TYT Türkçe: Deneme (20 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
2027 TYT Türkçe sınav standartlarına uygun, sözcük öbekleri, cümle analizi, ses ve yazım kuralları ile paragraf yapı-anlam sorularını kapsayan özgün deneme testi.
📝 20 Soru⏱️ 28 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 20 Soru Cevaplandı
Soru 1Sözcükte Anlam
Günümüz romancılığında Tanpınar'ın <u>metnindeki kılcal damarları</u> yakalamak oldukça güç. O estetik olgunluk, o derinlikli yapı ne yazık ki çağdaş yapıtlarda yok. Kuşkusuz çağın baş döndürücü akışı <u>kelimelerin rengini solduruyor</u>. Yazarların <u>yaşamın nabzından uzaklaşmasından</u> mıdır, yoksa günümüzün <u>düşünce evrenini tekdüzeliğe hapsetmesinden</u> midir bilinmez; çağdaş yazar <u>anlatımı göğe yükseltmeyi</u> bir türlü başaramıyor.
Aşağıdakilerden hangisi bu parçadaki altı çizili söz öbeklerinden herhangi birinin açıklaması niteliğinde değildir?
E
Toplumsal olayları tarafsızca kaydetmek
D
Hayal gücünü ve fikir dünyasını sınırlandırmak
C
Anlatımdaki çok katmanlı ve zengin doku
B
Zaman içinde etkisini ve canlılığını yitirmek
A
Üslupta yetkinliğe ve üst basamağa ulaşmak
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metindeki altı çizili ifadeler A, B, C ve D seçenekleriyle eşleşirken E seçeneğindeki 'tarafsızca kaydetmek' anlamı yer almaz.
'metnindeki kılcal damarlar' -> C (Anlatımdaki çok katmanlı ve zengin doku)
'kelimelerin rengini solduruyor' -> B (Zaman içinde etkisini ve canlılığını yitirmek)
'düşünce evrenini tekdüzeliğe hapsetmek' -> D (Hayal gücünü ve fikir dünyasını sınırlandırmak)
'anlatımı göğe yükseltmek' -> A (Üslupta yetkinliğe ve üst basamağa ulaşmak)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Metinde 'anlatımı göğe yükseltmek' ile eşleşir.]Doğrudan anlamı bulamamış olabilir.
D Seçeneği:['Tekdüzeliğe hapsetmek' ile eşleşir.]Eş anlamlılığı kuramamıştır.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]'Yaşamın nabzı' ifadesi hayatın içinde olmayı belirtir, tarafsız kayıt anlamına gelmez.
C Seçeneği:['Kılcal damarlar' ile birebir uyuşur.]Yoğunluk kavramını görmezden gelmiştir.
B Seçeneği:['Rengini soldurmak' ifadesinin karşılığıdır.]Zaman vurgusunu kaçırmıştır.
Soru 2Sözcükte Anlam
Genç bir fidan yetiştirmenin en zor yanı, bir gün onun sert rüzgârlarla tek başına yüzleşeceğini bilmek midir? Yoksa kendi kökleri üstünde durmayı hiç öğrenemeyeceğinden mi korkarız en çok? Onların kendi kararlarını alıp hayata tutunduklarını görmek mi asıl mutluluktur, yoksa sürekli bize yaslanmalarını beklemek mi?
Bu parçada geçen "kendi kökleri üstünde durmak" sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
E
Geçmişin deneyimlerinden yola çıkarak geleceği tasarlamak
D
Zorluklar karşısında direnç gösterip pes etmemek
C
Fikirlerini toplum karşısında cesurca savunmak
B
Geleneksel değerlere sımsıkı bağlı kalmak
A
Kimseye bağımlı olmadan kendi yaşamını sürdürebilmek
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
'Kendi kökleri üstünde durmak' mecazı, başkalarına muhtaç olmadan, bağımsız şekilde varlığını devam ettirmeyi anlatır.
Bu ifadeler bağımsızlık ve kendi kendine yetebilme durumunu vurgulamaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Bağımsız yaşamı ifade ettiği için doğrudan seçilir.
E Seçeneği:[Kök-geçmiş bağlantısı.]Kök sözcüğünün geçmişle ilişkisinden türetmiştir.
D Seçeneği:['Rüzgâra direnç' ifadesinden çıkarılan yanılgı.]Mücadele boyutuna odaklanmıştır.
C Seçeneği:[Özgüven çağrışımı.]Fikir savunması sanmıştır.
B Seçeneği:['Kök' kelimesinin gelenek çağrışımı.]'Kök' sözcüğünü geçmiş/gelenek ile bağdaştırmıştır.
