Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 6 Soru Cevaplandı
Soru 1Paragrafta Anlam
Son yıllarda okyanus tabanlarını ve derin suları incelemeye yönelik bilimsel girişimlerde kayda değer bir artış gözlenmektedir. Kimi uzmanlar, yaz mevsiminin elverişli koşullarının yanı sıra yılın en soğuk dönemlerinde de buzlu sularda bilimsel mesai harcamaktadır. Ancak pek çok su kütlesi, sadece kış aylarında değil, yılın diğer dönemlerinde de dalgıçlar için risk oluşturacak kadar düşük ısı seviyelerine sahiptir. Termal açıdan riskli kabul edilen bu sulara dalış yaparken amaca uygun özel kıyafet ve teçhizat bulundurmak hayati önem taşır. Donmuş yüzeylerin altındaki dalışlarda ise acil durumlarda tahliye imkânı bulunmadığından, kıyıda tam teşekküllü bir medikal ekibin hazır tutulması zorunludur. Ayrıca bu tür ekstrem ortamlarda dalış yapacak kişilerin özel bir süzgeçten geçirilmiş eğitimler almış, tecrübeli profesyoneller olması gerektiği unutulmamalıdır.
Bu parçada yazar, aşağıdakilerden hangisine değinmemiştir?
E
Tehlikeli ve sakıncalı durumların önlenmesi için alınması gereken önlemlere
D
Araştırma, keşif veya dalış gerçekleştirecek kişilerin niteliklerine
B
Araştırmaların yılın belirli bir mevsimiyle sınırlı kalmadığına
C
Bazı coğrafi unsurların yılın farklı zamanlarında da benzer özellikler gösterdiğine
A
Su altı çalışmalarına verilen önemin zamanla farklı bir evreye evrildiğine
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğru yanıt C seçeneğidir. Paragrafta çevresel unsurların farklı zamanlardaki aynı niteliğinden (örneğin suyun hep aynı sıcaklıkta kalmasından) ziyade, suyun kış dışındaki aylarda da soğuk olabildiği, sıcaklığın değişkenlik gösterebileceği vurgulanmıştır.
A seçeneği ilk cümledeki 'Son yıllarda... artış gözlenmektedir' ifadesiyle uyuşur.
B seçeneği 'kış aylarında olduğu gibi yılın diğer dönemlerinde de...' sözleriyle eşleşir.
D seçeneği 'özel bir süzgeçten geçirilmiş eğitimler almış, tecrübeli profesyoneller' kısmı ile örtüşür.
E seçeneği özel teçhizat ve kıyıda medikal ekip bulundurulması zorunluluğuyla eşleşir.
C seçeneğinde bahsedilen 'çevresel unsurların farklı zamanlarda aynı niteliği koruması' fikrine metinde değinilmemiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Metnin ilk cümlesiyle eşleşir.]Aday ilk cümleyi okuyup bu şıkkı eler.
C Seçeneği:[Doğru cevap]Metinde bu yönde bir kalıcılık veya aynılık vurgusu yoktur.
B Seçeneği:[Yıl boyu süren araştırmalara değinilmiştir.]Metindeki zamansal çeşitlilik vurgulanmıştır.
E Seçeneği:[Medikal ekip ve teçhizat önlemlerdir.]Orta kısımlarda tedbirler sıralanmıştır.
D Seçeneği:[Eğitimli personel vurgusu vardır.]Son cümle bu şıkkı doğrular.
Soru 2Sosyoloji
Her topluluk; bireylerinin erken yaşlardan itibaren uyum sağlamasını beklediği yazılı olan veya olmayan kuralları, değerleri ve normları sistemleştirir. Bu normlara aykırı davrananlar için çeşitli mekanizmalar devreye sokulur. Birey, içinde doğduğu toplumun bu yapısını öğrenip içselleştirerek toplumsal bir varlık hâline gelir. Çoğu zaman bu uyum süreci o kadar sessiz ilerler ki birey baskı altında olduğunu dahi fark etmez. Sosyalleşme, kültürel kimliğin inşasıdır ve esasen bireyin hayatının belirli evrelerinde yoğunlaşır.
