Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 8 Soru Cevaplandı
Soru 1Paragrafta Ana Fikir
Nobel ödüllü yazar Gabriel Garcia Marquez, 'Yüzyıllık Yalnızlık' adlı başyapıtında, Macondo kasabasının kuruluşundan çöküşüne kadar geçen süreci anlatırken Buendia ailesinin kuşaklar boyu süren kader döngüsünü merkeze alır. Yazar, ailenin her bir ferdinin yaşamını bir ayna gibi kullanırken, aslında zamanın döngüselliğini, unutuşun kaçınılmazlığını ve tarihin kendini tekrar eden bir trajedi olduğunu hissettirir. Okur, bu anlatı boyunca sadece bir ailenin değil, insanlığın hafızasıyla olan kavgasının ve yalnızlığa mahkûmiyetinin izlerini sürer.
Bu parçada söz edilen kitapla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
C
Geçmişle gelecek arasındaki köprünün, unutulmaya yüz tutmuş geleneklerle kurulmaya çalışıldığı
E
Tarihsel olayların, edebi bir kurguyla yeniden inşa edilerek toplumsal bir eleştiriye dönüştürüldüğü
D
Aile kurumunun, insanın yalnızlaşma sürecini hızlandıran bir etken olarak ele alındığı
B
İnsanın zaman karşısındaki çaresizliğini, tarihsel ve ailesel bir çerçeve üzerinden sorguladığı
A
Bireysel yaşamların, toplumsal hafızanın yarattığı büyük boşlukları doldurmak için bir araç olarak kullanıldığı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parça, ailenin kaderi üzerinden zamanın döngüselliğini ve insanın hafızasıyla kavgasını (yalnızlığını) vurgular.
Seçenekleri ele: A, C, D, E şıkları metindeki 'zamanın döngüselliği' ve 'insanlığın yalnızlığı' vurgusunu tam karşılamaz.
B şıkkı: 'Zamanın döngüselliği' (zaman karşısındaki çaresizlik) ve 'ailenin kaderi' (tarihsel/ailesel çerçeve) ile örtüşür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Alakasız detay]Gelenek kelimesinin çekiciliği
A Seçeneği:[Kısmi doğruluk]Metindeki 'hafıza' kelimesine odaklanma
D Seçeneği:[Yanlış çıkarım]Aile vurgusundan yola çıkma
E Seçeneği:[Genelleme hatası]Tarihsel olaylar ifadesi
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Metnin ana fikrini tam özetler
Soru 2Sözcükte ve Cümlede Anlam
Metaforlar, özellikle karmaşık bilimsel teoriler anlatılırken, anlaşılırlığı artırmak için kullanılır. Ancak, konunun özüyle ilgisi olmayan 'elma ile armut' kıyaslaması gibi alakasız örnekler, anlatımı basitleştirmek yerine kavram kargaşasına yol açar. Öte yandan, metaforun cazibesine kapılıp asıl konuyu gölgelemek veya iki kavram arasındaki benzerliği abartarak 'farklılığı' tamamen yok saymak, bilginin çarpıtılmasına neden olur.
Bu parçaya göre, aşağıdakilerden hangisi arasında benzerlik kurulduğunda meselenin anlamsız hâle gelme riski taşır?
C
Kuantum fiziği ile futbol maçı arasında
B
Atom ile güneş sistemi arasında
D
Genetik kod ile bilgisayar yazılımı arasında
E
Beyin ile elektrik şebekesi arasında
A
Hücre ile fabrika arasında
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parça, alakasız veya çok uzak iki kavramın (örneğin patates gibi) kıyaslanmasının konuyu anlamsızlaştırdığını belirtir.
Seçenekleri değerlendir: A, B, D, E seçenekleri bilimsel olarak kabul görmüş analojilerdir.
C şıkkı: Kuantum fiziği (belirsizlik ilkesi) ile futbol maçı (kurallı, gözlemlenebilir) arasında kurulacak bir analoji, parçada bahsedilen 'bağlam dışı' ve 'anlamsız' duruma örnektir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Kategori hatası]Alakasız iki alan
B Seçeneği:[Yaygın analoji]Fizik dersi analojisi
E Seçeneği:[Yaygın analoji]Nörolojik analoji
D Seçeneği:[Yaygın analoji]Bilişim analojisi
A Seçeneği:[Bilimsel analoji]Biyoloji dersi analojisi
Soru 3Psikolojik Belirtiler
Tükenmişlik sendromu; bireyin iş ve özel hayatında motivasyon kaybı, duygusal boşluk ve fiziksel yorgunluk hissettiği bir süreçtir. En temel göstergeleri; sorumluluklardan kaçınma, uyku düzeninde bozulma ve sosyal izolasyondur. Birey, daha önce keyif aldığı hobilerine karşı ilgisizleşir, kendini yetersiz hisseder ve geleceğe dair karamsar planlar yapar. Bu durumun aşılması için profesyonel destek, sosyal çevreyi genişletme ve küçük hedefler koyarak başarı duygusunu yeniden kazanma önerilir.