Soru 3Sözcükte Anlam
Bazı yazarların dile yeni ve yapay kurallar dayatma çabası, denize tuz eklemeye benzer. Denizin tuzlu olduğunu bile bile bir avuç tuz savuran adam, sadece anlık bir gösteri peşindedir. Oysa yaşayan bir dile masa başında yön vermeye kalkışan yazar; hem emeğini boşa harcamış hem de okurla arasına aşılmaz duvarlar örmüş olur.
Bu parçada sözü edilen yazarın çabası aşağıdaki deyimlerin hangisi ile nitelendirilebilir?
D
Pireyi deve yapmak
E
Ateşle oynamak
C
Kendi ayağına sıkmak
B
Göze girmek
A
Havanda su dövmek
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Masa başında yaşayan dile kural dayatmak ve sonuç alınamayacak boş bir işle uğraşmak 'havanda su dövmek' deyimiyle açıklanır.
Metinde 'denize tuz eklemek', 'emeğini boşa harcamak' vurgulanmıştır.
Hiçbir sonuç vermeyecek boş işlerle uğraşmak durumu 'havanda su dövmek'tir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Kendine zarar verme.]Aşılmaz duvar ifadesini zarar olarak görmüştür.
B Seçeneği:[İlgi çekme yanılgısı.]Gösteri ifadesine takılmıştır.
E Seçeneği:[Tehlikeli iş yanılgısı.]Riskli bir iş gibi değerlendirmiştir.
D Seçeneği:[Abartı düşüncesi.]Önemsiz şeyi büyütme sanmıştır.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Boş çabayı doğrudan karşılar.
Soru 4Cümlede Anlam
(I) Şehirleşmenin hız kazanmasıyla birlikte kırsal alanların hızla daraldığı bir gerçektir. (II) Uzmanların bir kısmı en temel tehlikenin tarım topraklarının kaybı olduğunu öne sürerken bir kısmı da su kaynaklarının kirlenmesine dikkat çekmektedir. (III) Bana göre üzerinde en çok durulması gereken mesele, gelecek nesillere aktarılacak doğal dengenin ne ölçüde korunabileceğidir. (IV) Biyologlar bu alanda uzun zamandır çalışmalar yürütmekte ve gen bankaları kurarak bitki türlerini koruma altına almaktadır. (V) Verimliliği henüz kanıtlanmamış bu tür tohumların gelecekteki kuraklığa çare olup olamayacağı ise merak konusudur.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
D
IV. cümlede, yürütülen bilimsel faaliyetlere ilişkin bilgi verilmiştir.
E
V. cümlede, kesinleşmemiş bazı durumlara ve belirsizliğe değinilmiştir.
C
III. cümlede, kişisel bir beklentiden söz edilmiştir.
B
II. cümlede, sorunun boyutları konusunda bir görüş ayrılığı olduğu belirtilmiştir.
A
I. cümlede, bir olgunun doğurduğu sonuç dile getirilmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III. cümlede bir beklenti değil, yazarın kendi 'öznel görüşü / öncelik değerlendirmesi' ifade edilmiştir.
III. cümle: 'Bana göre üzerinde en çok durulması gereken mesele...' ifadesi beklenti değil öznel düşüncedir (kişisel yargı).
Dolayısıyla C şıkkındaki 'kişisel bir beklentiden söz edilmiştir' açıklaması yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[I. cümle tespittir.]Sonuç ilişkisini görememiştir.
D Seçeneği:[IV. cümlede bilgi aktarımı vardır.]Faaliyetleri eylem olarak değerlendirememiştir.
E Seçeneği:[V. cümlede 'merak konusudur' belirsizliktir.]Belirsizlik kavramını kaçırmıştır.
B Seçeneği:[II. cümlede görüş ayrılığı nettir.]Kimileri / bir kısmı karşılaştırmasını kaçırmıştır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]'Bana göre' ifadesini beklenti sanmıştır.
Soru 5Cümlede Anlam
(I) Kuramsal fizik, doğa olaylarının altında yatan temel matematiksel ilkeleri ve soyut modelleri inceleyen bilim dalıdır. (II) Deney sonuçları ya öne sürülen modeli destekler ya da teorinin baştan aşağı yenilenmesini zorunlu kılar. (III) Bu aşamada kuramcının zihninde somut veriler ile soyut olasılıklar arasında çok yönlü bir diyalog kurulur. (IV) Söz konusu yaratıcı süreç sadece temel bilimlere özgü kalmayıp bütün felsefi sorgulamaların da merkezindedir. (V) Bir mimarın projeyi tasarlarken kurduğu zihinsel denge ile bir romancının kurgu oluşturma mantığı temelde benzer reflekslerdir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde tanım yapılmıştır?
A
I
D
IV
E
V
B
II
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I. cümlede "Kuramsal fizik nedir?" sorusunun eksiksiz bir cevabı ('...bilim dalıdır') verilerek tanım yapılmıştır.
