Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 20 Soru Cevaplandı
Soru 1Tefsir Dönemleri
Tabiûn dönemi, Sahabe döneminden sonra gelen ve tefsir ilminin kurumsallaşmaya başladığı bir evredir.
Aşağıdakilerden hangisi Tabiûn Dönemi tefsir faaliyetlerinin temel nitelikleri arasında yer almaz?
B
Tefsirde farklı görüşler ve yorumlar çeşitlenmiştir.
D
Ehli Kitap kaynaklı bilgilerin (İsrailiyat) tefsire girişi artmıştır.
E
Siyasi ve itikadi gruplaşmalar tefsir faaliyetlerini etkilememiştir.
A
Kur'an'ın bir bütün olarak baştan sona tefsir edilmesine (tam tefsir) bu dönemde başlanmıştır.
C
Rivayet ağırlıklı tefsir ile dirayet (akıl yürütme) ağırlıklı tefsir yöntemleri belirginleşmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tabiûn döneminde siyasi ve itikadi ayrılıklar (Haricilik, Şia vb.) tefsir faaliyetlerini doğrudan etkilemiş ve mezhebi görüşlerin tefsire yansıması başlamıştır.
Tabiûn dönemi özelliklerini hatırla.
Siyasi gruplaşmaların tefsire etkisini analiz et.
E şıkkının yanlış olduğunu belirle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yanlış çıkarım]Doğru bilgi
B Seçeneği:[Yanlış çıkarım]Doğru bilgi
D Seçeneği:[Yanlış çıkarım]Doğru bilgi
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Bilgi eksikliği]Tefsirin gelişimini karıştırma
Soru 2Delalet Yolları
Bir hükmün lafızda açıkça ifade edilmeyip, lafzın delaletiyle veya suskunluğuyla (sükut) anlaşıldığı durumlar vardır. Örneğin, 'Anne babanıza öf bile demeyin' ayetinden, onlara vurmanın da yasak olduğu sonucunun çıkarılması bu türdendir.
Parçada bahsedilen, lafzın doğrudan söylemediği ancak delalet yoluyla anlaşılan hüküm çıkarma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
C
Mantuk
A
İşaret
D
Mefhum
E
Tevil
B
Tefsir
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mantuk, sözün söylenişidir. Mefhum ise sözün söylenmeyen ancak delalet yoluyla anlaşılan kısmıdır (Mefhum-u muvafık veya muhalif).
Mantuk ve mefhum tanımlarını hatırla.
Örneği analiz et.
Doğru terimi seç.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Karıştırma]Benzer terim
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Karıştırma]Genel terim
A Seçeneği:[Karıştırma]Benzer terim
C Seçeneği:[Karıştırma]Zıt terim
Soru 3Osmanlı Tefsir Edebiyatı
Osmanlı döneminde telif edilen ve Hıdır b. Abdurrahman el-Ezdi'nin 'et-Tibyan fi Tefsiri'l-Kur'an' adlı eserinin esas alındığı meşhur tercüme-telif eser aşağıdakilerden hangisidir?
Bu eserin müellifi kimdir?
B
Ahmed-i Dâi
D
Musa İznikî
E
Gurabzade Ahmed Nasıh
A
Ayıntabi Mehmed Efendi
C
İbn Arabşah
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tercemetü't-Tibyan fi Tefsiri'l-Kur'an, Ayıntabi Mehmed Efendi tarafından hazırlanmıştır.
Osmanlı tefsir literatürünü tara.
Eser-müellif eşleştirmesini yap.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Karıştırma]Dönem müellifi
D Seçeneği:[Karıştırma]Dönem müellifi
E Seçeneği:[Karıştırma]Dönem müellifi
C Seçeneği:[Karıştırma]Dönem müellifi
Soru 4Kıyas
Fıkıh Usulünde 'illet', hükmün konulmasına gerekçe olan zahiri ve ölçülebilir bir vasıftır. 'Hikmet' ise hükmün konulmasındaki amaç veya maslahattır. Usul alimleri kıyasta hikmet yerine illeti esas almışlardır.
Usul alimlerinin kıyasta hikmet yerine illeti esas almalarının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
D
İllet ile hikmetin her zaman çelişmesi.
E
Hikmetin sadece kelamcıların konusu olması.
B
İlletin herkes için sabit, belirgin ve ölçülebilir olması.
A
İlletlerin her zaman naslarda açıkça belirtilmesi.
C
Hikmetin belirlenmesinin imkansız olması.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hikmet (amaç) değişkendir ve kişiden kişiye farklılık gösterebilir. İllet ise sabit (zahir ve münasib) olduğu için hukukta istikrarı sağlar.
İlletin tanımını hatırla.
