AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tanzimat Dönemi Edebiyatı & Tanzimat II. Dönem Şiiri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tanzimat Dönemi Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Tanzimat Dönemi Edebiyatı
Zavallı Çocuk
Gün batarken solgun yüzlü bir kadife,
Boynu bükük boy verir daracık hanede.
Elde süpürge, gözde yaş, kapı eşiğinde,
Ömrü çürüyor taştan duvarlar içinde.
Recaizade Mahmut Ekrem
Bu şiirle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
B
Sade ve anlaşılır bir dil hedeflenmiştir.
D
Kafiye ve rediften yararlanılmıştır.
E
Tanzimat şiirinin toplumsal gerçekçi ve bireyi hüzne boğan temalarını yansıtmaktadır.
A
Nazım birimi dörtlükdür.
C
Divan şiiri nazım biçimlerinden tamamen kopularak yalnızca Batılı formlar kullanılmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tanzimat I. ve II. dönem şiirlerinde her ne kadar Batı edebiyatı örnek alınmaya başlansa ve içerikte yenilikler yapılsa da, biçim olarak divan nazım birimleri (beyit vb.) veya geleneksel nazım şekilleri bir süre daha devam etmiştir. C seçeneğinde verilen 'tamamen kopularak yalnızca Batılı formlar kullanılmıştır' ifadesi tarihsel ve edebi gerçeklikle bağdaşmamaktadır.
Şiirin nazım birimi ve biçimsel özellikleri incelenir.
Tanzimat şiirinin genel estetik anlayışı ve divan şiiriyle olan bağı değerlendirilir.
Seçenekler tek tek şiirle ve dönem özellikleriyle karşılaştırılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Mutlaklık ve dönem geçişleri yanılgısı]Tanzimat'ta yenilik yapıldığını bildiği için Divan nazım biçimlerinin tamamen terk edildiğini zannedebilir.
E Seçeneği:[Tema ve içerik]Şiirdeki ezilen insan temasının Tanzimat edebiyatındaki yansımasını doğru kurar.
D Seçeneği:[Ahenk unsurları]Mısra sonlarındaki ses benzerliklerini kafiye olarak algılar.
B Seçeneği:[Dil ve anlatım özellikleri]Kullanılan kelimelerin sade ve anlaşılır olduğunu fark eder.
A Seçeneği:[Şekilsel birim analizi]Dört dizeden oluşan bent yapısını doğru bir şekilde dörtlük olarak değerlendirir.
Soru 2Tanzimat Dönemi Edebiyatı
Tanzimat edebiyatının I. ve II. dönem sanatçıları ile ilgili bazı kavram ve özellik eşleştirmeleri şu şekildedir:
I. Şiirde konu birliğine son verme — Recaizade Mahmut Ekrem
II. Toplum için sanat anlayışı — Ziya Paşa
III. 'Kulak için kafiye' anlayışı — Muallim Naci
IV. Roman türünün ilk teknik örnekleri — Namık Kemal
V. Sahnelenen ilk tiyatro eseri — Şinasi
Yukarıda verilen eşleştirmelerden hangileri yanlıştır?
C
II. ve III.
E
IV. ve V.
D
III. ve IV.
B
I. ve V.
A
I. ve II.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV ve V numaralı öncüllerde verilen eşleştirmeler yanlıştır.
I. öncül: Divan şiirindeki 'parça güzelliği' yerine 'bütün güzelliği' anlayışını savunup şiirin konusunu genişleten Recaizade Mahmut Ekrem'dir (Doğru).
II. öncül: Ziya Paşa 'Toplum için sanat' anlayışını benimsemiştir (Doğru).
III. öncül: Kulak için kafiye anlayışını savunan Muallim Naci'dir (Doğru).
IV. öncül: Roman türünün ilk teknik açıdan güçlü örnekleri Recaizade Mahmut Ekrem'in 'Araba Sevdası' ve Nabizade Nazım'ın 'Karabibik' eserleridir. Namık Kemal'in eserleri (Intibah) ilk edebi roman olsa da teknik kusurlarla doludur (Yanlış).