I. cümleye 'Kuramsal fizik nedir?' sorusu sorulur.
'Doğa olaylarının altında yatan temel matematiksel ilkeleri ve soyut modelleri inceleyen bilim dalıdır.' yanıtı alınır.
Diğer cümleler açıklama, karşılaştırma veya yorum içermektedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Tanım kalıbını doğru tespit etmiştir.
B Seçeneği:[Açıklama cümlesi ile tanımı karıştırma.]Süreç anlatımını tanım sanmıştır.
C Seçeneği:[Durum tespiti.]Zihinsel diyaloğu tanım gibi algılamıştır.
E Seçeneği:[Benzetme/örnekleme.]Benzerlik ilişkisini tanım kabul etmiştir.
D Seçeneği:[Kapsam açıklaması.]Özellik bildirmeyi tanım sanmıştır.
Soru 6Cümlede Anlam
"Eksik hakikat, en tehlikeli yanılgıdır."
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleye anlamca en yakındır?
B
Bir bilgi bütünüyle doğru değilse aslında bütünüyle yanlıştır.
C
Yalanın getirdiği zarar geçici, hakikatin sağladığı fayda ise kalıcıdır.
E
Gerçekler ne kadar gizlenirse gizlensin günün birinde mutlaka aydınlanır.
D
İnsanlar çoğu zaman duymak istedikleri yalanlara kolayca inanırlar.
A
Büyük yanılgılar, insanların gerçekleri aramaktan vazgeçmesiyle doğar.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
"Eksik hakikat, en tehlikeli yanılgıdır" sözü, yarım ya da tam olmayan bir doğrunun aslında yanılgının (yanlışın) ta kendisi olduğunu belirtir. Bu da B seçeneğiyle doğrudan örtüşür.
Cümlenin anahtarı: Eksik hakikat = tam doğru olmayan.
Tehlikeli yanılgı = bütünüyle yanlış.
B seçeneğindeki 'Bir bilgi bütünüyle doğru değilse aslında bütünüyle yanlıştır' ifadesi aynı mantığı kurar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Gerçeğin ortaya çıkışı.]Gerçeğin kalıcılığına odaklanmıştır.
D Seçeneği:[Psikolojik eğilim.]İnanma eğilimine gitmiştir.
C Seçeneği:[Yalan ve hakikat faydası.]Fayda/zarar karşılaştırmasına odaklanmıştır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru orantıyı ve mantıksal denkliği kurmuştur.
A Seçeneği:[Yanılgı kavramının kökeni.]Aramaktan vazgeçme fikrini yakın bulmuştur.
Soru 7Cümlede Anlam
I. Edebî metinlerde yabancı kökenli kelimelerin sıklığından çok, yazarın Türkçenin söz dizimini ustalıkla kurması önemlidir.
II. Atmosferdeki sera gazlarının artışı, kutup buzullarının erime hızını iki katına çıkarmış ve deniz seviyesinin yükselmesine zemin hazırlamıştır.
III. Kütüphaneler, günlük hayatın keşmekeşinden uzaklaşılan donuk mekânlar değil, insanı geliştiren canlı kültür merkezleridir.
IV. Başarılı bir mimari tasarımın geçmişin kültürel mirasını geleceğin ihtiyaçlarıyla harmanlaması beklenir.
V. Güneş ışığı atmosferden geçerken farklı dalga boylarına ayrılarak kırılır ve gökyüzünün mavi görünmesini sağlar.
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
II ve V numaralı cümleler bilimsel verilere dayanan, kişisel yorum içermeyen, kanıtlanabilir (nesnel) yargılardır.
I. Cümle: '...ustalıkla kurması önemlidir' (Öznel)
II. Cümle: Bilimsel veriler ve ölçülebilir durum (Nesnel)
III. Cümle: '...canlı kültür merkezleridir' (Öznel/Yorum)
IV. Cümle: '...harmanlaması beklenir' (Öznel/Beklenti)
V. Cümle: Işığın kırılması ve gökyüzü fiziği (Nesnel)
Sonuç: II ve V nesneldir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[IV'ü kural sanma.]Gereklilik kipini nesnel sanmıştır.
D Seçeneği:[III'ü nesnel sanma.]Kültür merkezini olgu kabul etmiştir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Bilimsel kanıtlanabilirliği görmüştür.
C Seçeneği:[Kütüphane ve mimari yargıları.]Tanım gibi algılamıştır.
A Seçeneği:[I'deki önem vurgusu.]I'i kural sanmıştır.
Soru 8Cümlede Anlam
I. matbaanın icadını sağlayacak teknik imkânların
II. bilginin yayılma hızını tam olarak kavrayamamalarıydı
III. antik çağlardan beri
IV. geç gerçekleşmesinin nedeni yöneticilerin
V. bilinmesine karşın kitap basımının bu kadar
Yukarıdaki sözler kurallı ve anlamlı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi doğru olur?
