AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tanzimat ve Millî Edebiyat Dönemi İlkleri & Hikâye ve Roman Türü (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tanzimat ve Millî Edebiyat Dönemi İlkleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Tanzimat ve Millî Edebiyat Dönemi İlkleri
Türk edebiyatında Batılı anlamda hikâye türünün temelleri Tanzimat Dönemi'nde atılmıştır. Bu bağlamda, Batılı anlamdaki ilk hikâye denemesi Emin Nihat'ın Müsameretname adlı eseridir; ancak teknik açıdan kusurlu bir eserdir. Batılı anlamda ilk hikâye örneği olarak kabul edilen Letaif-i Rivayat, Samipaşazade Sezai'nin kaleme aldığı bir eserdir. Edebiyatımızdaki teknik yönden güçlü, realist ve naturalist izler taşıyan ilk küçük hikâye örneği ise Ahmet Mithat Efendi'nin Küçük Şeyler adlı kitabıdır. Bu gelişmelerle birlikte Türk hikâyeciliği geleneksel çizgisinden uzaklaşarak Batı çizgisine evrilmiştir.
Bu parçadaki bilgi yanlışlığının giderilmesi için, altı çizili yerlerden hangileri birbiriyle yer değiştirmelidir?
C
III. ve IV.
D
IV. ve V.
E
III. ve V.
B
II. ve III.
A
I. ve II.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Batılı anlamdaki ilk hikâye örneği Samipaşazade Sezai'nin 'Küçük Şeyler' adlı eseridir; teknik yönden güçlü, realist ilk hikâye ise yine 'Küçük Şeyler'dir (eser Samipaşazade Sezai'ye aittir). Ahmet Mithat Efendi'nin eseri ise 'Letaif-i Rivayat'tır (ilk hikâye demetidir). Metinde IV numaralı yerde geçen Samipaşazade Sezai'nin 'Letaif-i Rivayat'ı ile V numaralı yerde geçen Ahmet Mithat Efendi'nin 'Küçük Şeyler'i yer değiştirmelidir veya IV ile V altındaki eserler düzeltilmelidir.
Parçadaki eser-yazar eşleşmeleri kontrol edilir.
Batılı anlamdaki ilk hikâye denemesi Emin Nihat'ın Müsameretnamesi'dir (Doğru).
Batılı anlamdaki ilk hikâye Samipaşazade Sezai'nin Küçük Şeyler adlı eseridir.
Ahmet Mithat Efendi'nin eseri ise Letaif-i Rivayat'tır (ilk hikâye örneği/özeti niteliğindedir).
Bu durumda IV ve V numaralı bölümlerdeki eser-yazar eşleşmeleri birbiriyle çelişmektedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[I ve II numaralı yerleri karıştırma]Geleneksel anlatım türlerinin yanlış hatırlandığı düşünülür.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]IV numaralı yerdeki Samipaşazade Sezai - Letaif-i Rivayat ile V numaralı yerdeki Ahmet Mithat - Küçük Şeyler eşleşmesi hatalıdır; Küçük Şeyler Samipaşazade Sezai'ye, Letaif-i Rivayat Ahmet Mithat Efendi'ye aittir.
E Seçeneği:[III ve V yer değiştirme]Müsameretname ile Küçük Şeyler'i eşleştirme.
B Seçeneği:[II ve III numaralı yerleri bağlama]İlk hikâye denemesi ile halk hikâyelerini karıştırma.
C Seçeneği:[III ve IV yer değiştirme]Müsameretname ile Letaif-i Rivayat'ın yazarlarını karıştırma.
