Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 12 Soru Cevaplandı
Soru 1Cümle Türleri
Raporlara bakılırsa bu yıl beklenen ekonomik büyüme gerçekleşmeyecekmiş gibi bir hava yokmuş.
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısına ve yüklemin türüne göre bu cümleyle özdeştir?
A
Gelecek hafta merkez kütüphanesinde kapsamlı bir imza günü düzenlenecekmiş.
B
Sürücü uyarı levhalarına dikkat etmeyince yolcular tedirgin bir şekilde arka koltuğa yaslandı.
C
Hafta sonu bize uğrayacağını tahmin ediyordum ama beklenmedik misafirler yüzünden gelemedi.
D
Bir projenin aksadığını hissettiğinizde bu durumu yöneticilerinizle paylaşın.
E
Dünkü panelde açılış konuşmasını yapan kişi, fakültenin en kıdemli dekanıydı.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Öncüldeki cümle 'bakılırsa' şart/zarf-fiil ekini içerdiğinden birleşik yapılıdır; yüklemi 'yokmuş' sözcüğü olduğu için bir isim cümlesidir (Girişik/Şartlı Birleşik İsim Cümlesi). E seçeneğindeki cümle de 'yapan' fiilimsisini içerdiği için girişik birleşik, yüklemi 'dekanıydı' (ek eylem almış isim tamlaması) olduğu için isim cümlesidir.
Öncül cümlenin yapısını incele: 'bakıl-ır-sa' yan cümlecik oluşturmuştur -> Birleşik cümle.
Seçeneklerde birleşik yapılı isim cümlesi ara: E seçeneğinde 'yapan' (fiilimsi -> birleşik) ve 'dekanıydı' (isim) bulunmaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Basit yapılı fiil cümlesidir.]Yüklemi fiil olduğu için doğrudan elenir.
B Seçeneği:[Birleşik yapılı fiil cümlesidir.]'etmeyince' fiilimsi olduğu için birleşiktir ancak yüklem fiildir.
C Seçeneği:[Bağlı cümledir.]'ama' bağlacı iki cümleyi bağlamıştır.
D Seçeneği:[Birleşik yapılı fiil cümlesidir.]Fiilimsiler içerir fakat 'paylaşın' fiildir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Girişik birleşik ve isim cümlesi eşleşmesi tamdır.
Soru 2Cümle Türleri
(I) Eleştiri yazıları edebiyat dünyasının vazgeçilmez temel taşıdır. (II) Dergilerde okuduğumuz denemeler düşünce dünyamıza da seslenmeye başlamıştır şimdiden. (III) Bir gün gelecek, yayımlanacak kitaplarda bu derinlikli tahlilleri göreceğiz. (IV) Usta yazarların söyleşilerinde de karşılaşacağız onlarla. (V) Son noktada ise edebiyatın bu türden bağımsız olamayacağını açıkça hissedeceğiz.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi basit yapılı, devrik bir fiil cümlesidir?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV. cümlede ('Usta yazarların söyleşilerinde de karşılaşacağız onlarla.') fiilimsi ya da yan cümlecik yoktur (basit yapılıdır), yüklem 'karşılaşacağız' fiilidir ve yüklemden sonra 'onlarla' sözcüğü geldiği için cümle devriktir.
I. Cümle: İsim cümlesi, kurallı -> Elendi.
II. Cümle: 'okuduğumuz', 'seslenmeye' fiilimsiler var -> Birleşik yapılıdır.
III. Cümle: Sıralı/birleşik yapılıdır ('gelecek' fiilimsi/sıralı yapı).
IV. Cümle: Fiilimsi yok (basit), 'karşılaşacağız' (fiil) sonda değil (devrik) -> Doğru.
V. Cümle: 'olamayacağını' fiilimsidir (birleşik) ve kurallıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İsim cümlesi tuzağı.]Yüklem 'taşıdır' isimdir.
B Seçeneği:[Devrik ama birleşik.]Devriktir fakat içinde 'okuduğumuz' fiilimsisi vardır.
C Seçeneği:[Sıralı cümle tuzağı.]Birden çok yüklem vardır.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Tek yüklem var, fiilimsi yok, yüklem sonda değil.
E Seçeneği:[Kurallı ve birleşik cümle.]Yüklem sondadır.
Soru 3Cümle Türleri
Aşağıdaki cümlelerin hangisi bağımsız sıralı bir cümledir?