D
I - III - V - II - IV
E
IV - II - III - I - V
C
V - I - III - IV - II
B
III - V - I - IV - II
A
III - I - V - IV - II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Cümle: "(III) antik çağlardan beri (I) matbaanın icadını sağlayacak teknik imkânların (V) bilinmesine karşın kitap basımının bu kadar (IV) geç gerçekleşmesinin nedeni yöneticilerin (II) bilginin yayılma hızını tam olarak kavrayamamalarıydı."
Yüklem II numaradır: '...kavrayamamalarıydı' sonda olmalıdır.
Zaman zarfı ile başlanır: 'III. antik çağlardan beri'
Tamlama kurulur: '...teknik imkânların (I) bilinmesine karşın kitap basımının bu kadar (V) geç gerçekleşmesinin nedeni yöneticilerin (IV)'
Sıralama: III - I - V - IV - II
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Yüklemi araya alma.]II'yi yüklem yapmadan araya almıştır.
E Seçeneği:[Özneyle başlama.]Yüklem sonda kalmamıştır.
C Seçeneği:[V ile başlama yanılgısı.]Zaman zarfını araya sokmuştur.
B Seçeneği:[V ile I'in yer değişmesi.]Tamlama sırasını ters kurmuştur.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru söz dizimi zincirini kurmuştur.
Soru 9Sözcükte Anlam
Benim için iyi bir eleştirmen, yazarın <u>durduğu yeri ve vizyonunu</u> (I) çok iyi sezen bir yol arkadaşıdır. Bu yüzden çalışmalarımı hazırlarken önce <u>makalemin taslağını oluştururum</u> (II). Metinde dilin <u>kapsayıcı ve derinlikli olmasına</u> (III) gayret eder, okuru yoran <u>gereksiz dipnot ve açıklamalardan</u> (IV) kaçınırım. Bazen de bu yöntemimi okurla paylaşarak onu <u>aynı düşünce zeminine çekmeye</u> (V) çalışırım.
Bu parçadaki altı çizili sözlerin hangisinde mecazlı bir söyleyiş yoktur?
B
II
C
III
E
V
D
IV
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
II numaralı 'makalemin taslağını oluştururum' ifadesindeki bütün sözcükler ilk ve gerçek anlamıyla kullanılmıştır; mecaz içermez.
I. 'durduğu yer' -> zihinsel/fikrî tutum (Mecaz)
II. 'makalemin taslağını oluştururum' -> Gerçek anlam
III. 'derinlikli dil' -> Çok anlamlılık, yoğunluk (Mecaz)
IV. 'okuru yoran açıklama' -> Zihnen bunaltan (Mecaz)
V. 'düşünce zemini' -> Fikrî taban (Mecaz)
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Derinlik kelimesinin soyut kullanımı.]Derinliği sıradan sıfat görmüştür.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Gerçek anlamı doğrudan görmüştür.
E Seçeneği:[Zemin sözcüğü.]Fiziksel taban sanmıştır.
D Seçeneği:[Yormak fiilini fiziksel kabul etme.]Zihinsel yorgunluğu gerçek sanmıştır.
A Seçeneği:[Fiziksel duruş sanma.]Durulan yer sözünü fiziksel mekân sanmıştır.
Soru 10Paragrafta Anlam
Yazarlarımız artık şunu çok iyi görmeli: Dili çağın gereksinimlerine göre yenilemeyen bir edebiyat, geleceğe seslenemez. Bin yıllık köklü bir söz dağarcığına sahip olmak büyük bir zenginliktir ancak bu dili bugünün dünyasına tercüme edemiyorsak, bugünün insanının duygu ve düşünce evrenine uyduramıyorsak eksik kalırız. Dili bugünün algısına yeniden söyletmeyi başaramadığımız, onu bugünün soluğuyla buluşturamadığımız sürece geçmişin gölgesinde kalmaya mahkûmuz.
Bu parçada anlatımın hangi niteliği öne çıkarılmıştır?
A
Özgünlük
D
Akıcılık
E
Duruluk
C
Yalınlık
B
Güncellik
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde sürekli olarak 'çağın gereksinimleri', 'bugünün dünyası', 'bugünün algısı ve soluğu' vurgulandığı için öne çıkarılan nitelik 'güncellik' (çağdaşlık)tir.
Bu kavramlar anlatımın zamana uygunluğunu, yani güncelliğini ifade eder.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Farklı olma düşüncesi.]Yenilemek kelimesini özgünlük sanmıştır.
E Seçeneği:[Gereksiz sözcük kullanmama.]Durulukla bağdaştırmıştır.
D Seçeneği:[Kolay okunma.]Metnin akışına odaklanmıştır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Zaman vurgularını doğru tespit etmiştir.
C Seçeneği:[Sadelik yanılgısı.]Yalınlıkla çağı karıştırmıştır.
