TYT Türkçe: Paragrafta Boş Bırakılan Yeri Tamamlama & Anlam Akışı ve Söz Sanatları (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
ÖSYM'nin 2027 yılı soru formatına uygun olarak hazırlanan; çeldirici kalitesi yüksek, analitik düşünceyi ve sentez becerisini ölçen özgün deneme sınavı.
📝 8 Soru⏱️ 15 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 8 Soru Cevaplandı
Soru 1Paragrafta Boş Bırakılan Yeri Tamamlama
“----.” sözü, etkili ve çarpıcı anlatımı yakalamayı, ifadenin sınırlarını daraltarak özden bir değer üretmeyi öğreten kitapların temel düsturudur; bu gerçeği saptamakla başlarsa eleştirmen işe, yeridir. Yaratıcı yazarlar; eserlerini okura sunmadan önce bu tartıdan geçirmelidir dense, bilinçli bir estetik bilinciyle uyulsa bu çağrıya, nice erken sönen yapay yıldızdan kurtulur yazın dünyamız. İletişim, düşünce ve duygu alışverişi hız kazanır. Soyut kavramlar üzerlerindeki ağırlıktan kurtulur. Ucuz söz sanatçıları, duygu ve anlam sömürücüleri açığa çıkar. Sığlığı marifet sananlar, insanoğluna yeni ufuklar açamayanlar, bunun içindir ki uzun laflara sığınanlar çekilir ortalıktan.
Bu parçada boş bırakılan yere anlatılmak istenenden hareketle aşağıdakilerden hangisi getirilemez?
C
En etkili konuşma en kısa olanıdır
B
Az söz erin yüküdür / Çok söz hayvan yüküdür
E
Eskimezlik duvarını aşanlar düşünceyi sözün yükü altında ezdirmeyenlerdir
D
Konuşma, insanın aklını kullanma sanatıdır
A
Düşüncenin canı kısa sözdedir
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paragrafta az ve öz söz söylemenin erdemi, uzun laflara sığınmanın ise sığlığı ve zayıflığı örtme çabası olduğu vurgulanmıştır.
Metin genelinde lafı uzatmadan öz anlatım yapmanın gerekliliği savunulmaktadır.
A, B, C ve E seçenekleri az sözle çok şey anlatma, özlü söz ve anlatım ekonomisi temalarını destekler.
D seçeneği ise doğrudan aklın kullanımıyla ilgilidir ve metnin odaklandığı 'sözün hacmi ve özlülüğü' vurgusunu karşılamaz.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Sözün yükü altında ezilmemek]Özlü anlatımı destekler.
D Seçeneği:[Akıl sanatı teması]Aday buradaki akıl vurgusunun metne uyduğunu düşünebilir ancak odak 'sözün uzunluğu/kısalığı'dır.
C Seçeneği:[Kısalık ve etkililik]Metnin ana fikriyle örtüşür.
B Seçeneği:[Özlü söz vurgusu]Metindeki az söz vurgusunu destekler.
A Seçeneği:[Metinle tamamen uyuşur]Doğru ifade olduğu için elenir.
Soru 2Paragraf Oluşturma / Cümle Yerleştirme
(1) Edebiyatımızın saygın adlarından bir yazarımdı, yazdıklarından tanıyordum. (2) Sabah, kaldığımız otelin kahvaltı salonunda eşiyle birlikte kahvaltı eden yazarı görünce “Günaydın!” demiş, kendimi tanıtmıştım. (3) Yiyeceklerimi alıp masama döndüğümde “Beni şaşırttın Kavukçu.” demişti.
I. O güne dek yüz yüze gelmemiştik.
II. Birbirimize hâl hatır sormuştuk.
III. On yıl kadar önce bir etkinlik nedeniyle Adana’ya gitmiştim.
I. O güne dek yüz yüze gelmemiştik.
II. Birbirimize hâl hatır sormuştuk.
III. On yıl kadar önce bir etkinlik nedeniyle Adana’ya gitmiştim.
Bu parçanın anlamlı bir bütün oluşturabilmesi için 1, 2 ve 3 ile belirtilen yerlere I, II ve III numaralı cümlelerden hangileri getirilmelidir?
E
II - III - I
D
II - I - III
B
I - III - II
C
III - II - I
A
III - I - II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metnin bağlamsal geçişleri dikkate alındığında 1 numaralı yere Adana anısı/geçmişteki tanışıklık teması (III), 2 numaraya yüz yüze gelmeme durumu (I), 3 numaraya ise hal hatır sorma (II) gelmelidir.
Yazarla ilk karşılaşma anı anlatılırken geçmişe atıf yapılır.
III numaralı cümle (On yıl önce Adana...) 1 numaraya uygundur.
I numaralı cümle tanışıklığın niteliğini (yüz yüze gelmeme) açıklar.