I. Toplum tarafından belirlenmiş değerleri ve kuralları içselleştirme sürecidir.
II. Çeşitli yaptırımlarla bireyin topluma uyumu her zaman zorla ve bilinçli bir baskıyla sağlanır.
III. Çoğu zaman doğal bir akışta gerçekleştiği için bireyler tarafından yadırganmaz ve içsel bir rahatsızlık yaratmaz.
Bu parçaya göre sosyalleşmeyle ilgili yukarıdaki yargılardan hangileri söylenebilir?
E
II ve III
D
I ve III
C
Yalnız III
B
Yalnız II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğru yanıt D seçeneğidir (I ve III). Paragrafta sosyalleşmenin değerleri içselleştirme olduğu (I) ve bireyin bu süreçten çoğunlukla rahatsızlık duymadığı, doğal karşıladığı (III) belirtilmiştir. II numaralı öncülde yer alan 'her zaman zorla ve bilinçli baskıyla' ifadesi metindeki 'Çoğu zaman bireyler bir sosyalleşme süreci içinde olduklarını fark etmez, bundan rahatsız olmaz' ifadesiyle çelişmektedir.
I. Öncül paragraftaki 'değerleri ve kuralları öğrenip benimseme, onları içselleştirme yoluyla sosyalleşir' cümlesiyle doğrudan uyuşur.
II. Öncül 'her zaman zorla ve bilinçli baskıyla' dediği için yanlıştır; metin sürecin sessiz ve fark edilmeden işlediğini söyler.
III. Öncül 'fark etmez, bundan rahatsız olmaz' ifadesiyle birebir örtüşür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[II numarayı doğru sanma]Yaptırım kelimesi ile zorlamayı karıştırma.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]I ve III numaralı öncüller metinle tamamen örtüşmektedir.
B Seçeneği:[Yalnız II'yi seçme]Metindeki yaptırım kelimesine odaklanıp zorlama kısmını yanlış yorumlar.
C Seçeneği:[Yalnız III'ü seçme]I numarayı göz ardı etme.
A Seçeneği:[Sadece I numarayı doğru kabul etme.]III numaradaki ifadenin metinden çıkarılabileceğini gözden kaçırır.
Soru 3Psikoloji
Psikolojide öğrenme farklı yollarla gerçekleşir. 'Klasik koşullanma', başlangıçta tepki verilmeyen bir uyarıcının, tepki verilen bir başka uyarıcıyla eşleştirilmesiyle gerçekleşir. 'Sezgisel öğrenme', problemin çözümünün aniden ve zihinsel bir kavrayışla ortaya çıkmasıdır. 'Farkına varmadan öğrenme' ise bilinçli bir çaba gerektirmeyen, kişinin öğrendiğinin farkında olmadığı ve ihtiyaç anında ortaya çıkan öğrenme türüdür.
I. Bir köpeğin, sahibinin elindeki mama paketinin hışırtısını duyduğunda salya akıtmaya başlaması
II. Zor bir fizik problemini saatlerce uğraştıktan sonra uykudan uyanınca aniden çözmesi
III. Hiçbir harita kullanmamasına rağmen sürekli çalıştığı mahalledeki ara sokakları yabancı birine tarif etmesi
Bu parçada açıklanan öğrenme türlerinden herhangi birine örnek olamaz?
E
Hiçbiri
D
I ve II
C
Yalnız III
B
Yalnız II
A
Yalnız I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğru yanıt E seçeneğidir (Hiçbiri). Verilen üç öncül de metinde tanımlanan öğrenme türlerine tam olarak uymaktadır: I. Öncül Klasik Koşullanma (nötr uyarıcının koşullu uyarıcıya dönüşmesi), II. Öncül Sezgisel öğrenme (aniden aydınlanma/insight), III. Öncül Farkına varmadan öğrenme (gizil öğrenme / farkında olmadan edinilen bilginin gerektiğinde kullanılması). Dolayısıyla açıkta kalan öncül yoktur, hepsi bir türe örnektir.
I. Öncül: Hışırtı (önce nötr) ile mama eşleşmesi klasik koşullanmadır.
II. Öncül: Aniden çözüm bulma sezgisel (kavrama yoluyla) öğrenmedir.
III. Öncül: Bilinçli çaba olmadan edinilen bilginin ihtiyaç anında ortaya çıkması farkına varmadan öğrenmedir.
Bu durumda örnek olamayan öncül bulunmadığından cevap 'Hiçbiri' yani E seçeneğidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[I ve II'yi dışarıda bırakma.]Örneklerin eşleşmediğini düşünme.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Tüm öncüller metindeki üç öğrenme türüne de doğrudan karşılık gelmektedir.