Soru 11Paragrafta Anlam
Geleneksel motiflerden beslenen sinemacımız, kendi kültür coğrafyasına sımsıkı bağlı kalırken yerelliğin sınırlarına hapsolmadı. Kendi insanının acılarını ve sevinçlerini anlatırken öyle derin bir insani öz yakaladı ki ----
Bu parça aşağıdakilerin hangisiyle sürdürülürse sözü edilen yönetmenin yapıtlarında "evrensellik" arayışı olduğu anlaşılır?
A
tüm dünyadaki insanların ortak paydası olan duygulara dokunarak sınırları aşan bir köprü kurdu.
B
kendi toplumunun tarihsel serüvenini en ince ayrıntısına kadar belgesel titizliğiyle kaydetti.
C
kullandığı yalın sinema diliyle genç kuşak sinemacıların örnek aldığı bir usta hâline geldi.
E
toplumsal gerçekleri olduğu gibi yansıtarak sanatın öğretici işlevini daima ön planda tuttu.
D
sinemasında yapaylıktan uzak durarak halk edebiyatının anlatım olanaklarından sonuna kadar faydalandı.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Evrensellik, yerel sınırları aşarak tüm insanlığı ilgilendiren ortak insani değer ve duyguları yakalamaktır. A seçeneğindeki 'tüm dünyadaki insanların ortak paydası... sınırları aşan köprü' ifadesi bunu sağlar.
Soru kökü 'evrensellik' vurgusu aramaktadır.
A seçeneğindeki 'tüm dünyadaki insanlar', 'ortak duygu', 'sınırları aşmak' evrenselliğin temel tanımıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Evrensellik ölçütünü net kavramıştır.
B Seçeneği:[Tarihsellik/Yerellik.]Belgesel titizliğine odaklanmıştır.
C Seçeneği:[Örnek olma / Kalıcılık.]Ustalık vurgusuna gitmiştir.
D Seçeneği:[Geleneksellik.]Halk edebiyatını görmüştür.
E Seçeneği:[Öğreticilik / Didaktiklik.]Toplumsal işleve odaklanmıştır.
Soru 12Cümlede Anlam
Başarılı satranç ustası, bugüne dek katıldığı uluslararası turnuvalarda elde ettiği derecelerle ne denli yetenekli bir sporcu olduğunu kanıtlamıştır.
Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
D
Uluslararası otoritelerce dünyanın en iyi satranççısı seçilmiştir.
E
Katıldığı ilk turnuvadan itibaren şampiyonluklar kazanmıştır.
C
Satranç sporunda ülkesini temsil eden tek sporcudur.
B
Dünya satranç şampiyonalarında tüm rakiplerini mağlup etmiştir.
A
Katıldığı turnuvalarda başarılı sonuçlar ortaya koymuştur.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Cümlede sporcunun 'uluslararası turnuvalarda dereceler elde ettiği' belirtildiği için 'başarılı sonuçlar ortaya koyduğu' kesin bir yargıdır.
Cümle: '...turnuvalarda elde ettiği derecelerle ne denli yetenekli... olduğunu kanıtlamıştır.'
Derece elde etmek = Başarılı sonuçlar ortaya koymak.
Diğer şıklardaki 'tek sporcu', 'tüm rakipleri mağlup etme', 'en iyi seçilme' yargıları metinde geçmez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:['En iyi seçilme' abartısı.]Ödül/unvan çıkarımı yapmıştır.
E Seçeneği:['İlk turnuva' eklemesi.]Kronolojik genelleme yapmıştır.
B Seçeneği:[Aşırı genelleme ('tüm rakipler').]'Tüm rakipleri yendi' varsayımına kapılmıştır.
C Seçeneği:['Tek' sınırlandırması.]Tek temsilci sanmıştır.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğrudan çıkarımı görmüştür.
Soru 13Dil Bilgisi
Toplumların gelişiminde bilimin rolü tartışılmaz bir gerçektir. Bilim insanı çağdaşlaşma yolunda <u>belki de</u> (I) diğer meslek gruplarından <u>daha</u> (II) büyük bir sorumluluk taşır. Bilgi <u>ile</u> (III) teknoloji arasındaki güçlü bağ, ilkel çağlardan <u>günümüze kadar</u> (IV) uygarlığı şekillendirmiştir. Bilimin dün olduğu <u>gibi</u> (V) yarın da insanlığın kılavuzu olacağı açıktır.
Yukarıdaki altı çizili sözcüklerden hangileri türü yönüyle özdeştir?
A
I ve II
E
II ve V
D
IV ve V
C
III ve IV
B
II ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV numaralı 'kadar' ve V numaralı 'gibi' sözcükleri edattır (ilgeçtir). Dolayısıyla IV ve V türce özdeştir.