I. Selin, uzun süredir kitap okumayı çok seviyordu ancak son aylarda kitaplara elini sürmüyor, vaktini boş boş duvarı izleyerek geçiriyor.
II. Kerem, iş yerinde sürekli geç kaldığı için yöneticisiyle sorun yaşıyor, sabahları yataktan çıkmakta zorlanıyor ve sürekli yorgun olduğunu söylüyor.
III. Deniz, yeni girdiği iş ortamında kimseyle konuşmuyor, öğle yemeklerini tek başına yiyor ve işteki başarısızlıklarını sürekli dile getiriyor.
IV. Arda, her akşam düzenli olarak spor salonuna gidiyor ancak son günlerde spor yaparken çabuk yorulduğu için antrenman süresini kısaltıyor.
Numaralanmış cümlelerin hangilerinde söz edilen kişinin tükenmişlik sendromu yaşıyor olması olasıdır?
A
I ve II
B
I ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
C
II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metindeki belirtiler: Keyif alınan hobiden uzaklaşma (I), sosyal izolasyon (III), motivasyon kaybı ve yetersizlik hissi.
I. Selin: Hobiden uzaklaşma (uyumlu).
II. Kerem: İş yerinde sorun, yorgunluk (tükenmişlik belirtisi olabilir ama daha çok iş disiplini sorunu gibi duruyor).
III. Deniz: Sosyal izolasyon, yetersizlik hissi (uyumlu).
IV. Arda: Fiziksel yorgunluk (tükenmişlik değil, fiziksel kapasite sorunu).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yorgunluk tuzağı]Yorgunluk kelimesi
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru eşleştirme
E Seçeneği:[Sosyal izolasyon]Sosyal izolasyon
D Seçeneği:[Fiziksel yorgunluk]Yorgunluk vurgusu
C Seçeneği:[Karışık eşleştirme]Sosyal izolasyon
Soru 4Paragraf
Her fotoğrafçı, sonsuz doğa manzarasının ancak küçük bir kesitini vizörüne sığdırır. Her besteci, evrendeki tüm seslerin içinden sadece birkaçını seçip notaya döker. Heykeltıraş, mermer bloğunun içindeki o tek figürü ortaya çıkarmak için fazlalıkları atar. Gerçek deha, bütünü olduğu gibi yansıtmakta değil, o bütünün içinden seçtiği bir parçayla, bütüne dair en güçlü hissi uyandırabilmektedir.
Bu parçaya göre 'gerçek deha' aşağıdakilerin hangisinde kendini gösterir?
A
Sınırsız olanın içindeki karmaşıklığı çözmekte
E
Gözlemi en ince ayrıntısına kadar tuvale aktarmakta
D
Eserlerinde evrensel temaları işleyerek kalıcı olmakta
B
Seçtiği sınırlı bir parça ile bütünün ruhunu hissettirmekte
C
Sanatın teknik kurallarını kusursuz uygulamakta
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin, sanatın 'seçme ve eleme' süreci olduğunu vurgular. Deha, küçük bir parçayla bütünü hissettirmektir.
Metni analiz et: 'küçük bir kesit', 'fazlalıkları atar', 'seçtiği bir parçayla bütüne dair his'.
Seçenekleri ele: A, C, D, E şıkları metnin vurguladığı 'bütünün hissini uyandırma' odaklı değildir.
B şıkkı: Metnin son cümlesiyle birebir örtüşür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Metnin özeti
D Seçeneği:[Evrensellik tuzağı]Evrensel temalar
E Seçeneği:[Ayrıntı tuzağı]Ayrıntı kelimesi
A Seçeneği:[Karmaşıklık tuzağı]Sonsuzluk kelimesi
C Seçeneği:[Teknik vurgu]Sanatın kuralları
Soru 5Göç ve Sanayileşme
Modern sanayi, hızla büyürken ciddi bir teknisyen açığıyla karşı karşıyadır. Bu açığı kapatmak için kırsal bölgelerdeki iş gücünün kentlere göçü teşvik edilmiştir. Ancak, kırsal kesimden gelen bu kitle, sanayinin talep ettiği yüksek teknoloji bilgisine sahip değildir. Sonuç olarak, sanayideki iş gücü açığı kapanmadığı gibi, kentlerde vasıfsız iş gücü yığılması ve buna bağlı olarak işsizlik sorunları artmıştır.
Bu parçaya göre, göçün sanayideki iş gücü açığını kapatamamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
C
Göç eden kitlenin, sektörün aradığı becerilere sahip olmaması
A
Göç edenlerin kent yaşamına uyum sağlayamaması
B
Sanayi sektörünün ücret politikalarının yetersizliği
D
Kırsal bölgelerdeki nüfusun sanayide çalışmaya istekli olmaması
E
Kentlerdeki altyapının göçü karşılayamaması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin, 'sanayinin talep ettiği teknoloji bilgisine sahip değildir' ifadesiyle sorunun cevabını doğrudan verir.