Masanın üzerindeki evrakları dosyalamış, yeni bir rapor yazmak üzere bilgisayarın başına geçmişti.
C
Bahçedeki kuyu kurudu, köylüler su taşımak için yeni tankerler kiraladı.
D
Büyük projelerin risklerini iyi biliyor, buna karşın yatırımlara devam etmek istiyordu.
E
Kurye paketi kapıya bıraktı, zili çalınca hızla merdivenlerden indi.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
C seçeneğinde 'Bahçedeki kuyu kurudu' (1. Cümle: Özne: Bahçedeki kuyu, Yüklem: kurudu) ve 'köylüler su taşımak için yeni tankerler kiraladı' (2. Cümle: Özne: köylüler, Nesne: yeni tankerler, Zarf T.: su taşımak için, Yüklem: kiraladı) cümleleri arasında hiçbir öge ortaklığı yoktur. Dolayısıyla bağımsız sıralı cümledir.
A şıkkında bağlı/karşıtlık yapısı vardır.
B şıkkında 'o' (gizli özne) ortak ögedir (bağımlı sıralı).
C şıkkında 1. cümlenin ögeleri ile 2. cümlenin ögeleri tamamen bağımsızdır -> Bağımsız sıralı.
D şıkkında 'o' (gizli özne) ortaktır.
E şıkkında 'kurye' öznesi her iki yüklemin de ortak öznesidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bağlı cümle tuzağı.]'oysa' bağlacı kullanılmıştır.
B Seçeneği:[Gizli özne ortaklığı.]Özne yazılmadığı için bağımsız zannedilebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Hiçbir öge ortak değildir.
D Seçeneği:[Özne ortaklığı.]Yüklemler farklı görünse de özne ortaktır.
E Seçeneği:[Açık özne ortaklığı.]'Kurye' her iki yükleme de bağlanır.
Soru 4Cümle Türleri
Aşağıdaki atasözlerinin hangisi birleşik yapılı bir isim cümlesidir?
A
Meyve veren ağaç taşlanır.
B
Görünen köy kılavuz istemez.
C
Sabır, acı olduğu için meyvesi tatlıdır.
D
Dost ile ye, iç; alışveriş etme.
E
Damlaya damlaya göl olur.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
C seçeneğindeki 'Sabır, acı olduğu için meyvesi tatlıdır' atasözünde yüklem 'tatlıdır' (isimdir). Cümle içinde 'olduğu' (dık/dik sıfat-fiil eki) yan cümlecik kurmuştur. Dolayısıyla cümle birleşik yapılı bir isim cümlesidir.
A seçeneğinde yüklem 'taşlanır' -> Fiil cümlesi.
B seçeneğinde yüklem 'istemez' -> Fiil cümlesi.
C seçeneğinde yüklem 'tatlıdır' -> İsim cümlesi; 'olduğu' sıfat-fiil -> Girişik birleşik isim cümlesi.
D seçeneğinde sıralı fiil cümlesidir.
E seçeneğinde 'olur' fiil cümlesidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Birleşik fiil cümlesidir.]'veren' fiilimsi olduğu için atlar ama yüklem fiildir.
B Seçeneği:[Birleşik fiil cümlesidir.]'görünen' sıfat-fiildir fakat yüklem fiildir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Fiilimsi + İsim yüklemi.
D Seçeneği:[Sıralı fiil cümlesidir.]Virgül ve noktalı virgül yapısı sıralı cümledir.
E Seçeneği:[Birleşik fiil cümlesidir.]'damlaya damlaya' zarf-fiildir fakat yüklem fiildir.
Soru 5Cümle Türleri
Gençliğimde tiyatro metinleri okumaktan hiç hoşlanmazdım. Sahne için yazılmış eserleri incelemek bana göre bir uğraş değildi. Bütün ilgimi klasik şiire ve felsefe metinlerine yöneltmiştim. Eski şairlerin dizelerini ezberlemek hususunda oldukça güçlü bir hafızam vardı. Hâlâ da bu konuda güvenirim kendime.
Bu parçada aşağıdakilerin hangisinin örneği yoktur?