I. 'belki de' -> Zarf (Olasılık zarfı)
II. 'daha' -> Üstünlük zarfı (Miktar zarfı)
III. 'ile' -> 've' anlamında kullanıldığı için bağlaçtır ('Bilgi ve teknoloji')
IV. 'kadar' -> Edat (-e kadar)
V. 'gibi' -> Edat (benzetme/karşılaştırma edatı)
Sonuç: IV ve V edattır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[I ve II'nin zarf olması tuzağı.]Zarfları eşleştirmek istemiştir ancak seçeneklerde bu grup yerine IV-V aranmalıdır.
E Seçeneği:[Zarf ile edatı eşleştirme.]Daha ve gibi'yi benzetme öbeği sanmıştır.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Her iki edatı da doğru tespit etmiştir.
C Seçeneği:[İle'yi edat sanma yanılgısı.]'ile'nin bağlaç olduğunu fark etmemiştir.
B Seçeneği:[Zarf ile edatı karıştırma.]Kadar'ı miktar zarfı sanmıştır.
Soru 14Dil Bilgisi
Akşam serinliğinde yürümek ne güzel,
Söylemek türküleri <u>dağ başına</u> (I);
<u>Güneş ışığında</u> (II) yıkanıp sabahları,
Dinlenmek bir ağaç gölgesinde.
Ayırıp kendine <u>güzel bir gün</u> (III),
Çıkabilmek <u>Eskişehir Ovası'na</u> (IV)...
Bütün kederleri unutmak <u>yeşiller içinde</u> (V).
Bu dizelerdeki altı çizili tamlamalardan hangisinin türü ötekilerden farklıdır?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III numaralı 'güzel bir gün' sıfat tamlamasıdır. Diğer tamlamaların tümü (I, II, IV, V) belirtisiz isim tamlamasıdır.
I. dağ baş-ı -> Belirtisiz İsim Tamlaması
II. Güneş ışığ-ı -> Belirtisiz İsim Tamlaması
III. güzel bir gün -> Sıfat Tamlaması (Nasıl gün? Güzel gün)
IV. Eskişehir Ova-sı -> Belirtisiz İsim Tamlaması
V. yeşiller iç-i -> Belirtisiz İsim Tamlaması
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İsim tamlaması.]I'i sıfat sanmıştır.
E Seçeneği:[İyelik ekli öbek.]İçinde sözcüğünü zarf sanmıştır.
D Seçeneği:[Özel isim içeren tamlama.]Özel ismi sıfat gibi düşünmüştür.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Sıfat tamlamasını doğru tespit etmiştir.
B Seçeneği:[İsim tamlaması.]Güneş ışığını sıfat tamlaması sanmıştır.
Soru 15Dil Bilgisi
Adlaşmış sıfatlar, isimlerin yerini tutan sıfatlardır. Bu sözcüklere "-ki" sıfat yapan eki getirildiğinde sözcük yeniden sıfat görevine dönerek bir ismi belirtebilir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde adlaşmış sıfat "-ki" ekini alarak bir ismi belirtme göreviyle kullanılmıştır?
B
Sınıftaki öğrencilerin sessizce beklemesine içeridekiler de çok şaşırmıştı.
C
Bahçedeki ağaçların kuruyan dalları bir bir budandı.
D
Yazar, bu romanında geçmişteki olayları bugünün gözüyle yorumluyor.
E
Masadaki kitapları yarın kütüphaneye teslim etmeyi düşünüyoruz.
A
Yaşlılardaki bu tecrübe, gençlerin doğru adımlar atmasında yol gösterici olacaktır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
'Yaşlı' sözcüğü adlaşmış sıfattır ('yaşlı insanlar'). Bu sözcük bulunma hâli ve '-ki' ekini alarak ('yaşlılardaki') 'bu tecrübe' ismini belirten bir sıfat olmuştur.
B şıkkı: 'içeridekiler' adlaşmış sıfattır ama ismi belirtmemiştir, kendisi isimleşmiştir.
C şıkkı: 'Bahçe' isimdir, adlaşmış sıfat değildir.
D şıkkı: 'Geçmiş' zaman ismidir.
E şıkkı: 'Masa' somut isimdir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Zaman bildiren sözcük.]Geçmiş sözcüğünü sıfat kökü sanmıştır.
E Seçeneği:[Mekân ismi.]Masadaki sıfatını adlaşmış sıfat sanmıştır.
C Seçeneği:[Sıfat yapan -ki.]Bahçedeki sıfatını adlaşmış sıfat sanmıştır.
B Seçeneği:[Adlaşmış sıfatın kendisi.]İçeridekiler sözcüğünü isim belirtiyor sanmıştır.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Yaşlı sözcüğünün adlaşmış sıfat olduğunu görmüştür.
Soru 16Dil Bilgisi
(I) Geçen ay prestijli bir dergide benim ilk denemem yayımlandı.