II numaralı cümle diyalog sonrasını tamamlar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Alakasız bağ]II ile başlanamaz.
E Seçeneği:[Hatalı kurgu]Akış mantığına ters düşer.
C Seçeneği:[Yer değiştirme hatası]II ve I yer değiştirmelidir.
B Seçeneği:[Yanlış başlangıç]I ile başlandığında zaman akışı bozulur.
A Seçeneği:[Doğru sıralama]Mantıksal akış kusursuzdur.
Soru 3Paragrafın Yapısı / Paragraf Başı
“----.” Eflatun, insanın düşüncesini diliyle anlattığını, düşünce ile dilin birlikte yürüdüklerini; Schopenhauer ise düşüncenin dili oluşturduğunu, düşünce olmadan soyut bilginin, kavramlara dayanan bilginin olmayacağını, yalnızca insanla hayvan arasında ortak olan somut, duyulara dayanan bilginin olacağını söyler. Buna karşılık W. Von Humboldt; insanın ancak dili sayesinde insan olduğunu, ilk kez düşünen insanın öteki varlıklara göre üstün bir ayrıcalığı olan kavramlar bilgisini, yani soyut bilgiyi oluşturduğunu belirtir.
Bu parçanın başına düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi en uygundur?
C
Dil ile düşünceyi incelerken bazı düşünürler düşünceyi, bazı düşünürler de dili öne alırlar
B
Dil ile düşünce arasında sıkı bir yakınlık ve bağlantı vardır
E
Eflatun, Schopenhauer, W. Von Humboldt gibi birçok düşünür; dil ile düşünce arasındaki bağlantı üzerinde önemle durmuşlardır
D
Dilin olmadığı bir ortamda ne toplum ne örgütlenmiş davranışlar ne de planlı amaçlar söz konusu olabilir
A
Dil ile düşünce arasındaki ilişkiler, yüzyıllardan beri birçok düşünürü uğraştıran bir konu olmuştur
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde farklı filozofların (Eflatun, Schopenhauer, Humboldt) dil-düşünce ilişkisi hakkındaki görüşleri verilmiştir. Bu durumda giriş cümlesi bu genel konuyu (dil-düşünce ilişkisinin filozofları uğraştırmasını) kapsamalıdır.
Paragrafın devamında filozofların görüşleri 'Buna karşılık' gibi bağlarla verilerek tartışma boyutu ortaya konur.
A seçeneği genel bir problem alanı çizer ve metnin girişine en uygun geniş perspektifi sunar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Kapsayıcı genel giriş]Filozofların ortak tartışma alanını özetler.
D Seçeneği:[Toplumsal bağlam]Metnin felsefi özünden uzaktır.
E Seçeneği:[Özel isimlerin tekrarı]Metnin içinde zaten adları geçen kişileri doğrudan baştan vermek anlatım akışını bozar.
C Seçeneği:[Özetleyici sonuç cümlesi havası]Giriş değil sonuç niteliği taşır.
B Seçeneği:[Fazla dar yargı]Sadece bağlantıya odaklanır, tarihsel/felsefi boyutu eksik bırakır.
Soru 4Paragrafta Anlam Akışını Bozan Cümle
(I) Duygu ve düşüncelerimizi dille tam olarak aktaramıyorsak bu durum bozuk bir dilin, onda dile gelmiş yaşantıların çarpıklığını gösterir. (II) Hatta duygular bir yana düşünceler; henüz söze, yazıya dökülmeden oluşma halindeyken bile bir dilin yapısına göre biçimlenir. (III) Duygu ve düşüncelerin yozlaşması ise bireylerde derin bir kişilik buhranına yol açar. (IV) Sağlıklı bir toplum için nitelikli gençler istiyorsak onlara dilimizi özenle kullanmayı, doğru konuşmayı öğretmeliyiz. (V) Toplumun ve devletin ilerlemesinin tek koşulu bireylerin sağlıklı düşünebilmesidir. (VI) İnsanların toplumda sağlıklı düşünebilmesinin yegâne yolu da kuşkusuz dildir.
Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
A
II
C
IV
B
III
E
VI
D
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paragraf dil ile düşünce arasındaki koparılamaz bağı ve dilin toplum/birey üzerindeki yapıcı etkisini işlerken III numaralı cümle birden bire 'kişilik buhranı' gibi psikolojik bir detaya odaklanarak ana akıştan kopmaktadır.
I, II, IV, V ve VI numaralı cümleler dil, düşünce ve toplum ilişkisini kurar.
III numaralı cümle ise akışı kesen bireysel psikoloji vurgusu barındırır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Dil-düşünce bağı]Akışı destekler.
B Seçeneği:[Psikolojik sapma]Konuyu kişilik buhranına çektiği için akışı bozar.