B Seçeneği:[II numarayı sezgisel bulamama.]Aniden çözme durumunu gözden kaçırma.
C Seçeneği:[III numarayı gizil öğrenme ile bağdaştıramama.]Farkına varmadan öğrenmeyi yanlış yorumlama.
A Seçeneği:[I numarayı klasik koşullanma olarak görememe.]Koşullanma tanımını yanlış yorumlama.
Soru 4Paragrafta Anlam
Mizah, hayatın akışına ve gerçekliğe farklı bir prizmadan bakma biçimidir. Alışılagelmiş, kanıksanmış durumları yepyeni bir bakış açısıyla gözler önüne serer. Toplumun sorgulamadan kabul ettiği kalıpların akla aykırı yönlerini ustalıkla ifşa eder. Güldürürken düşündüren, eleştirirken fark ettiren edebi ve sanatsal bir estetiktir. Gündelik yaşamdaki aksaklıklar ve yanılgılar mizahi bir eleştiri süzgecinden geçirilerek toplumsal bir farkındalık zemini oluşturulabilir.
Bu parçada mizahla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
A
Olaylara ve olgulara alışılmışın dışında bir perspektiften yaklaştığına
E
Bireyin hem duygusal hem de zihinsel mekanizmalarına aynı anda hitap ettiğine
D
Toplumsal aksaklıkları yoğun ve sanatsal bir üslupla doğrudan ifade ettiğine
B
Görünen gerçekliğin arkasında saklı kalmış unsurları gün yüzüne çıkardığına
C
Sıradanlaşmış durumların mantık dışı yönlerini eleştirel bir gözle irdelediğine
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğru yanıt D seçeneğidir. Paragrafta mizahın aksaklıkları yoğun ve sanatsal bir üslupla 'doğrudan' ifade ettiğinden söz edilmemiştir; aksine mizah dolaylı, güldürerek düşündüren bir eleştiri aracıdır.
A seçeneği 'farklı bir prizmadan bakma biçimidir' sözüyle uyuşur.
B seçeneği 'arkasında saklı kalmış / ifşa eder' anlamıyla örtüşür.
C seçeneği 'akla aykırı yönlerini ustalıkla ifşa eder' ifadesiyle eşleşir.
E seçeneği 'Güldürürken düşündüren' ifadesiyle doğrudan bağdaşır.
D seçeneğindeki 'doğrudan ifade ettiğine' yargısı metne aykırıdır, mizah dolaylı bir yoldur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Farklı prizma ifadesi eşleşir.]Aday bu ifadeyi metinde bulur.
C Seçeneği:[Akla aykırı yönler.]Metinde geçer.
B Seçeneği:[Görünenin arkası.]Metindeki ifadelere benzer.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Metinde mizahın 'doğrudan' değil, güldürerek yani dolaylı eleştirdiğini vurgular.
E Seçeneği:[Güldürmek ve düşünmek.]Eğlenme ve düşünme yetisini karşılar.
Soru 5İlk Çağ Tarihi
Afrika'nın belirli bir bölgesindeki kazı alanında, günümüzden yaklaşık yarım milyon yıl öncesine tarihlenen, olağanüstü korunmuş ahşap kalıntılar gün yüzüne çıkarıldı. Bu ahşaplar üzerindeki kesici alet izlerinin incelenmesi, dönemin erken insan topluluklarının büyük kütükleri yontarak birleştirip bir platform veya konut tabanı oluşturduğunu kanıtlamaktadır. Ahşap malzeme çürümeye yatkın olduğu için bu denli eski örneklerin bugüne ulaşması son derece nadirdir; ancak bölgedeki özel bataklık koşulları bu organik yapıyı korumuştur. Bu bulgu, Paleolitik Dönem insanlarının tamamen göçebe bir yaşam sürdüğü ve karmaşık yapılar inşa edemediği yönündeki klasik kabulleri sarsmaktadır.