Soru 2Servet-i Fünun Edebiyatı
Batılı anlamda ilk hikâye örneklerinden biri kabul edilen ve ---- adlı eserde yer alan ---- adlı öyküde; müzikle iç içe yaşayan, sarayın gözden düşmüş bir müzisyeninin hüzünlü ve trajik yaşamı, hayal-hakikat çatışması ekseninde ele alınmıştır. Yazar, bu eserinde realizmin ve natüralizmin etkilerini başarılı bir şekilde yansıtmıştır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
B
Mai ve Siyah - Ahmet Cemil
D
Küçük Şeyler - Sergüzeşt
E
Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat - Şemsettin Sami
A
Küçük Şeyler - Pandomima
C
Sığıntı - Şermin
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Batılı anlamda ilk profesyonel hikâye kitabı olan 'Küçük Şeyler' Samipaşazade Sezai'ye aittir. Bu kitaptaki 'Pandomima' öyküsü, palyaço Pascal'ın trajik aşkını anlatmasıyla bilinse de, Servet-i Fünun döneminde kaleme alınan benzer realist-trajik öykü kurguları ve yazar-eser eşleştirmeleri bu tarz soruların temelidir. Soru kökünü ve yazarın eserini karşılayan doğru eşleşme Samipaşazade Sezai'nin 'Küçük Şeyler' ve içerisindeki öykülerdir.
Öncelikle ilk boşluğa gelen eserin 'Küçük Şeyler' olduğunu tespit edin (Samipaşazade Sezai'nin eseri).
İkinci boşluk için 'Küçük Şeyler' kitabının içindeki öykülerden birini arayın.
A seçeneğindeki 'Pandomima' bu kitabın en önemli öykülerindendir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yanlış yazar ve tür eşleştirmesi]Aday çeldirici isimlere yönelir.
E Seçeneği:[Tanzimat dönemi eseriyle karıştırma]Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat ilk romandır.
D Seçeneği:[Roman ve hikâye isimlerini karıştırma]Sergüzeşt bir romandır.
B Seçeneği:[Roman ile hikâyeyi karıştırma]Mai ve Siyah bir romandır, öykü kitabı değildir.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Yazar-eser ve içerik eşleştirmesini doğru yapan aday bu seçeneğe ulaşır.
Soru 3Cumhuriyet Öncesi Türk Edebiyatı
Millî Edebiyat Dönemi hikâyeciliğiyle ilgili bazı özellikler şu şekildedir:
I. Hikâyelerde genellikle İstanbul dışına çıkılmış, Anadolu ve Anadolu insanı realist bir gözlemle ele alınmıştır.
II. Eserlerde süslü, sanatkârane ve yabancı kelimelerle dolu ağır bir dil tercih edilmiştir.
III. Sanatçılar, "Genç Kalemler" dergisinde öne sürülen "Yeni Lisan" hareketinin dil anlayışına bağlı kalmışlardır.
IV. Hikâye tekniği açısından Tanzimat ve Servetifünun dönemine göre daha güçlü ve kusursuz bir yapı sergilenmiştir.
V. Ömer Seyfettin, millî bilinci uyandırmak amacıyla tarihî olaylardan ve günlük yaşamdan konular seçmiştir.
Bu numaralandırılmış cümlelerin hangisinde verilen bilgi yanlıştır?
A
I
B
II
E
V
D
IV
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Millî Edebiyat Dönemi'nde ağır ve süslü dil anlayışı terk edilmiş, sade Türkçe savunulmuştur.
Millî Edebiyat akımı, dilin sadeleştirilmesi ve Türkçenin ulusal kimliğine kavuşturulması temelinde şekillenmiştir.
II numaralı öncülde yer alan 'süslü, sanatkârane ve yabancı kelimelerle dolu ağır bir dil tercih edilmiştir' ifadesi Fecriatİ veya Servetifünun edebiyatına aittir.
Millî Edebiyat'ta ise konuşma dili ile yazı dili arasındaki fark ortadan kaldırılmak istenmiş, sade bir dil kullanılmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analitik yaklaşım
E Seçeneği:[Ömer Seyfettin'in tarzını yanlış yorumlamak]Yazarın konularını yanlış konumlandırmak.
D Seçeneği:[Tekniğin hâlâ kusurlu olduğu ön yargısı]Tanzimat'taki acemiliklerin bu dönemde de sürdüğünü sanmak.
A Seçeneği:[İstanbul dışına çıkılmadığı yanılgısı]Anadolu'ya açılımın bu dönemde başladığını unutmak.
C Seçeneği:[Yeni Lisan hareketinin başka bir döneme ait olduğu düşüncesi]Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin ve Ali Canip Yöntem'in dergi adını karıştırmak.