(II) Ardından edebiyat matinelerindeki konuşmalarımdan oluşan küçük bir seçki hazırladım.
(III) Benim metinlerim gerçekçi gözlemler üzerine kurulur ama kurgu son derece özgündür.
(IV) Bu seçkideki yazılardan bir kısmı gençlik buhranlarını irdeliyorsa öteki yazılar yetişkinlik sorumluluklarını tartışıyordu.
(V) Bir diğer yazı ise yalnızlık temasını ele alıyordu.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerin hangisi yanlıştır?
A
I. cümlenin yüklemi edilgen çatılıdır.
E
V. cümle özne, nesne ve yüklemden oluşmaktadır.
D
IV. cümlede birleşik zamanlı fiil kullanılmıştır.
B
II. cümlede basit, türemiş ve birleşik yapılı sözcükler kullanılmıştır.
C
III. cümle öznesi ortak sıralı bir cümledir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III. cümle 'ama' bağlacıyla bağlanmış bağlı bir cümledir (sıralı cümle değildir). Ayrıca birinci cümlenin öznesi 'Benim metinlerim', ikinci cümlenin öznesi 'kurgu'dur; özneleri ortak değildir.
E Seçeneği:[Öge ayrımı.]Ele almak deyimini bölmüştür.
D Seçeneği:[Birleşik zaman kuralı.]Ek fiili fark edememiştir.
B Seçeneği:[Sözcük yapısı karmaşası.]Birleşik sözcüğü kaçırmıştır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Öznelerin farklı olduğunu ve bağlacı doğru saptamıştır.
A Seçeneği:[Edilgenlik ekini görmeme.]Yayımlandı fiilini etken sanmıştır.
Soru 17Dil Bilgisi
Anadolu coğrafyası tıbbi ve aromatik bitki zenginliğinde dünyanın en şanslı bölgelerinden biri. Yüksek dağ yamaçlarında yetişen binlerce tür otun bir kısmı mutfaklarımızda şifa kaynağı olarak kullanılıyor. Köylüler bu bitkileri toplarken geleneksel bilginin de giderek kaybolduğunu söylüyor.
Bu parçada aşağıdaki ses olaylarından hangisi yoktur?
B
Ünsüz benzeşmesi (sertleşme)
C
Ünsüz değişimi (yumuşama)
E
Büyük ünlü uyumuna aykırılık
D
Ünlü daralması
A
Ünlü düşmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde ünlü düşmesi ('kısmı', 'kaybolduğunu'), ünsüz benzeşmesi ('bitki', 'mutfakta'), ünsüz değişimi ('zenginliğinde', 'kaybolduğunu'), ünlü daralması ('söylüyor' -> söyle-yor) vardır. Ancak sorulan seçenek kurgusunda aranan eksik ses olayı tespit edilmelidir.
Ünlü düşmesi: 'kısm-ı' (kısım), 'kayb-olduğunu' (kayıp)
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Diğer tüm ses olaylarını bulup elemiştir.
D Seçeneği:[Söylüyor fiili.]Söyle-yor daralmasını atlamıştır.
C Seçeneği:[Zenginliği kelimesi.]k->ğ değişimini görmemiştir.
B Seçeneği:[Bitki kelimesi sertleşmedir.]Bitki'deki sertleşmeyi fark etmemiştir.
A Seçeneği:[Kısmı kelimesini atlama.]Düşmeyi görmemiştir.
Soru 18Dil Bilgisi
<u>Tortum Şelalesi'ne</u> (I), Erzurum üzerinden, adını aldığı <u>Uzundere Köyü'nden</u> (II) geçilerek ulaşılıyor. Şelale, <u>Mescit Dağı'nın</u> (III) eteklerinde ve vadi boyunca <u>120 m.</u> (IV) <u>yukardan</u> (V) dökülen sularıyla eşsiz bir manzara sunuyor.
Bu parçadaki altı çizili sözlerden hangisinin yazımında bir yanlışlık yapılmamıştır?
C
III
B
II
E
V
D
IV
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III numaralı 'Mescit Dağı'nın' yazımı tamamen doğrudur (Yer adlarında dağ, deniz, ova büyük harfle başlar ve gelen çekim eki kesmeyle ayrılır).
I. 'Tortum Şelalesi'ne' -> Doğru gibi görünse de güncel kuralda kurum/kuruluş veya özel ad ayrımı incelenir; şelale özel ada dahil olduğunda büyük yazılır ancak II, IV, V kesin hatalıdır.
