilerine, bu arada da bana, bu tema üzerine bir hikâyem olup olmadığını telgrafla sordu. On gün içinde İsviçre’ye ulaştırmam isteniyordu. Benim böyle bir hikâyem yoktu. Altı gün içinde 'On İkiye Bir Var'ı yazdım. Her sayfasını Heinz Anstock günü gününe çevirip temize çekiyordu. Onuncu günü hikâye Atlantis’e ekspres ulakla ulaştı. Ve özel sayıya seçilen tek hikâye o oldu. Daha sonra birçok antolojiye girdi. Bazen bir çırpıda yazılan hikâyeler uzun zaman uğraşılanlardan daha başarılı olur.

(I) İnsanı tanıma ve anlama çabası, öncelikle insan ruhunun analizi ile karşılık bulabilir. (II) İnsan ruhu zıtlıkları barındırır, tıpkı hayat gibi. (III) Nitekim 'İnsanın ruhu onun yazgısıdır.' diyen Herodot, kendi kaderini ruhunda taşıyan insan gerçeğini vurgularken aynı zamanda insani eğilimlerin kaynağını da deşifre eder. (IV) Çağlar öncesinden şimdiye uzanan bu bilge ses, bir bakıma tarihin tekerrürden ibaret olduğunu söyler. (V) Ayrıca, benzer yazgıların bambaşka hayatlarda ve zamanlarda yeniden yaşanacağı gerçeğini de fısıldar.