Hikmetin değişkenliğini düşün.
Neden illeti tercih ettiklerini analiz et.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yanlış bilgi]Aşırı genelleme
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Yanlış bilgi]Alakasız
D Seçeneği:[Yanlış bilgi]Yanlış ilişki
A Seçeneği:[Yanlış bilgi]Mantıklı gelir
Soru 5Hükümler
Mendup, yapılması teşvik edilen ancak zorunlu olmayan davranışları ifade eder. Fıkıh literatüründe bu anlamı karşılayan birçok terim kullanılır.
Aşağıdakilerden hangisi mendup kavramı yerine kullanılan kelimelerden biri değildir?
C
Nafile
A
Sünnet
B
Müstehap
D
Fazilet
E
Caiz
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Caiz, 'yapılması yasak olmayan' (mubah) demektir. Mendup ise 'yapılması teşvik edilen' demektir. Aralarındaki fark, mendubun sevap kazandırması, caizin ise nötr olmasıdır.
Emanet türü akidlerde, emaneti alan kişi (emin), kusuru olmaksızın malın telef olmasından sorumlu değildir.
Bu parçada anlatılan akid türü aşağıdakilerden hangisidir?
C
Selem
A
Vedia
B
Hibe
D
Bey
E
Karz
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Vedia, bir malın korunması için başkasına bırakılmasıdır ve emanet hükmündedir.
Vedia'nın tanımını hatırla.
Diğer şıkların (Hibe, Selem, Bey, Karz) tazmin sorumluluğu olan akidler olduğunu analiz et.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Karıştırma]Selem satıştır
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Karıştırma]Hibe bağıştır
E Seçeneği:[Karıştırma]Karz borçtur
D Seçeneği:[Karıştırma]Bey satıştır
Soru 7Hadis Usulü
Hz. Peygamber'in mecaz, kinaye gibi ifadeleri zamanla yanlış anlaşılmış ve hadisler arasında ihtilaf doğmuştur. Hadis alimleri bunları çözmek için yöntemler geliştirmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi bu yöntemler arasında yer almaz?
A
Cem ve telif
E
Şerh
D
Tevakkuf
B
Tercih
C
Nesih
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hadis ihtilaflarını çözme yöntemleri (Muhtelifu'l-Hadis) dört tanedir: Cem ve telif, Nesih, Tercih, Tevakkuf. Şerh bir çözüm yöntemi değil, açıklama faaliyetidir.
İhtilaflı hadis yöntemlerini hatırla.
Şıklarla karşılaştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Yöntem]Doğru yöntem
B Seçeneği:[Yöntem]Doğru yöntem
A Seçeneği:[Yöntem]Doğru yöntem
C Seçeneği:[Yöntem]Doğru yöntem
Soru 8Hadis Usulü
Hadisler senedindeki kopukluklara göre isimlendirilir. Kopukluğun olduğu yere göre terimler değişir.
Aşağıdakilerden hangisi bu terimlerden biridir?
C
Muttasıl
E
Mahfuz
D
Mevsul
B
Maklub
A
Muallak
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Muallak hadis, senedinin başından bir veya birden fazla ravinin düştüğü hadistir. Diğerleri (Maklub, Muttasıl, Mevsul, Mahfuz) farklı kategorilerdir.
Hadis terimlerini gözden geçir.
Kopuklukla ilgili olanı bul.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Karıştırma]Hadis terimi
D Seçeneği:[Karıştırma]Hadis terimi
E Seçeneği:[Karıştırma]Hadis terimi
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Karıştırma]Hadis terimi
Soru 9Hadis Edebiyatı
Halk arasındaki güzel sözlerin (darb-ı mesel) hadislerle karıştırılmasını önlemek amacıyla yazılan eserler vardır.
Aşağıdakilerden hangisi bu amaçla yazılmış eserlerden biridir?
A
Acluni - Keşfu'l-hafa
E
Kettani - Nazmu'l-mutenasır
D
İbn Hacer - Nuhbetu'l-fiker
B
Nevevi - el-Erbeun
C
Suyuti - el-Camiu's-sağir
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Acluni'nin Keşfu'l-hafa adlı eseri, halk arasında hadis diye bilinen ancak aslında darb-ı mesel olan sözleri inceleyen (Acluni'nin 'Keşfu'l-hafa ve Muzilü'l-ilbas'ı) en meşhur eserdir.
Eserleri hatırla.
Acluni'nin eserinin konusunu doğrula.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Karıştırma]Meşhur eser
B Seçeneği:[Karıştırma]Meşhur eser
D Seçeneği:[Karıştırma]Meşhur eser
E Seçeneği:[Karıştırma]Meşhur eser
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 10Hadis Tasnifi
Hadislerin ravilerine bakılmaksızın konularına (fıkıh, akaid vb.) göre tasnif edildiği yöntem.