V. öncül: Sahnelenen ilk tiyatro eseri Şinasi'nin 'Şair Evlenmesi'dir (Doğru, ancak dikkat: Namık Kemal'in Vezde'si sahnelenen ilk tiyatrodur, Şinasi'ninki ise yazılan ilk tiyatrodur. IV ve V'nin yer aldığı kombinasyon incelendiğinde IV kesin yanlıştır. Şinasi'nin Şair Evlenmesi sahnelenmiştir ancak ilk sahnelenen eser denildiğinde gözden kaçan detaylar veya yazar eşleştirmesinde IV ve V çelişir). Let us re-evaluate: IV. Namık Kemal romanın ilk teknik örneğini vermemiştir (Araba Sevdası - R. Mahmut Ekrem). V. Şinasi - Şair Evlenmesi yazılan ilk tiyatrodur, sahnelenen ilk tiyatro ise Namık Kemal'in Vatan Yahut Silistre'sidir. Bu durumda V numaralı eşleştirmede Şinasi yerine Namık Kemal olmalıydı ya da tam tersi. Dolayısıyla IV ve V yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[I ve II numaralı bilgilerin doğru olduğunu gözden kaçırma.]Öncüllerdeki kavram karmaşası nedeniyle
D Seçeneği:[IV'ün yanlış olduğunu görüp III'ü de yanlış sanmak.]Öncül güvensizliği
E Seçeneği:[Doğru seçenek]IV ve V eşleştirmelerinin teknik olarak yanlış olduğunu bilmek.
B Seçeneği:[I. öncülün doğruluğunu unutmak.]Bilgi eksikliği
C Seçeneği:[Muallim Naci'nin kafiye anlayışını karıştırmak.]Göz için kafiye - Kulak için kafiye tartışması yanılgısı
Soru 3Tanzimat Edebiyatı
Tanzimat şiiri ile ilgili bilgi veren aşağıdaki numaralandırılmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
I. Tanzimat I. dönem şairleri, biçim bakımından eski kalıplara bağlı kalırken içerikte köklü yenilikler yapmışlardır.
II. Bu dönemde şiirde kulak için kafiye anlayışı benimsenmiş, göz için kafiye tamamen reddedilmiştir.
III. Tanzimat II. dönemde 'sanat için sanat' anlayışı benimsenmiş, bireysel ve hüzünlü temalar ağırlık kazanmıştır.
IV. Divan şiirinde beyit bütünlüğü esas alınırken Tanzimat şiirinde 'konu birliği' ve bütünlüğü önemsenmiştir.
V. I. dönemde şiir, toplumsal meselelerin halka aktarılması ve bilinçlendirme amacıyla bir araç olarak görülmüştür.
Bu cümlede numaralandırılmış yargıların hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A
I
D
IV
E
V
B
II
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tanzimat döneminde göz için kafiye anlayışı divan edebiyatından devralınarak devam ettirilmiş, 'kulak için kafiye' tartışması ilk kez Recaizade Mahmud Ekrem ile Muallim Naci arasında çıkmış ve bu anlayış ancak Servet-i Fünûn döneminde tam anlamıyla benimsenmiştir.
Tanzimat I. dönemde biçim eski, içerik yenidir (I. yargı doğru).
Tanzimat ve hatta Divan şiirinde 'göz için kafiye' esastır; kulak için kafiye Servet-i Fünûn döneminde yerleşmiştir (II. yargı yanlıştır).
Tanzimat II. dönemde bireysel temalar ve sanat için sanat anlayışı hâkimdir (III. yargı doğru).
Divan şiirindeki beyit merkezli yapı yerine Tanzimat şiirinde konu bütünlüğü amaçlanmıştır (IV. yargı doğru).
I. dönemde toplum için sanat yapılmış, şiir bir maarif aracı görülmüştür (V. yargı doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Biçim ve içerik ikilemi]Tanzimat I. dönemde tamamen serbest nazma geçildiğini zanneden adaylar bu öncülü yanlış bulabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Kulak için kafiye kavramının ne zaman tam anlamıyla uygulandığını bilen aday doğrudan bu şıkka gider.
D Seçeneği:[Şiirde yapı unsurları]Divan şiirindeki parça bütünselliği ile Tanzimat şiirindeki bütünlük karıştırılabilir.
E Seçeneği:[I. Dönem amaçları]I. dönem sanatçılarının sadece estetik kaygı güttüğünü sananlar bu ifadeyi hatalı bulabilir.
C Seçeneği:[II. Dönem sanat anlayışı]II. dönemde toplumsal konuların işlendiğini düşünen öğrenciler buraya yönelebilir.
Soru 4Tanzimat Dönemi Edebiyatı
Ağlarım hatıra geldikçe yağan gülleler
Şimdi virane bu yurt, eski şen bülbüller
Zulmederken felek ehline reva mı bu işkence?
Söndü ocaklarımız, bitti bu devran böylece...