A
Biçimce olumsuz anlamca olumlu cümle
B
Basit yapılı cümle
C
Girişik birleşik cümle
D
İsim cümlesi
E
Devrik cümle
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metindeki 1. cümle biçimce de anlamca da olumsuzdur ('hoşlanmazdım'). 2. cümle biçimce ve anlamca olumsuzdur ('uğraş değildi'). 3. cümle fiilimsi barındırmayan basit yapılı fiil cümlesidir ('Bütün ilgimi... yöneltmiştim'). 4. cümle girişik birleşik isim cümlesidir ('ezberlemek' fiilimsi, 'vardı' isim). 5. cümle devrik fiil cümlesidir ('güvenirim kendime'). Metinde 'biçimce olumsuz ama anlamca olumlu' (örn: sevmiyor değilim) bir cümle yoktur.
B şıkkı: 3. cümle ('Bütün ilgimi...' fiilimsi yok, tek yüklem -> Basit yapılıdır).
C şıkkı: 1., 2. ve 4. cümleler fiilimsi içerir -> Girişik birleşiktir.
D şıkkı: 2. ve 4. cümlelerin yüklemleri isimdir ('değildi', 'vardı').
E şıkkı: Son cümle yüklemi ortada olduğu için devriktir ('güvenirim kendime').
A şıkkı: Biçimce olumsuz anlamca olumlu cümle parçada bulunmamaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Parçada bu anlamsal yapı örneklendirilmemiştir.
B Seçeneği:[3. cümlenin basit olduğunu gözden kaçırma.]Uzun cümleleri otomatik birleşik sanma yanılgısı.
C Seçeneği:[Fiilimsileri fark edememe.]'okumaktan', 'ezberlemek' ekleri vardır.
D Seçeneği:['vardı' ve 'değildi' isim soyludur.]İsim cümlesi mevcuttur.
E Seçeneği:[Devrik yüklemi görmeme.]'güvenirim kendime' devriktir.
Soru 6Cümle Türleri
(I) Deneme yazarları gibi ben de denemelerimi kaleme alırken özgün bir üslup hedeflerim. (II) Haftalarca, aylarca bıkmadan araştırma yapıp ilk cümleyi kuracağım anı sabırla beklerim. (III) Masaya oturduğumda zihnimdeki fikirler artık berraktır, fırtına öncesi sessizlik gibi son anı kollar. (IV) Adım adım o hedefe doğru yürürüm. (V) Çevremdeki seslerden sıyrılarak derin düşüncelerle dolu o büyüleyici yalnızlığın içine çekilirim.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangileri birleşik yapılı değildir?
A
I ve III
B
I ve IV
C
III ve IV
D
III ve V
E
IV ve V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III. cümle virgülle ayrılmış iki bağımsız yargı içerdiği için sıralı cümledir ('berraktır', 'kollar'). IV. cümle içinde fiilimsi veya yan yargı bulunmayan basit yapılı bir cümledir. Dolayısıyla III ve IV birleşik yapılı değildir.
I. Cümle: 'alırken' zarf-fiili vardır -> Girişik Birleşik.
II. Cümle: 'yapıp', 'kuracağım' fiilimsileri vardır -> Girişik Birleşik.
III. Cümle: '...berraktır, ...kollar.' İki yüklem virgülle bağlanmış -> Sıralı Cümle.
IV. Cümle: Tek yüklem var, fiilimsi yok -> Basit Cümle.
V. Cümle: 'sıyrılarak', 'dolu' fiilimsiler barındırır -> Girişik Birleşik.
Sonuç: III (Sıralı) ve IV (Basit) birleşik değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[I. cümlede 'alırken' zarf-fiilini kaçırma.]I. cümleyi basit zanneder.
B Seçeneği:[I. cümlenin birleşik olduğunu göz ardı etme.]I'i basit sanır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]III sıralı, IV basittir.
D Seçeneği:[V. cümlenin fiilimsi içerdiğini kaçırma.]'sıyrılarak' zarf-fiildir.
E Seçeneği:[V birleşik olduğu için elenir.]V'yi basit sanır.
Soru 7Cümle Türleri
Aşağıdaki cümlelerin hangisi nesnesi ortak bağlı bir cümledir?
A
O dönemde biz sürekli ders çalışıyorduk, kuzenim ise staj yapıyordu.
B
Bu sürecin yıpratıcı olduğunu biliyorum ama sabrın iyileştirici gücüne güvenin.
C
Uzmanların tavsiyelerini dinlemeniz gerekirdi fakat siz bu uyarıları pek dikkate almadınız.
D
Tarihî romanında dönemin toplumsal yapısını anlatmış, karakterleri de bu çevreden seçmişti.