Bu yöntemle hazırlanmış eserler aşağıdakilerden hangisiyle isimlendirilmektedir?
C
Musannef
E
Mustahrec
D
Müstedrek
B
Müsned
A
Mucem
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hadislerin konularına göre tasnif edildiği eserlere Musannef (veya Sünen) denir. Müsned ravilerine (sahabi) göre tasniftir.
Tasni yöntemlerini hatırla.
Konularına göre olanı seç.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Karıştırma]Hadis terimi
D Seçeneği:[Karıştırma]Hadis terimi
E Seçeneği:[Karıştırma]Hadis terimi
A Seçeneği:[Karıştırma]Hadis terimi
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 11Allah'ın Varlığı ve Delilleri
İnanma, her insanda var olan bir duygudur. Bu duygu zayıflasa da yok olmaz. İnsan, kendi varlığı dahil her şeyin yüce bir varlık tarafından yaratıldığını kabul eder.
Bu parçada Allah'ın varlığı ile ilgili aşağıdaki delillerden hangisine dikkat çekilmektedir?
C
İmkân
A
Hudûs
B
Nizam
D
Fıtrat
E
İhtira
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Doğuştan gelen inanma duygusuna dayanan delil 'Fıtrat' delilidir.
Delil tanımlarını hatırla.
Parçadaki 'doğuştan var olan duygu' vurgusunu yakala.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Karıştırma]Kelam delili
B Seçeneği:[Karıştırma]Kelam delili
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Karıştırma]Kelam delili
A Seçeneği:[Karıştırma]Kelam delili
Soru 12Kelam Mezhepleri
Eşari'nin hocası Cübbai ile yaptığı 'üç kardeş' tartışması, Mutezile'nin 'Allah'ın kul için en iyisini (aslah) yapmasının zorunlu olduğu' görüşüne dayanır.
Bu tartışma aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
C
Mükâfat - Ceza
A
İsim - Müsemma
B
Salah - Aslah
E
Tekvin - Mükevven
D
Tevfik - Hızlan
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mutezile'nin 'Allah'ın kul için en uygun olanı (aslah) yapması zorunludur' görüşü, Eşari'nin ayrıldığı temel noktadır.
Eşari-Mutezile ayrılışını hatırla.
Üç kardeş meselesinin 'aslah' kavramı ile ilişkisini kur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Karıştırma]Kelam terimi
D Seçeneği:[Karıştırma]Kelam terimi
E Seçeneği:[Karıştırma]Kelam terimi
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Karıştırma]Kelam terimi
Soru 13Kelam Mezhepleri
Eşarilere göre Allah, mülkünde dilediği gibi tasarruf eder. O'na hiçbir zorunluluk (vücub) atfedilemez.
Bu yaklaşım, Eşarilerin aşağıdaki görüşlerinden hangisinin temelini oluşturur?
C
Mukallidin imanı, nazara dayanmadığı için geçersizdir.
B
Allah, insanları güç yetiremeyecekleri şeylerle sorumlu tutabilir.
D
Allah'ın fiilî sıfatları ezelî değildir.
E
Allah'ı bilmek aklen değil, naklen vaciptir.
A
Zâtî sıfatlar, Allah'ın ne aynısı ne de gayrısıdır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eşariler, Allah'ın mutlak iradesini savundukları için 'tekâlif-i mâ lâ yutâk' (güç yetirilemeyecek şeyle yükümlü tutma) teorik olarak mümkündür derler.
Eşari görüşlerini hatırla.
Mutlak irade vurgusunu analiz et.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Karıştırma]Eşari görüşü
A Seçeneği:[Karıştırma]Eşari görüşü
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Karıştırma]Eşari görüşü
D Seçeneği:[Karıştırma]Eşari görüşü
Soru 14Abbasiler Dönemi
Nefsü'z-zekiyye (Muhammed b. Abdullah) isyanı, Emevilerin yıkılışı sonrası Abbasilere karşı gerçekleşmiştir.
I. Emevilere karşı gelişmiştir.
II. Ehl-i Beyt adına gerçekleştirilmiştir.
III. Ebu Hanife ve İmam Malik gibi alimler tarafından desteklenmiştir.
IV. Ebu Cafer Mansur tarafından bastırılmıştır.
Bilgilerinden hangileri doğrudur?
C
III ve IV
A
Yalnız II
B
I ve II
E
II, III ve IV
D
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Nefsü'z-zekiyye isyanı Abbasilere (Ebu Cafer Mansur) karşıdır. Ehl-i Beyt adına yapılmıştır. Alimler (Ebu Hanife, İmam Malik) desteklemiştir. I. öncül yanlıştır (Abbasilere karşıdır).
