TYT Türkçe: Paragrafta Anlam & İki Metni Karşılaştırma ve Ortak Yön Bulma (8 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Bir besteci ile bir tiyatro yönetmeni, yapıtlarını sahneye koyma ve tamamlama aşamaları hakkında şunları söylemiştir: Besteci: "Bir senfoniyi notaya dökerken zihnimdeki sesler hiçbir zaman mutlak bir dinginliğe kavuşmaz. Eseri orkestra icra edip prömiyer yapıldıktan sonra bile salondan çıkarken 'Şu yaylıların tınısını başka türlü örmeliydim.' düşüncesi beni terk etmez; zihnimde partisyonu yeniden yazarım." Yönetmen: "Bir oyunu sahnelerken her provada metnin gizli kalmış bir katmanını keşfederim. Prömiyer gecesi perde kapanıp seyirci alkışlarken bile oyuncunun bir jestini, sahnenin ışık açısını kafamda yeniden kurgular; 'Bunu bir de şu yorumla mı deneseydik?' demekten kendimi alamam."

Genç bir ressam, atölye hocasına "Artık renk ve kompozisyon kurallarının tamamına hâkimim, bundan sonra kimseden eleştiri almadan kendi başıma sergi açabilirim." der. Bunun üzerine hocası tebessüm ederek "Dışarıdan bir göze ve rehberliğe gereksinim duymayacak kadar kusursuz olduğunu düşündüğün an, sanat yolculuğunda gelişimin durduğu andır." diye karşılık verir.

Nitelikli bir çevirmen olmak isteyenlere sunulan temel önerilerden bazıları şunlardır: • Çeviri eylemini kesintisiz bir disipline dönüştürün; her gün belirli bir metin parçasını hedef dille buluşturarak çeviri kaslarınızı diri tutun. • Kendi ana dilinizin ve kaynak dilin zenginliklerini kavramak adına geniş bir yelpazede, farklı disiplinlerden nitelikli metinler okuyun. • Yalnızca sözlük anlamlarına bağlı kalmayın; metnin doğduğu kültürel atmosferi, dönemin ruhunu ve yaşantı zenginliğini çevirinize sindirin. • Başka çevirmenlerin üsluplarını inceleyin fakat metni aktarırken kaynak metnin ruhunu bozmadan kendi özgün ve akıcı dilinizi inşa etmeye gayret edin.

(I) Jeologlar, yeraltı tatlı su havzalarının aşırı sondajlar sebebiyle hızla tükendiğini bilimsel verilerle ortaya koyuyor. (II) Su tablasının bu denli alçalması, önümüzdeki on yıllarda tarım arazilerinde geri döndürülemez obrukların ve derin yarıkların oluşmasına yol açacaktır. (III) Bu jeolojik çöküşlerin, tarımsal verimi düşürerek küresel gıda tedarik zincirinde büyük kırılmalar yaratacağı tahmin ediliyor. (IV) Endüstriyel tarım politikaları ise bu riskli tabloyu görmezden gelmeyi sürdürüyor. (V) Üstelik mevcut su tüketim kotaları her geçen gün daha da esnetiliyor.

Yetkin bir açık deniz yüzücüsü, kulaç attığı dev dalgalarla savaşamayacağını çok iyi bilir. Okyanusla girişilen bir güç gösterisi yalnızca yenilgi getirir; çünkü deniz kimseyle yarışmaz, yalnızca kendi doğasını yaşar. Yüzücünün asıl mücadelesi, suyun soğukluğuna teslim olmak isteyen zihniyle, yorulan kaslarının fısıldadığı korkuyla ve kendi zaaflarıyladır. Kıyıya ulaştığında yendiği şey azgın dalgalar değil; kendi sınırları, tereddütleri ve ruhsal zayıflıklarıdır. Bu zorlu kulaçlar sayesinde insan, aslında kendi içindeki fırtınayı dindirmiş ve olgunlaşmıştır.

• Sosyoloji bilimi, insan topluluklarını ve ilişkilerini anlamaya çalışırken doğa bilimlerinin determinist kurallarından ayrılır. Laboratuvar ortamında tekrarlanabilir deneylerle bir toplumun reflekslerini genel formüllere indirgeyemezsiniz; çünkü insan davranışı sayısız değişkenin ve kültürel bağlamın etkisindedir. Bu yönüyle sosyoloji, doğa bilimlerinin katı şablonlarına sığmayan dinamik bir yöntem izler. • Mimarlık sanatı, yalnızca görsel bir estetik sunan heykel veya resimden işlevsellik boyutuyla ayrışır. Bir tabloyu yalnızca seyredersiniz ancak bir yapının içinde yaşar, onunla doğrudan temas kurar ve onu gündelik hayatınızın bir parçası kılarsınız. Bu yönüyle mimarlık, diğer güzel sanatların soyut mesafesine kıyasla insanla çok boyutlu bir ilişki kuran ayrıcalıklı bir konuma sahiptir.

Yıllardır dünya edebiyatının temel başyapıtlarını satır satır inceler, edebiyat kuramları üzerine yazılar yazarım. Kütüphanemde binlerce cilt kitap, altı çizilmiş yüzlerce sayfa var. Buna rağmen bazen kendi kendime "Artık tamam, yetkin ve kusursuz bir edebiyat okuruyum." deme cüretini gösteremiyorum. Çünkü ne zaman zorlu bir metinle, örneğin Joyce'un karmaşık bir kurgusuyla ya da Faulkner'ın bilinç akışıyla yüzleşsem, kendimi yeniden alfabeyi sökmeye çalışan bir çırak gibi çaresiz hissediyorum. Edebi bir metnin derinliğinde kayboldukça anlıyorum ki katedilen onca yola rağmen menzile varılmış değildir.

Ünlü yönetmen Christopher Nolan'ın yapıtlarına bakıldığında zaman kavramına duyduğu derin ilgi açıkça görülür. Memento filminde olay örgüsünü sondan başa doğru işleterek hafıza ve zaman algısını altüst eder. Inception'da rüya katmanları arasında zamanın farklı hızlarda akışını merkeze alır; Interstellar'da ise yerçekiminin ve kara deliklerin zamanı nasıl büktüğünü dramatik bir baba-kız ilişkisiyle işler. Tenet filmi ise zamanın geriye doğru aktığı entropik bir evrende geçer.