E
Dün akşam arkadaşı rahatsızlanınca hemen doktoru aramış ama hiçbir klinikte bulamamış.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
E seçeneğinde 'ama' bağlacı iki cümleyi bağlamıştır (bağlı cümle). 1. Cümle: 'hemen doktoru aramış' (Kimi aramış? -> doktoru: Nesne). 2. Cümle: 'ama hiçbir klinikte bulamamış' (Kimi bulamamış? -> doktoru: Ortak Nesne). Dolayısıyla nesnesi ortak bağlı bir cümledir.
A şıkkı: Virgülle bağlanmış sıralı cümledir.
B şıkkı: Bağlıdır ancak nesne ortaklığı yoktur ('bunu biliyorum', 'gücüne güvenin').
C şıkkı: 'tavsiyelerini' ve 'bu uyarıları' ayrı nesnelerdir, ortaklık yoktur.
D şıkkı: Virgülle bağlanmış sıralı cümledir (bağlı cümle değildir).
E şıkkı: 'ama' ile bağlıdır ve 'doktoru' nesnesi her iki yükleme de bağlanır -> Doğru.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sıralı cümle tuzağı.]Virgülle bağlanmıştır.
B Seçeneği:[Öge ortaklığı olmayan bağlı cümle.]Bağlıdır fakat nesne ortak değildir.
C Seçeneği:[Ayrı nesneler kullanılmıştır.]'bu uyarıları' nesnesi 2. cümlede açıkça verilmiştir, ortaklık yoktur.
D Seçeneği:[Sıralı cümle çeldiricisi.]Virgülle ayrılmış sıralı cümledir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]'ama' bağlacı + 'doktoru' ortak nesnesi.
Soru 8Cümle Türleri
(I) Yaşamının büyük bir bölümünü Ege'de geçirmiş bir yazardır o. (II) Doğaya hayran olan yazarın bütün öykülerinde ana mekân deniz kıyılarıdır. (III) Onun metinlerinde zeytinlikleri, kıyı kasabalarını, balıkçı barınaklarını rahatça bulabilirsiniz. (IV) Dinginliği, mavilikleri, martı seslerini duymak istiyorsanız onun kitaplarını okumalısınız. (V) Örneğin 'Kıyıdakiler' kitabında bir sahil kasabasının ruhunu duru bir dille anlatmıştır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
I. cümle devrik bir isim cümlesidir.
B
II. cümle birleşik yapılıdır.
C
III. cümle içinde birden çok nesne olan basit bir cümledir.
D
IV. cümle bağımlı sıralı bir cümledir.
E
V. cümle basit yapılı bir fiil cümlesidir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV. cümle ('...istiyorsanız onun kitaplarını okumalısınız.') şart kipiyle kurulmuş birleşik (şartlı birleşik) bir cümledir. Cümlede birden fazla yüklem virgülle bağlanmadığı için bu cümle sıralı bir cümle değildir.
A şıkkı: Yüklem 'bir yazardır' (isim) ve 'o' öznesi sonda -> Devrik isim cümlesidir (Doğru).
B şıkkı: 'olan' sıfat-fiili var -> Girişik birleşiktir (Doğru).
C şıkkı: 'zeytinlikleri, kıyı kasabalarını...' birden çok nesne var ve fiilimsi yok -> Basittir (Doğru).
D şıkkı: Cümle sıralı değil, '-sa/-se' şart ekiyle kurulmuş şartlı birleşik cümledir -> Yanlış.
E şıkkı: Fiilimsi yok, tek yüklem 'anlatmıştır' -> Basit fiil cümlesidir (Doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru önerme.]İsim tamlaması ek fiil almış ve yüklem baştadır.
B Seçeneği:[Doğru önerme.]'olan' sıfat-fiildir.
C Seçeneği:[Doğru önerme.]Virgüller ögeleri ayırmıştır, yüklem tektir ve basittir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Cümle sıralı değil, şartlı birleşiktir.
E Seçeneği:[Doğru önerme.]Cümlede fiilimsi yoktur, yüklem fiildir.
Soru 9Cümle Türleri
Bir araştırmacı makalelerinde ----
Bu cümle aşağıdakilerin hangisiyle sürdürülürse cümlenin yapısı ötekilerden farklı olur?
A
yalnızca kendi gözlem ve kanaatlerini aktarmayabilir.
B
okuyucuya doğrudan bir görüş dayatma çabası gütmek zorunda değildir.
C
ele aldığı teoriyi somut verilerle desteklememiş olabilir.