İsyanın kime karşı olduğunu belirle.
Destekleyenleri hatırla.
Öncülleri eşleştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Eksik]Doğru ama eksik
A Seçeneği:[Eksik]Doğru ama eksik
B Seçeneği:[Yanlış bilgi]I. öncül tuzağı
D Seçeneği:[Yanlış bilgi]I. öncül tuzağı
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 15İslam Devletleri
İslam devletlerinde hükümdarlar, Abbasi halifesi adına hutbe okutarak meşruiyet kazanırlardı.
Aşağıdakilerden hangisi bu devletler arasında yer almaz?
A
Gazneliler
E
Büveyhiler
D
Tahiriler
B
Selçuklular
C
Karahanlılar
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Büveyhiler Şii bir devlet olup Abbasi halifelerini baskı altına almışlar, meşruiyetlerini halifeye dayandırmamışlardır.
Mezhepler, kendilerini yüceltici, rakiplerini ise dışlayıcı kavramlarla tanımlarlar.
Aşağıdaki kavram ikililerinden hangisinde bu tür bir durum söz konusu değildir?
A
Ashabu'l-hadis – Haşviye
D
Mürcie – Şükkak
E
İsmailiye – Fatimiye
B
Ehlü'ş-şurat – Havaric
C
İmamiye – Rafıza
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İsmailiye ve Fatimiye birbirini dışlayan değil, aynı mezhebi veya devlet yapısını tanımlayan (biri mezhep, biri devlet) kavramlardır.
Kavram ikililerini analiz et.
Dışlayıcı/küçümseyici olanları ele.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Karıştırma]Dışlayıcı
D Seçeneği:[Karıştırma]Dışlayıcı
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[Karıştırma]Dışlayıcı
A Seçeneği:[Karıştırma]Dışlayıcı
Soru 19Ayetlerin Konuları
Cezaevindeki mahkumlara yönelik vaaz veren bir din görevlisi, sorumluluk, tövbe, imtihan ve güzel amel konularını işlemek istiyor.
I. 'Hiçbir günahkar başkasının yükünü yüklenmez' (Sorumluluk)
II. 'Tevbe edip durumunu düzeltirse...' (Tövbe)
III. 'Bu bana bilgim sayesinde verilmiştir' (İmtihan/Nimet)
IV. 'Hanginizin daha güzel amel yapacağını sınamak...' (İmtihan)
V. 'Allah'ın kabul edeceği tevbe...' (Tövbe)
Din görevlisinin vaazında hangilerini kullanması uygundur?
B
Yalnız IV
D
II ve V
E
I, III ve IV
A
Yalnız II
C
I ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I (sorumluluk), III (imtihan/nimet), IV (imtihan) konuları mahkumlara yönelik vaazda sorumluluk ve imtihan bilinci için uygundur. II ve V tevbe ile ilgilidir, ancak soru kökünde verilen tüm konuları kapsayan en geniş kapsamlı seçenek E'dir.
Din görevlisi, yetişkin eğitimi (andragoji) ilkelerine göre cami cemaatiyle iletişim kurmak istiyor.
Buna göre alan uzmanın, yetişkin öğrenmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisini söylemesi beklenemez?
C
İlgi ve yönelim odaklıdır.
E
Bilimsellik ön plandadır.
D
Pratik bilgi, dua ve zikir tercih edilir.
B
İsteklilik ve ihtiyaç önceliklidir.
A
Geleneksel öğrenme baskındır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yetişkin eğitiminde (andragoji) geleneksel (pedagojik/çocuk merkezli) öğrenme değil, katılımcı ve deneyim odaklı öğrenme esastır.
Andragoji ilkelerini hatırla.
A şıkkının pedagojiye ait olduğunu belirle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru ilke]Andragoji ilkesi
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Doğru ilke]Andragoji ilkesi
E Seçeneği:[Doğru ilke]Andragoji ilkesi
B Seçeneği:[Doğru ilke]Andragoji ilkesi
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
İslam Tarihi, Tefsir, Hadis, Fıkıh, Kelam ve Eğitim Bilimleri ve KPSS-DKAB / DHBT / İlahiyat Lisans sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
Paragrafta anlam, düşünceyi geliştirme yolları ve yazım kurallarını çeldirici teşhisleriyle ölçen yüksek odaklı hız testi.
KPSS-DKAB / DHBT / İlahiyat Lisans • İslam Tarihi, Tefsir, Hadis, Fıkıh, Kelam ve Eğitim BilimleriKPSS-DKAB Tefsir Tarihi: Tefsir Dönemleri & Tabiûn Dönemi Özellikleri (20 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)