Metni analiz et: Neden iş gücü açığı kapanmıyor? -> Çünkü göç edenler 'teknoloji bilgisine sahip değil'.
C şıkkı: Bu ifadeyi 'sektörün aradığı becerilere sahip olmaması' şeklinde özetler.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Uyum sorunu]Kentleşme sorunları
B Seçeneği:[Ekonomik neden]Ücretler
D Seçeneği:[İstek sorunu]İsteklilik
E Seçeneği:[Altyapı]Kentleşme
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Nitelik uyuşmazlığı
Soru 6Bilim Felsefesi
Gaia hipotezi; Dünya'daki canlı ve cansız tüm unsurların, gezegendeki yaşamın devamlılığını sağlayan, kendi kendini düzenleyen devasa bir sistem oluşturduğunu savunur. Bu bakış açısına göre, atmosfer, okyanuslar ve biyosfer birbirinden bağımsız değil, tek bir canlı organizma gibi birbirine bağlıdır. Bu sistemin amacı, yaşam koşullarını optimum düzeyde tutarak varlığını sürdürmektir.
Bu parçaya göre Gaia hipoteziyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Dünya'nın fiziksel yapısının canlıları şekillendirdiğini öne sürer.
D
Gezegendeki yaşamın, tesadüfi olayların sonucu olduğunu iddia eder.
E
Tüm canlıların ortak bir atadan geldiğini kanıtlamaya çalışır.
B
Dünya'yı, parçaları birbiriyle bütünleşmiş canlı bir sistem olarak tanımlar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin, Dünya'nın 'kendi kendini düzenleyen devasa bir sistem' ve 'tek bir canlı organizma gibi' olduğunu belirtir.
Metni analiz et: 'Canlı ve cansız unsurlar', 'birbirine bağlı', 'tek bir canlı organizma'.
B şıkkı: Bu tanımı karşılar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Tek yönlü ilişki]Fiziksel yapı
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Sistem vurgusu
E Seçeneği:[Biyolojik evrim]Ortak ata
D Seçeneği:[Tesadüf tuzağı]Evrimsel süreç
C Seçeneği:[Yanlış çıkarım]Cansız çevre
Soru 7Paragraf
Plastik kirliliği; plastik atıkların doğaya, özellikle denizlere karışmasıyla oluşur. Bu atıklar, güneş ışığı ve dalgalarla parçalanarak mikroplastiklere dönüşür. Mikroplastikler, deniz canlıları tarafından besin sanılarak yutulur ve besin zinciri yoluyla insanlara kadar ulaşır. Bu durum, deniz ekosistemini bozduğu gibi insan sağlığını da tehdit etmektedir.
I. Plastik kirliliğinin oluşum süreci nedir?
II. Plastik kirliliğiyle mücadelede en etkili yöntemler nelerdir?
III. Plastik kirliliğinin canlılar üzerindeki etkisi nedir?
Bu parçada numaralanmış sorulardan hangilerinin cevabı vardır?
C
I ve III
A
Yalnız I
B
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin, oluşum sürecini (I) ve canlılar üzerindeki etkisini (III) anlatır. Mücadele yöntemlerinden (II) bahsetmez.
II: Metinde mücadele yöntemleri geçmiyor (Cevap yok).
III: 'Deniz ekosistemini bozduğu gibi insan sağlığını da tehdit etmektedir' (Cevap var).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Yanlış cevap]Mücadele yöntemleri
D Seçeneği:[Eksik cevap]Sadece III
E Seçeneği:[Kapsam hatası]Hepsini doğru sanma
A Seçeneği:[Eksik cevap]Sadece I
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru eşleştirme
Soru 8Paragraf
Edebiyat, sadece mevcut olanı aktarmak değildir. Yazılan her metin, okurun zihninde yeni kapılar aralamalıdır. Ben, <u>her öykünün kendi sınırlarını genişletmesi, anlatıya yeni boyutlar katması</u> gerektiğine inananlardanım. Eğer yaratıcı bir uğraştan söz ediyorsak, klişeleri tekrarlayan, kendini sürekli kopyalayan bir yazar düşünemeyiz. Dilin imkânlarını zorlamakla yetinmeyip, kendi dilini baştan yaratan yazarları seviyorum.
Bu parçadaki altı çizili sözle, öyküyle ilgili anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
E
Dilin kurallarını esneterek özgürleşmesi
D
Yazarın kendi yaşamından izler taşıması
B
Daha önce işlenmemiş konuları seçmesi
A
Okuyucuyu şaşırtan bir kurguya sahip olması
C
Kalıplaşmış anlatım biçimlerinin dışına çıkarak yenilikler sunması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Altı çizili ifade, sınırları genişletmek ve yeni boyutlar katmakla ilgilidir. Bu da yenilik ve özgünlük demektir.