D
mensubu olduğu toplumun temel meselelerini işler.
E
yetkin bir üsluba ulaşmak adına yıllarca emek vermelidir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
A seçeneği eklendiğinde ('Bir araştırmacı makalelerinde yalnızca kendi gözlem ve kanaatlerini aktarmayabilir.') cümlede hiçbir fiilimsi veya yan yargı bulunmaz, tek yüklem vardır; dolayısıyla cümle 'basit yapılı' olur. B, C, D ve E seçeneklerinde fiilimsiler bulunduğu için cümleler 'girişik birleşik' olur.
A seçeneğinde fiilimsi yoktur -> Basit cümle.
B seçeneğinde 'dayatma', 'gütmek' isim-fiilleri vardır -> Birleşik cümle.
C seçeneğinde 'ele aldığı' sıfat-fiili vardır -> Birleşik cümle.
D seçeneğinde 'olduğu' sıfat-fiili vardır -> Birleşik cümle.
E seçeneğinde 'ulaşmak' isim-fiili vardır -> Birleşik cümle.
Farklı olan A seçeneğidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Fiilimsi barındırmadığı için basit yapılıdır.
B Seçeneği:[Birleşik yapı.]Fiilimsiler yan cümlecik kurmuştur.
C Seçeneği:[Birleşik yapı.]'-dığı' sıfat-fiil eki vardır.
D Seçeneği:[Birleşik yapı.]'-duğu' sıfat-fiil eki vardır.
E Seçeneği:[Birleşik yapı.]'-mak' isim-fiil eki vardır.
Soru 10Cümle Türleri
I. Yazıktır şu boşa geçen zamana, yazık
II. Bir ışık göremedim, dağlara akşam indi
III. Yine hayallere dalmış sokaklar, şehir susar
IV. Hasret hızlandırır adımlarını birdenbire
V. Asla unutamam, kalbimde sızlar
Yukarıdaki dizelerin hangisi sıralı bir cümle değildir?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV. dizede ('Hasret hızlandırır adımlarını birdenbire') tek bir yüklem ('hızlandırır') vardır ve dize içinde başka bir bağımsız yüklem bulunmamaktadır. Dolayısıyla IV. dize sıralı cümle değil, tek yüklemli basit bir cümledir.
I. Dize: 'Yazıktır... (1. yüklem), yazık(tır) (2. yüklem)' -> Sıralı isim cümlesi.
A Seçeneği:[Eksiltili/yinelenen yüklemi fark edememe.]'Yazıktır' ve sonda ek fiili düşmüş 'yazık(tır)' iki ayrı yüklemdir.
B Seçeneği:[İki açık yüklem vardır.]'göremedim' ve 'indi' yüklemdir.
C Seçeneği:[İki yüklem vardır.]'dalmış' ve 'susar' yüklemdir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Yalnızca tek bir yüklem vardır.
E Seçeneği:[İki yüklem mevcuttur.]'unutamam' ve 'sızlar' iki yüklemdir.
Soru 11Cümle Türleri
I. Seni haftalardır bekleyen o insanlara neden geldiğini haber vermiyorsun? (olumsuz soru cümlesi)
II. Az önce bu fikri hararetle savunmuştu, şimdi ise pek umursamıyordu. (bağımlı sıralı cümle)
III. Dalgalar kıyıdaki kayaları nasıl da acımasızca dövüyordu? (sözde soru cümlesi)
IV. Yazar, bu denemesinde Cumhuriyet Dönemi aydınlarını ve sorunlarını ele almış. (bağlı cümle)
V. Bir sanatçının geleceğe nasıl kalacağı kendi özgünlüğüne bağlıdır. (birleşik yapılı cümle)
Yukarıdaki cümlelerin hangisi ayraç içinde verileni örneklendirmez?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV. cümlede ('...aydınlarını ve sorunlarını ele almış.') yer alan 've' bağlacı iki cümleyi değil, nesne görevindeki eş görevli sözcükleri bağlamıştır. Cümlede tek bir yüklem ('ele almış') vardır. Dolayısıyla bu cümle 'bağlı cümle' değil, tek yüklemli basit/girişik birleşik bir cümledir.
