AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tanzimat Dönemi Edebiyatı & Tanzimat I. ve II. Dönem Romanı (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tanzimat Dönemi Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Tanzimat Dönemi Edebiyatı
Tanzimat Dönemi yazarları, geleneksel toplum yapısından modern şehir hayatına geçiş süreçlerini ve bu süreçte yaşanan toplumsal çözülmeleri eserlerine taşımışlardır.
I. Batılılaşmanın yanlış anlaşılması sonucu ortaya çıkan züppe tipler
II. Görücü usulü evliliklerin ve zorla evlendirmelerin olumsuz sonuçları
III. Sanayi devrimi sonrası kırdan kente göç eden köylülerin ekonomik bunalımları
IV. Esaret altındaki kişilerin yaşadığı dramlar ve cariyelik kurumu
V. Bireysel aşklar, kıskançlıklar ve bu duyguların tetiklediği entrikalar
Yukarıdaki temalardan hangisi, Tanzimat Dönemi romanlarında işlenen konular arasında yer almaz?
C
III.
A
I.
E
V.
D
IV.
B
II.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tanzimat Dönemi'nde kırdan kente göç olgusu henüz edebi bir tema olarak romanlarda yer almamıştır.
Tanzimat romanı genel olarak İstanbul ve çevresinde, konak hayatı etrafında şekillenmiştir.
I. Öncüldeki Batılılaşma yanlışı (Araba Sevdası vb.), II. öncüldeki görücü usulü evlilik (Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat vb.), IV. öncüldeki kölelik ve cariyelik (Sergüzeşt vb.) ve V. öncüldeki bireysel aşk ile entrikalar (İntibah vb.) dönem romanlarının temel temalarıdır.
III. öncülde yer alan 'kırdan kente göç' olgusu, Türk edebiyatında daha çok Cumhuriyet Dönemi (özellikle köy edebiyatı ve 1950 sonrasında) romanlarında işlenmeye başlanmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday, kırdan kente göç olgusunun Cumhuriyet dönemine ait bir sosyolojik gerçeklik olduğunu bilir.
B Seçeneği:[Tematik karışıklık]Şemsettin Sami'nin Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat romanı görücü usulü evlilikleri eleştirir.
E Seçeneği:[Edebi akım ilişkisi]Namık Kemal'in İntibah romanında aşk ve kıskançlık temaları merkezdedir.
D Seçeneği:[Tarihsel bağlam]Samipaşazade Sezai'nin Sergüzeşt romanı esaret ve cariyelik temasını işler.
A Seçeneği:[Aşinalık yanılgısı]Recaizade Mahmud Ekrem'in Araba Sevdası romanındaki Bihruz Bey karakteri hatırlandığı için bu temanın işlendiği bilinir.
Soru 2Tanzimat Dönemi Edebiyatı
Ahmet Mithat Efendi'nin eserlerinden alınan aşağıdaki diyalogda, evdeki diğer bireylerin soruları karşısında küçük bir cariyenin verdiği yanıtlar yer almaktadır:
– Sen kimin halayığısın, dedi.
– Hanımın.
– Hangi hanımın?
– (Atiye hanımı göstererek) Bunun valdesinin.
– Senin oyuncakların var mı? – Hayır... ben esirim.
– Ben sana bir tane vereyim.
– Sen dün gece öyle geç vakit niçin sokağa çıkmıştın, kızım? Dilber cevap vermedi.
– (...) Niçin kaçtın?
– Beni çok dövüyorlar, çok hizmet ettiriyorlar. Sonra her dakika pis çerkez, pis halayık diyorlar, oyun oynasam yasak, üşüdüğüm zaman mangalın kenarına otursam, Taravat maşa ile elimi yakıyor, bak koluma, dedi.
Bu diyalog ve içeriği dikkate alındığında, Türk edebiyatındaki ilk örneklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B
Yazarı tarafından teknik kusurlar barındıran eserler arasında yer alır.
D
Batılı anlamda ilk edebi roman niteliği taşıyan ve yanlış Batılılaşmayı ele alan bir yapıtın özelliğini yansıtır.
E
Karşılıklı konuşma tekniğinden yararlanılmış ve karakterlerin ruhsal halleri yansıtılmaya çalışılmıştır.
A
Toplumdaki kölelik ve esaret olgusu gerçekçi bir yaklaşımla ele alınmıştır.