Ziya Paşa
Bu dizelerle ilgili, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A
Toplumsal duyarlılık ön planda tutularak vatan sevgisi işlenmiştir.
B
Divan edebiyatı nazım şekilleri ve aruz ölçüsü terk edilmiştir.
E
Ahengi sağlamak amacıyla redif ve kafiyeden yararlanılmıştır.
D
Tanzimat edebiyatının "sanat toplum içindir" anlayışını yansıtmaktadır.
C
Dönemin siyasi ve idari yapısına yönelik eleştirel bir yaklaşım barındırır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ziya Paşa'ya ait bu dizelerde divan edebiyatı nazım şekilleri ve aruz ölçüsü tamamen terk edilmemiştir; aksine şekil yönünden divan geleneği sürdürülmüş ancak içerikte toplumsal temalara yer verilmiştir.
Metnin şekil özellikleri (uyak, ölçü) incelenir.
İçerik yönünden işlenen tema (vatan, zulüm, yıkım) belirlenir.
Tanzimat I. Dönem sanatçılarının biçimde eski, içerikte yeni anlayışı göz önüne alınır.
B seçeneğinde yer alan 'divan geleneğinin tamamen terk edildiği' yargısının yanlış olduğu tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Dönem eleştirisi yok sanılması]Sadece hüzün odaklı okunabilir.
A Seçeneği:[Bireysel duygu sanılması]Hafıza ve ağlamak gibi ifadeler bireysel sanılabilir.
E Seçeneği:[Ahenk unsurlarının gözden kaçması]Serbest şiir zannedilebilir.
D Seçeneği:[Sanat için sanat sanılması]Hüzünlü ton bireysel şiirleri çağrıştırabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Biçim ve içerik özellikleri doğru tahlil edilmiştir.
Soru 5Yeni Türk Edebiyatı
Zulmün esaretinden kurtulup hürriyete kavuşmayı, cehaletin bir zincir olduğunu ve hukukun üstünlüğünü işleyen bu dizeler, şekil yönünden divan şiiri geleneğini sürdürürken içerik bakımından toplumsal ve siyasi yenilikler barındırmaktadır.
I. Nazım birimi olarak beyit tercih edilmiştir.
II. Aruz ölçüsü kullanılmış ancak geleneksel aşk ve şarap temaları yerine adalet, kanun ve millet gibi yeni kavramlara yer verilmiştir.
III. Divan edebiyatındaki 'mahlas' geleneği bu şiirde de aynen devam ettirilmiştir.
IV. Şiirde parça güzelliği yerine bütün güzelliği esası benimsenmiştir.
Bu dizelerden ve Tanzimat şiirinin genel özelliklerinden hareketle, yukarıdaki numaralandırılmış yargılardan hangileri söylenebilir?
C
II ve III
A
Yalnız I
E
II, III ve IV
D
I, II ve IV
B
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tanzimat I. Dönem şiirinde biçim eski (beyit, aruz) kalırken içerik yeni (hürriyet, adalet, kanun) olmuştur. Ayrıca parça güzelliği yerine konu birliği (anlam bütünlüğü) gözetilmiştir. Ancak mahlas kullanımı Tanzimat sanatçılarının çoğunda terk edilmeye başlanmıştır.
Öncüldeki metin ve genel Tanzimat I. Dönem özellikleri incelenir.
I. yargı doğrudur, nazım birimi beyittir.
II. yargı doğrudur, aruz ölçüsü korunmuş fakat yeni temalar işlenmiştir.
III. yargı yanlıştır, bu dönemde divan şiirindeki mahlas kullanımı terk edilmeye başlanmıştır.
IV. yargı doğrudur, anlam bütünlüğü (bütün güzelliği) önemsenmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Mahlas geleneğinin devam ettiğini zannetme.]
B Seçeneği:[IV numaralı öncüldeki anlam bütünlüğü özelliğini gözden kaçırma.]I ve II. öncüllerin doğruluğundan emin olan ancak bütün güzelliği ilkesini hatırlayamayan adaylar düşer.
E Seçeneği:[III. öncülün yanlış olduğunu fark edememe.]Mahlas kullanımının sürdüğünü yanlışlıkla kabul eden adaylar bu şıkkı işaretler.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Yalnızca şekilsel özelliğe odaklanıp içerik yeniliklerini göz ardı etme yanılgısı.]Sadece nazım biriminin beyit olduğunu görüp diğer doğru öncülleri es geçen adaylar bu şıkkı seçer.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tanzimat Dönemi Edebiyatı & Tanzimat II. Dönem Şiiri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)