C Seçeneği:[Eğitim ve dil vurgusu]Toplum ve dil ilişkisini sürdürür.
D Seçeneği:[Düşünce ve devlet ilişkisi]V ve VI birbirine bağlıdır.
E Seçeneği:[Sonuç cümlesi]Paragrafı bağlar.
Soru 5Paragraf Oluşturma / Cümle Yerleştirme
Bazen anlattığım bir olayı neden yazmadığımı sorarlar. (1) Öykü, okunarak tadına varılan bir tür. (2) Sözcük dizimini, ritmini, iç musikisini, atmosferini veremezsiniz anlatırken. (3) Yine de yazmayı düşünmediğim için anlattığım, daha sonra da oturup yazdığım iki öyküm var: Unutulamayan ve Tasmalı Güvercin.
I. Onu karşınızdakine anlatmaya kalkıştığınızda yalnızca konusundan söz etmiş olursunuz.
II. Beğendiğiniz filmi anlatmaya kalkışmak gibi bir şeydir bu.
III. Ben de “Yazacak olsam anlatmazdım.” derim.
I. Onu karşınızdakine anlatmaya kalkıştığınızda yalnızca konusundan söz etmiş olursunuz.
II. Beğendiğiniz filmi anlatmaya kalkışmak gibi bir şeydir bu.
III. Ben de “Yazacak olsam anlatmazdım.” derim.
Bu parçanın anlamlı bir bütün oluşturabilmesi için 1, 2 ve 3 ile belirtilen yerlere I, II ve III numaralı cümlelerden hangileri getirilmelidir?
B
III - I - II
C
I - III - II
D
II - III - I
E
I - II - III
A
II - I - III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yazara sorulan soruya verdiği yanıtla başlanır (III), ardından öykünün sözlü anlatımındaki eksiklik somutlaştırılır (I ve II).
Girişteki soruya yazarın verdiği yanıt III numaralı cümledir.
Öyküyü sözlü anlatmanın neye benzediği I ve II ile detaylandırılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yanlış ilk cümle]III yerine II ile başlanır.
B Seçeneği:[Doğru kurgu]Soruya yanıt ve akabindeki açıklamalar kusursuzdur.
C Seçeneği:[Sıralama hatası]I başa gelemez.
E Seçeneği:[Hatalı sıralama]Anlam bütünlüğü sağlanamaz.
D Seçeneği:[Karmaşık yapı]Akış bozulur.
Soru 6Paragraf Oluşturma / Cümle Yerleştirme
(1) Ankara’da sabah yürüyüşüne çıktığım bir kış günü parkta önüm sıra ilerleyen güvercine bakıp gülümsemiş, onu gezintiye çıkarmışım duygusuna kapılmıştım. (2) Hemen eve dönmüş, yazmaya başlamıştım. (3) Öykü bu kadar kaprisliydi işte.
I. İşte o an öykü patlamış, Karaburun’daki anımla buluşmuştu.
II. Bunu sıcağı sıcağına yazıya dökmediğimde kaçıp gideceğini biliyordum.
III. Yaşadığım bu olayın öyküyle buluşması birkaç yıl sonra oldu.
I. İşte o an öykü patlamış, Karaburun’daki anımla buluşmuştu.
II. Bunu sıcağı sıcağına yazıya dökmediğimde kaçıp gideceğini biliyordum.
III. Yaşadığım bu olayın öyküyle buluşması birkaç yıl sonra oldu.
Bu parçanın anlamlı bir bütün oluşturabilmesi için 1, 2 ve 3 ile belirtilen yerlere I, II ve III numaralı cümlelerden hangileri getirilmelidir?
A
III - II - I
D
III - I - II
E
II - I - III
C
I - II - III
B
II - III - I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Güvercinle karşılaşma anı anlatıldıktan sonra hemen yazma dürtüsü (II) ve ardından anının tetiklenmesi (I), en son öykünün gecikmeli/kaprisli doğası (III) ile bağlanır.
1 numaralı yere II gelir (sıcağı sıcağına yazma isteği).
2 numaralı yere I gelir (anının patlaması).
3 numaralı yere III gelir (öykünün yıllar sonra buluşması).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Akış hatası]III sona gelmelidir.
B Seçeneği:[Sıralama hatası]III ortaya gelemez.
D Seçeneği:[Hatalı başlangıç]III ile kurgu kurulamaz.
E Seçeneği:[Doğru kurgu]Yazma dürtüsü, anı patlaması ve sonuç kusursuzdur.
A Seçeneği:[Zaman uyumsuzluğu]III ile başlanamaz.