C
Eserde halkı bilinçlendirme amacı güdüldüğü için diyaloglarda yerel söyleyişlere yer verilmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Soru metninde verilen diyalog Samipaşazade Sezai'nin 'Sergüzeşt' adlı romanından alınmıştır. Sergüzeşt, esaret ve cariyelik konusunu işleyen romantizmden realizme geçiş dönemi eseridir. D seçeneğinde bahsedilen 'yanlış Batılılaşma' teması ise Recaizade Mahmut Ekrem'in 'Araba Sevdası' veya Ahmet Mithat Efendi'nin 'Felatun Bey ile Rakım Efendi' romanlarının temel izleğidir; Sergüzeşt'in değil.
Metnin içeriği incelenir: Cariyelik, esaret, şiddet ve kaçma eylemi vurgulanmıştır.
Metnin kaynağı tespit edilir: Bu diyalog Samipaşazade Sezai'nin 'Sergüzeşt' romanına aittir.
Seçenekler eleştirel gözle taranır: A, B, C ve E seçenekleri Sergüzeşt ve Tanzimat I. dönem romanları için doğrudur.
D seçeneği kontrol edilir: Sergüzeşt romanının ana teması esaret ve cariyeliktir; yanlış Batılılaşma değildir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Halkı eğitme amacını ve konuşma dilini çağrıştırır.]Ahmet Mithat ekolünün etkisini düşündürtür.
B Seçeneği:[Tanzimat I. dönem romanlarının teknik kusurlarını hatırlatır.]Aday yazarın araya girme gibi teknik kusurlarını hatırlar.
E Seçeneği:[Diyalog tekniğinin kullanıldığını doğrular.]Metnin karşılıklı konuşma (diyalog) şeklinde kurulduğunu açıkça görür.
D Seçeneği:[Doğru seçenek / Yanılgı hedefi]Aday esaret temalı roman ile yanlış Batılılaşma temalı romanı birbirine karıştırırsa bu şıkkı seçer.
A Seçeneği:[Metinde esaretten bahsedildiğini doğrular.]Aday metindeki şiddet ve esaret unsurlarını doğrudan görür ve bu yargının doğru olduğunu düşünür.
Soru 3Roman ve Hikaye
Bihruz Bey, yine her zamanki gibi züppe kıyafetleri içinde, ellerini ceplerine sokmuş, Merdivenköy yolunda caka satarak yürüyordu. Arkasından koşan uşağı ona doğru seslenerek köşkün kapısına gelen bir misafirden bahsetti. Bihruz Bey, Fransızca kelimelerle süslü bozuk diliyle uşağına çıkıştı ve bir an önce madamın getirdiği mektuba ulaşmak için adımlarını hızlandırdı.
I. Hakim (ilahî) anlatıcının bakış açısıyla kaleme alınmıştır.
II. Batılaşma yanlışı bir tipin gülünç durumları ele alınmıştır.
III. Recaizade Mahmud Ekrem'in realist-natüralist çizgide yazdığı ilk master romandır.
Bu parçayla ve eserin kaleme alındığı dönemle ilgili olarak yukarıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
C
I ve II
A
Yalnız I
B
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde Bihruz Bey'in iç dünyası ve dış görünüşü hakim anlatıcıyla verilmiş olup, işlenen tip 'Araba Sevdası' romanındaki Batı hayranı Bihruz Bey'dir.
Züppe kıyafetleri ve Fransızca özentisi Batılaşma yanlışı yanlış tipleri işaret eder (II. Yargı doğru).
Eser Recaizade Mahmud Ekrem'in 'Araba Sevdası' romanıdır ancak ilk realist roman denemesi olsa da 'ilk realist roman' unvanı merkezi anlamda başka bir esere aittir ve buradaki ifade tanım olarak hatalıdır (III. Yargı yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Yalnızca anlatıcı türüne odaklanıp tip eleştirisini göz ardı etmek.]I. öncülün kesin doğruluğundan emin olan ancak II. öncülün romandaki tip eleştirisi bağlamını kuramayan adaylar bu şıkka yönelir.
E Seçeneği:[Tüm öncülleri doğru kabul etme eğilimi.]Eser bilgilerindeki ince ayrıntıları (ilk roman tanımları vb.) ayırt edemeyen adaylar seçer.
D Seçeneği:[Hakim anlatıcı unsurunu atlamak.]Eserin Araba Sevdası ve Recaizade'ye ait olduğunu bilip I. öncülü yanlış değerlendirenler düşer.
B Seçeneği:[Anlatıcı bakış açısını gözden kaçırmak.]Sadece konunun Bihruz Bey (Araba Sevdası) olduğunu bilip anlatıcı türünü esgezen adaylar seçebilir.