Soru 4Millî Edebiyat Dönemi ve Öncesi Türk Edebiyatı
Türk edebiyatında Batılı anlamda ilk hikâye denemeleri arasında yer alan, yedi gece boyunca bir araya gelen kişilerin anlattığı hikâyelerden oluşan bu eser, teknik açıdan kusurlu olsa da geleneksel hikâyecilikten modern hikâyeciliğe geçişte önemli bir köprüdür. Eserde Binbir Gece Masalları'nın çerçeve hikâye tekniğinden yararlanılmıştır.
Bu parçada söz edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
C
Kıssadan Hisse
B
Letaif-i Rivayat
D
Letaif-i Edebiye
E
Müsameretname
A
Küçük Şeyler
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada özellikleri verilen eser Emin Nihat'ın kaleme aldığı Müsameretname'dir.
Yazarın Emin Nihat olduğu bilgisi ve 'yedi gece' (müsamere) kavramı esere götürür.
Eserde yedi gencin kış gecelerinde bir araya gelerek birbirlerine hikâyeler anlatması çerçeve hikâye tekniğini oluşturur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Ahmet Mithat Efendi'nin hikâye türündeki eseriyle karıştırma.]Didaktik hikâye örneklerinden biri olması nedeniyle.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
D Seçeneği:[Uydurma veya benzer isimli bir eserle çeldirme.]Adayın bilgi eksikliğinden yararlanma.
B Seçeneği:[İlk hikâye denemesi olan Letaif-i Rivayat ile karıştırma.]Ahmet Mithat Efendi'nin ilk hikâye kitabı olması hasebiyle.
A Seçeneği:[Batılı anlamda ilk modern hikâye ile ilk hikâye denemelerini karıştırma.]Küçük Şeyler'in ilk modern hikâye kabul edilmesi nedeniyle.
Soru 5Tanzimat Dönemi Edebiyatı
Türk edebiyatında Batılı anlamda hikaye türünün ilk örnekleri Tanzimat'la birlikte verilmeye başlanmıştır. Bu dönemde Ahmet Mithat Efendi'nin halk hikumacılığı geleneğinden de izler taşıyan ve yirmi altı hikayeden oluşan eseri ---- türün ilk örneklerinden biri kabul edilir. Öte yandan Samipaşazade Sezai'nin kaleme aldığı, romantizmden realizme geçişin izlerini taşıyan ve teknik açıdan Batılı anlamda ilk başarılı kısa eser olma özelliği gösteren ---- ise edebiyatımızda çığır açmıştır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
C
Kıssadan Hisse - Letaif-i Rivayat
B
Letaif-i Rivayat - Küçük Şeyler
E
Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat - Küçük Şeyler
D
Letaif-i Rivayat - Sergüzeşt
A
Müsameretname - Küçük Şeyler
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada bahsedilen ilk eser Ahmet Mithat Efendi'ye ait Letaif-i Rivayat, ikinci eser ise Samipaşazade Sezai'ye ait Küçük Şeyler'dir.
Ahmet Mithat Efendi'nin yirmi altı hikayeden oluşan ve ilk hikaye kitabı kabul edilen eseri 'Letaif-i Rivayat'tır.
Samipaşazade Sezai'nin kaleme aldığı, realizm akımının etkilerini taşıyan ve teknik açıdan ilk başarılı realist hikaye kabul edilen eseri 'Küçük Şeyler'dir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Kıssadan Hisse ve Letaif-i Rivayat yer değiştirme yanılgısı]Eser isimlerini hatırlayan ancak sırasını karıştıran adayların düştüğü tuzaktır.
A Seçeneği:[Müsameretname'yi ilk hikaye kitabı sanma]Emin Nihat'ın Müsameretname eserinin ilk hikaye kitaplarından biri olduğunu bilen ancak Ahmet Mithat'ın eserini karıştıran adaylar bu şıkka yönelir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi ve metin analizi
E Seçeneği:[İlk roman ile ilk hikayeyi karıştırma]Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat'ın ilk edebi türlerden biri olduğunu bilen adayların tür karıştırmasıyla seçtiği çeldiricidir.
D Seçeneği:[Sergüzeşt'in türünü karıştırma]Samipaşazade Sezai denilince akla ilk gelen eserin Sergüzeşt olması nedeniyle adaylar bu şıkkı seçebilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tanzimat ve Millî Edebiyat Dönemi İlkleri & Hikâye ve Roman Türü (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)