Soru 7Paragrafta Boş Bırakılan Yeri Tamamlama
Tiyatro, geçmişi binlerce yıl öncesine uzanan köklü bir sanat. Tarihin her döneminde de popüler olmuş; seçkinlerin, saray zümresinin ilgi odağında olmayı başarmıştır. Bugün ise tiyatro, ----. Bir yandan televizyonun sosyal hayata girip yerleşmesi, bir yandan teknolojinin gücünü arkasına alan sinemanın cazibesini her geçen gün daha da artırarak dev bir sektör hâline gelmesi, tiyatroyu her geçen gün daha da cılızlaştırıyor. Bir de durmadan gelişen ve güncellenen sanat dalları var elbet, onlar da tiyatroyu arka plana itmekte. Her ne kadar tiyatro kendine bir çevre yaratmış ve orada varlığını sürdürüyor olsa da gelecek yüzyıl ona ne getirir bilinmez.
I. tarihinin belki de en sessiz inişini yaşıyor
II. çetin bir var olma mücadelesi veriyor
III. kendini yenilemek için her imkânı değerlendiriyor
IV. daha çok sıradan insanların, halkın uğraştığı bir sanat
Bu parçada boş bırakılan yere anlam akışına göre yukarıdakilerden hangileri getirilebilir?
D
II ve IV
E
III ve IV
C
II ve III
B
I ve III
A
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paragrafın devamında tiyatronun sinema, televizyon ve diğer yeni sanat dalları karşısında cılızlaştığı, arka plana itildiği ve geleceğinin belirsiz olduğu söylenmektedir. Bu durum tiyatronun 'sessiz bir iniş' yaşadığını ve 'çetin bir var olma mücadelesi' verdiğini doğrular.
III numaralı yargı tiyatronun yenilendiğini söyler ancak metinde tiyatronun yenilenme çabasından ziyade cılızlaşmasından bahsedilir.
IV numaralı yargı ise metnin başındaki 'saray zümresi / seçkinler' vurgusuyla çelişir.
Bu nedenle I ve II doğrudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru ton uyumu]Tiyatronun zorlandığını ve gerilediğini tam olarak karşılar.
B Seçeneği:[Yenilenme çelişkisi]III numaralı öncül metindeki cılızlaşma temasıyla çelişir.
C Seçeneği:[Yenilenme yanılgısı]III hatalıdır.
D Seçeneği:[Halk sanatı çelişkisi]IV öncülü metnin başındaki seçkinler vurgusuna ters düşer.
E Seçeneği:[Çelişkili kombinasyon]III ve IV metinle uyuşmaz.
Soru 8Paragrafta Cümlelerin Yerini Değiştirme
(I) Hikâye 1931 yılında Paris’te bir tren istasyonunda geçiyor. (II) Bir gün istasyonda sürekli mekanik oyuncaklar çaldığı yaşlı adamın oyuncak dükkânında yakalanması ile her şey değişiyor ve biz de yavaş yavaş Hugo hakkındaki gerçekleri öğrenmeye başlıyoruz. (III) Gün içinde kimselere görünmeden istasyondaki tüm saatleri kontrol etmeli ve bunların doğru zamanı göstermesini sağlamalıdır. (IV) Eğer işini yapmazsa ve saatler geri kalırsa başı oldukça belaya girecektir. (V) Hugo, Cabret Tren İstasyonunun arka duvarları arasında yaşamak zorunda kalan öksüz bir çocuk.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin anlamlı bir bütün oluşturması için hangilerinin birbiriyle yer değiştirmesi gerekir?
E
IV ve V
D
III ve IV
B
II ve III
C
II ve V
A
I ve V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin kahramanı tanıtmadan olayları anlatmaya başlamıştır. V numaralı cümledeki 'Hugo' karakter tanımı I ve II'den hemen sonra (girişin hemen ardından) yapılmalıdır. II numaralı cümle ise Hugo'nun istasyondaki maceralarını ve gizemini veren III ve IV numaralı cümlelerden sonra gelmelidir.
I. cümle mekânı verir. Ardından kahraman tanıtılmalıdır (V numaralı cümle).
V numaralı cümle II. sıraya gelmelidir.
III ve IV cümleleri Hugo'nun istasyondaki görevini anlatır. II numaralı cümle ise genel olay akışını bağlar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Bitişik cümleler]III ve IV mantıksal olarak zaten ardışıktır.
E Seçeneği:[Hatalı analiz]IV ve V yer değiştirirse yapı tamamen dağılır.
C Seçeneği:[Doğru yer değiştirme]Karakter tanıtımı (V) öne alınarak mantıksal akış sağlanır.
B Seçeneği:[Yanlış ikili]III ve IV kendi içinde ardışıktır.
A Seçeneği:[Uzak yer değiştirme]I ve V yer değiştirirse akış daha çok bozulur.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türkçe ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
TYT Türkçe dersi "Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
TYT Türkçe dersi "Paragrafta Anlam ve Anlatım" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.