Soru 4Tanzimat Dönemi Edebiyatı
Tanzimat edebiyatı döneminde Batılı anlamda ilk roman ve hikâye denemeleri verilmiş, sanatçılar bu türlerde önemli eserler kaleme almışlardır.
I. Taaşuk-ı Talat ve Fitnat - Roman
II. Letâif-i Rivâyât - Hikâye
III. Karabibik - Roman
IV. Araba Sevdası - Hikâye
V. Cezmi - Roman
Yukarıda numaralandırılmış eserlerden hangisi, karşısında verilen türle yanlış olarak eşleştirilmiştir?
A
I.
D
IV.
E
V.
B
II.
C
III.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV numaralı 'Araba Sevdası' eseri hikâye değil, Recaizade Mahmud Ekrem tarafından yazılmış edebiyatımızdaki ilk realist romandır.
I. Şemsettin Sami'nin kaleme aldığı Taaşuk-ı Talat ve Fitnat, edebiyatımızdaki ilk yerli romandır (Doğru).
II. Ahmet Mithat Efendi'nin yazdığı Letâif-i Rivâyât, Batılı anlamda ilk hikâye örneği kabul edilir (Doğru).
III. Nabizâde Nazım'ın yazdığı Karabibik, ilk köy romanı olarak bilinir (Doğru).
IV. Recaizade Mahmud Ekrem'in Araba Sevdası eseri hikâye değil, ilk realist romandır (Yanlış).
V. Namık Kemal'in yazdığı Cezmi, ilk tarihi romandır (Doğru).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Araba Sevdası'nın roman olduğunu bilen aday doğru cevaba ulaşır.
E Seçeneği:[Cezmi'nin türünü karıştırmak]Tiyatro veya roman olduğu karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Ahmet Mithat Efendi'nin tür karışıklığı]Letâif-i Rivâyât'ın roman mı hikâye mi olduğu karıştırılabilir.
A Seçeneği:[İlk roman olma özelliğini unutmak]Eserin türünü hatırlayamayan aday yanlıştır diye düşünebilir.
C Seçeneği:[Karabibik'in türünü uzunluktan dolayı roman/hikâye karıştırmak]Kısa olmasından ötürü hikâye sanılabilir.
Soru 5Millî Edebiyat Dönemi ve Öncesi Roman ve Hikaye
Türk edebiyatında batılı anlamda ilk örneklerin verildiği dönemlerde roman ve hikaye türleri gelişme göstermiş, yazarlar bu türlerde pek çok eser kaleme almıştır.
Aşağıdaki yapıtlardan hangisi, tür bakımından diğerlerinden farklıdır?
C
Mai ve Siyah
B
Küçük Şeyler
E
Telli Dede
D
Araba Sevdası
A
Karabibik
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen eserlerden Karabibik (roman), Mai ve Siyah (roman), Araba Sevdası (roman) ve Telli Dede (roman türündeki ilk denemelerden biri veya taşra konulu erken dönem roman denemelerindendir, burada Ahmet Mithat'ın eseri veya benzeri düşünülürse) roman türündedir. 'Küçük Şeyler' ise Samipaşazade Sezai tarafından yazılmış olup Batılı anlamda ilk edebî hikaye (öykü) örneğidir.
Seçenekteki eserlerin yazarlarını ve türlerini tek tek inceleyelim.
A şıkkındaki Karabibik, Nabizade Nazım'ın yazdığı ilk köy romanıdır.
B şıkkındaki Küçük Şeyler, Samipaşazade Sezai'ye ait olup Türk edebiyatındaki ilk modern hikaye kitabıdır.
C şıkkındaki Mai ve Siyah, Halit Ziya Uşaklıgil'in Servetifünun dönemi romanıdır.
D şıkkındaki Araba Sevdası, Recaizade Mahmut Ekrem'in ilk gerçekçi romanıdır.
E şıkkındaki Telli Dede (veya benzeri erken dönem romanda) tür olarak romandır. Dolayısıyla Küçük Şeyler hikaye türünde olmasıyla diğerlerinden ayrılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İlk köy romanı]Roman türünde olduğu gözden kaçabilir.
D Seçeneği:[İlk gerçekçi roman]Tür olarak roman kategorisindedir.
E Seçeneği:[Eski dönem eseri]Farklı bir tür zannedilebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Küçük Şeyler'in hikaye türünde olduğunu bilen aday doğru sonuca ulaşır.
C Seçeneği:[Servetifünun romanı]Eserin yazım dönemi karıştırılabilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tanzimat Dönemi Edebiyatı & Tanzimat I. ve II. Dönem Romanı (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)