II. 'Uzundere Köyü'nden' -> Yanlış ('köy, il, ilçe' küçük yazılır: Uzundere köyünden).
III. 'Mescit Dağı'nın' -> Doğru (Dağ adı özel addır, büyük harfle yazılır ve kesme kullanılır).
IV. '120 m.' -> Yanlış (Metre kısaltması 'm'dir, nokta konmaz: 120 m)
V. 'yukardan' -> Yanlış (Doğrusu 'yukarıdan' olmalıdır, ünlü düşmesi yazımda gösterilmez).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Ölçü kısaltmasına nokta koyma.]Kısaltmalara nokta konur yanılgısına düşmüştür.
E Seçeneği:[Konuşma dilini yazıya aktarma.]Yukardan yazımını doğru sanmıştır.
B Seçeneği:[Köy sözcüğünü büyük sanma.]Köyü büyük yazılır sanmıştır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Dağ adının yazım kuralını doğru bilmektedir.
A Seçeneği:[Şelale kuralı.]I'i işaretleyebilir.
Soru 19Dil Bilgisi
Yazmak, (I) içimizdeki karmaşayı yatıştırmaya, (II) zihnimizi berraklaştırmaya yarar. Düşüncelerimizi kâğıda dökmenin faydası, (III) yalnız kaldığımızda daha iyi anlaşılır. Fikirlerimizi olgunlaştırmanın konuşurken, (IV) sözcük dağarcığımızı zenginleştirmenin de okurken, (V) katkısı büyüktür.
Bu parçadaki numaralanmış virgüllerden hangisi yerinde kullanılmamıştır?
B
II
C
III
D
IV
E
V
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV numaralı virgül, tamlayan ile tamlanan arasına veya zarf-fiil ekinden sonraya gereksiz şekilde konulmuştur. 'Fikirlerimizi olgunlaştırmanın konuşurken (...) katkısı' öbeğinde tamlama bağı koparılmıştır.
I. Özneden sonra konmuştur -> Doğru.
II. Eş görevli söz gruplarını ayırmıştır -> Doğru.
III. Vurgulanan özneden sonra konmuştur -> Doğru.
IV. 'olgunlaştırmanın ... katkısı' isim tamlamasının arasına ve tek zarf-fiilden sonraya virgül konamaz -> Yanlış.
V. Eş görevli zarf öbeğini ayırmıştır -> Doğru.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Zarf-fiil ve tamlama arası virgül yasağını tespit etmiştir.
E Seçeneği:[Bağlaç öncesi/sonrası yanılgısı.]Okurken'den sonra virgülü hatalı sanmıştır.
C Seçeneği:[Özne ayrımı.]Özneyi yüklemden uzak sanmıştır.
B Seçeneği:[Eş görevli ögeler.]Yatıştırmaya'dan sonraki virgülü gereksiz görmüştür.
A Seçeneği:[Özneden sonra virgül.]Yazmak fiilimsidir virgül konmaz sanmıştır.
Soru 20Anlatım Bozuklukları
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A
Son yıllarda sanat çevrelerinde adından övgüyle söz ettiren genç heykeltıraşla atölyesinde görüştük.
C
Müzede sergilenen antika saati görünce dedesinin yıllar önce kendisine hediye ettiği köstekli saati hatırlamıştı.
B
Onu tiyatro sahnesinde defalarca izlemiştim ama yönettiği sinema filminde de ne kadar başarılı bir yönetmen olduğunu kanıtladı.
D
Yoğun kar yağışıyla kaplı, vahşi hayvanların izlerinin birbirine karıştığı karlı vadide ilerlemek imkânsızdı.
E
Neredeyse yüz yaşlarındaki bu tarihî ve yorgun konağın, bir o kadar da yıpranmış kapısından içeri girdim.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
E seçeneğinde 'neredeyse yüz yaşlarındaki' söz öbeğinde anlatım bozukluğu vardır. İnsanlar için 'yaşında' denilebilir ancak cansız varlıklar/yapılar için 'yıllık' denmelidir ('Neredeyse yüz yıllık bu tarihî...'). Ayrıca 'yaşlarındaki' çokluk eki mantık hatasıdır.
E şıkkındaki 'yüz yaşlarındaki konak' ifadesi sözcüğün yanlış anlamda kullanımıdır.
Konağın yaşı olmaz; konak 'yüz yıllık' olur.
Diğer seçeneklerde dil bilgisi veya anlamsal bir kusur bulunmamaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Gereksiz sıfat sanma.]Karlı vadi tekrarını bozukluk sanmıştır.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Konak için 'yaşında' denemeyeceğini fark etmiştir.
C Seçeneği:[Gereksiz sözcük arama.]Köstekli saat tamlamasını gereksiz sanmıştır.
B Seçeneği:[Bağlaç kullanımı.]Ama bağlacının işlevini sorgulamıştır.
A Seçeneği:[Doğru cümle.]'Övgüyle söz ettiren' ifadesine takılmıştır.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türkçe ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
TYT Türkçe dersi "Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
TYT Türkçe dersi "Paragrafta Anlam ve Anlatım" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.