I. Cümle: 'vermiyorsun?' olumsuz eki (-ma/-me) ve soru eki/anlamı içerir -> Olumsuz soru (Doğru).
II. Cümle: 'savunmuştu', 'umursamıyordu' iki yüklem virgülle ayrılmış, 'o' öznesi ortak -> Bağımlı sıralı (Doğru).
III. Cümle: Cevap gerektirmeyen duygu/hayret ifadesi -> Sözde soru (Doğru).
IV. Cümle: 've' bağlacı cümleleri değil nesneleri bağlamıştır. Tek yüklem vardır. Bağlı cümle değildir -> Yanlış.
V. Cümle: 'kalacağı' sıfat-fiili vardır -> Birleşik yapılıdır (Doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru eşleştirme.]Olumsuz soru yapısı mevcuttur.
B Seçeneği:[Doğru eşleştirme.]Özne ortaktır ve sıralıdır.
C Seçeneği:[Doğru eşleştirme.]Hayret bildirir, cevap beklemez.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]'ve' bağlacı sözcükleri bağlamıştır, bağlı cümle değildir.
E Seçeneği:[Doğru eşleştirme.]Fiilimsi içerir, birleşiktir.
Soru 12Cümle Türleri
Bu değerlendirmelerim bir itham değildir, yalnızca nesnel bir saptamadır. Şairleri, romancıları "tercih ettikleri konular ve karakterlerden ötürü eleştirmek" arzusu bana oldukça uzaktır. Bence asıl değerli olan, sanatçının seçtiği izleği ve temayı işleyiş biçimidir.
I. basit yapılı cümle
II. iç içe birleşik cümle
III. bağımlı sıralı cümle
IV. girişik birleşik cümle
V. isim cümlesi
Bu parçada numaralanmış kavramlardan hangileri yoktur?
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
IV ve V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metindeki 1. cümle: 'Bu değerlendirmelerim bir itham değildir (Özne: Bu değerlendirmelerim, Yüklem: itham değildir), yalnızca nesnel bir saptamadır (Özne: Bu değerlendirmelerim, Yüklem: nesnel bir saptamadır).' Burada iki cümlenin de öznesi ortaktır ve virgülle bağlanmıştır; yani 'bağımlı sıralı' cümledir. 2. cümle: İçinde tırnak içinde başka bir cümle/ifade ('tercih ettikleri... eleştirmek') yer aldığı için 'iç içe birleşik cümle'dir. 3. cümle: 'olan', 'seçtiği', 'işleyiş' fiilimsilerini barındırdığı için 'girişik birleşik cümle'dir. Parçadaki tüm cümlelerin yüklemleri ('değildir', 'saptamadır', 'uzaktır', 'biçimidir') isim soyludur, yani 'isim cümlesi' mevcuttur. Ancak parçada 'basit yapılı cümle' yoktur. (Dikkat: 1. cümle bağımlı sıralıdır; dolayısıyla seçeneklerde I ve III eşleşmesinde, 1. cümlenin özne ortaklığı bağımlı sıralı olduğunu gösterir. Ancak bazı soru yaklaşımlarında virgülle bağlanan yapının nesnesi/tümleci incelenir; burada I kesinlikle yoktur, bağımsız sıralı da yoktur). I ve III parçada bulunmayanlar olarak eşleşir.
1. Cümle: Sıralı isim cümlesidir ('itham değildir', 'saptamadır'). Basit yapılı cümle parçada hiç yoktur (I yok).
2. Cümle: Tırnak içi alıntı barındırır -> İç içe birleşik cümle (II var).
3. Cümle: Fiilimsiler barındırır -> Girişik birleşik cümle (IV var).
Cümlelerin yüklemleri isimdir -> İsim cümlesi (V var).
1. cümle 'bağımsız sıralı' olarak değerlendirildiğinde (1. yüklem: itham değildir - özne: değerlendirmelerim; 2. yüklem: saptamadır - özne: değerlendirmelerim özne ortaklığı tartışmalı/bağımsız gibi görünse de), parçada 'basit yapılı' ve net 'bağımlı sıralı' bulunmadığından doğru yanıt I ve III'tür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[II parçada vardır.]Tırnak içi cümleyi kaçırır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Basit cümle ve bağımlı sıralı cümle bulunmamaktadır.
C Seçeneği:[II mevcuttur.]İç içe birleşik cümle vardır.
D Seçeneği:[IV mevcuttur.]Girişik birleşik cümle son cümlede açıktır.
E Seçeneği:[V mevcuttur.]Yüklemler isimdir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türkçe ve TYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
TYT Türkçe dersi "Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
TYT Türkçe dersi "Paragrafta Anlam ve Anlatım" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.