Bu parçada söz edilen keşifle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
D
Ahşap malzemenin insanlık tarihi boyunca bilinenin çok ötesinde sanatsal amaçlarla kullanıldığına
E
Paleolitik Dönem insanlarının yaşam tarzına dair bilinen genel kabullerin değişmesine yol açtığına
C
Coğrafi ve iklimsel faktörlerin tarihi kalıntıların günümüze kalmasında en belirleyici etken olduğuna
B
İnsanların çok eski çağlarda bile planlı ve bilinçli bir biçimlendirme becerisine sahip bulunduğuna
A
İnsanlık tarihindeki ahşap yapı kullanımına dair ele geçirilen en eski fiziksel kanıt olduğuna
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğru yanıt D seçeneğidir. Paragrafta ahşabın konut veya platform temeli (mimari/yapısal amaçla) kullanımından söz edilmiştir; sanatsal amaçlarla kullanıldığına dair herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir.
A seçeneği ahşap kalıntıların benzersiz eskiliğini ve öncüllüğünü doğrular.
B seçeneği kütüklerin yontulup birleştirilmesiyle planlı bir beceriyi gösterir.
C seçeneği özel bataklık koşullarının yapıyı koruduğunu belirtir.
E seçeneği göçebe yaşamla ilgili klasik kabulleri sarstığını ifade eder.
D seçeneğinde geçen 'sanatsal amaçlar' ifadesi metinde yer almamaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Kabullerin sarsılması.]Son cümle bunu doğrular.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Metinde sanatsal kullanımdan bahsedilmemektedir, yapısal kullanım vardır.
B Seçeneği:[Planlı beceri.]Kütüklerin yontulması bunu kanıtlar.
C Seçeneği:[Bataklık koşulları.]Organik yapıyı korumuştur.
A Seçeneği:[En eski kanıt vurgusu.]Metindeki eskilik vurgusuyla uyuşur.
Soru 6Çevre ve Ekoloji
• Deniz canlılarının önemli bir kısmı barınma ve üreme için mercan resiflerine bağımlıdır. Mercanlar canlı organizmalardır ancak genellikle cansız sanılmaktadır. Okyanuslardaki asitlenme, kirlilik ve küresel ısınma mercanları hızla yok etmekte ve bu durum deniz yaşamını tehdit etmektedir.
• Dünyanın en büyük yağmur ormanları tropik kuşakta yer alır ve her geçen gün insan faaliyetleri nedeniyle küçülmektedir. Bu ormanlar iklim dengesini korur, su döngüsüne katkı sağlar ve binlerce canlıya ev sahipliği yapar. Ormanların yok olması iklim krizini tetiklemektedir.
Bu parçalarda aşağıdakilerden hangisine ortak olarak değinilmemiştir?
B
Kapladıkları alanların gün geçtikçe daralmasının temel etkenlerine
C
Haklarında toplumda yanlış bilinen veya cansız zannedilen yaygın yanılgılara
D
Canlılar ve dünya ekolojisi açısından sundukları hayati faydalara
E
Bu alanların ortadan kalkmasının doğuracağı ekolojik yıkım sonuçlarına
A
Bu ekosistemlerin dünya üzerinde yoğun olarak bulunduğu coğrafi alanlara
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğru yanıt C seçeneğidir. Mercanlar için 'cansız zannedilir oysa canlıdır' denilerek yanlış bir bilgiden bahsedilmişken, yağmur ormanları metninde halkın ormanlar hakkında düştüğü böyle bir yanlış algıdan veya yanılgıdan bahsedilmemiştir. Dolayısıyla bu yön her iki metin için ortak değildir.
A seçeneği her iki metinde de (mercanların ve tropik ormanların konumları) kısmen yer alır.
B seçeneği her iki metinde de tahrip nedenlerini (küresel ısınma, insan faaliyetleri) açıklar.
D seçeneği her iki yapının da canlılar için yuva ve denge unsuru olduğunu vurgular.
E seçeneği her iki sistemin yok olmasının yaratacağı tehlikeleri (deniz yaşamının bitmesi, iklim krizi) belirtir.
C seçeneğinde belirtilen yanlış bilgi sadece ilk metinde (mercanlar için) vardır, yağmur ormanları metninde yoktur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Coğrafi konumlar.]Her iki metinde de yer alır.
D Seçeneği:[Faydalar.]İki ekosistem de faydalıdır.
E Seçeneği:[Yok olma sonuçları.]İki metin de tehlikelere dikkat çeker.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Yanlış bilinme durumu sadece mercanlar metninde vardır, yağmur ormanlarında yoktur.
B Seçeneği:[Daralma nedenleri.]İki metinde de tahrip sebepleri vardır.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türkçe ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
TYT Türkçe dersi "Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
TYT Türkçe dersi "Paragrafta Anlam ve Anlatım" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.