TYT Türkçe: Paragrafta Anlam & Paragrafın Ana Düşüncesi ve Destekleyici Yargı (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Gündelik telaşların kıskacındaki birey, salt biyolojik varlığını devam ettirmekle varoluşunu tamamlayamaz. İnsanın, çağın getirdiği yapay bağlardan ve kendi zihinsel kurgularının oluşturduğu dar çemberden kurtulabilmesi için tabiatın yalın ritmine dönmesi gerekir. Çağdaş insan; dün ile yarın arasındaki bitimsiz hesaplaşmaların içinde hapsolurken bir ağacın, bir akarsuyun ya da bir kuşun fıtratında saklı olan o kadim bilgiyi unutmuştur: Yalnızca var olmanın dinginliğini ve anın sunduğu hakikati solumayı.

Roman, doğup büyüdüğü toprakları ardında bırakarak yabancı bir coğrafyaya yerleşmek zorunda kalan bir kahramanın içsel çatışmalarına odaklanıyor. Yaşadığı derin kopuşu somutlaştırmak adına kahraman, zihninde sürekli çocukluğunun geçtiği sokakları, eski dostlarının seslerini ve o kasabanın kokularını canlandırıyor. Yeni hayatında attığı her adımda dönüp geriye bakan, hafızasındaki imgeleri tazelemeye çalışan bu karakter, yeni çevresine bir türlü kök salamıyor ve hep bir arafta kalma hâli yaşıyor.

Gazeteci: Yaprakların sonbaharda sarardığını anlatan genç bir öykücüyü neden yazmayı bırakması konusunda uyardınız? Yazar: Çünkü yapraklar zaten sararır. Gazeteci: Peki, aynı gözlemi tuvale aktaran bir ressam olsaydı tepkiniz ne olurdu? Yazar: Bir ressamdan sararan yaprakları göstermesini değil, dökülen yaprağın rüzgârdaki hüznünü duyurmasını beklerdim.

Nitelikli bir edebiyatçının metinlerinde dile getirilenler kadar, satır aralarında saklanan suskunluklar da büyük değer taşır. Anlatımındaki zenginliği hem seçtiği az sayıdaki sözcükle hem de kasten boş bıraktığı anlam alanlarıyla inşa eder. Yazarın buzdağına benzettiği bu anlatım tekniği, yüzeydeki sadeliğin altında keşfedilmeyi bekleyen devasa bir dünya barındırır ve metin ilk okumada sırlarını hemen ele vermez.

Modern korku edebiyatının kült yapıtlarından birinde karşılaştığımız tekinsiz varlık, periyodik aralıklarla uyanarak insanların en derin korkularının biçimini alan bir canavardır. Bu figürün asıl çarpıcı yanı, isminin işaret ettiği kavramsal boyuttur. Bir dildeki nötr üçüncü tekil zamiri karşılarken aynı zamanda psikanalizin kurucusu Freud'un insan ruhunun en ilkel, denetlenemeyen ve bilincin karanlık dehlizlerinde sürekli varlığını sürdüren yapısı için kullandığı terimle örtüşür. Karakterin zihnin en izbe kuytularında hiç yok olmadan pusuya yatmış şekilde beklemesi, tam da bu psikanalitik katmanı akla getirir.

Geçen gün bir edebiyat matinesinde çağdaşım olan değerli bir öykücüyle yan yana oturuyorduk. Bir okur yanımıza yaklaştı, heyecanla ikimize de iltifatlar yağdırdı. Ardından arkadaşıma dönüp 'Son romanınızdaki o unutulmaz kasaba atmosferini bir kez daha anlatacak mısınız?' diye sordu. Oysa o romanı arkadaşım değil, ben yazmıştım! Arkadaşım hiç istifini bozmadan tebessüm etti ve 'Yazarımızla konuştuk, devamını getirmeyi düşünüyor.' dedi. Biz aynı edebi iklimin, aynı kuşağın çocuklarıyız; yapıtlarımızın birbirine karışması son derece doğal, onun yazdığı benim, benim yazdığım onun sayılır!

Metropollerde akıllı telefon kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte karşıdan karşıya geçerken gözünü ekrandan ayırmayan yayaların karıştığı trafik kazalarında ciddi bir artış gözlenmektedir. Bu tehlikeli eğilimi azaltmak isteyen şehir planlamacıları, geleneksel dikey trafik lambalarının yerine yaya geçitlerindeki kaldırım taşlarına gömülen ışıklı uyarı şeritleri tasarladı. Zemin aydınlatması sayesinde başını telefonundan kaldırmayan yayalar, adımlarını attıkları anda kırmızı veya yeşil ışığı doğrudan görüş alanlarında fark edebilmektedir. Pilot uygulaması yapılan bu sistemin tüm şehirde yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.

Yeni sahnelenen modern bir tiyatro oyununun prömiyerinde usta bir tiyatro yazarı, oyun boyunca her sahne değişiminde ayağa kalkıp sahneyi hafifçe selamlayarak tekrar yerine oturuyormuş. Yanında oturan genç yönetmen şaşkınlıkla fısıldamış: 'Hocam, neden durmadan kalkıp sahneye reverans yapıyorsunuz?' Usta yazar gülümseyerek cevap vermiş: 'Oyunda boy gösteren elli yıllık o eski replikleri ve klişeleri selamlıyorum.'