AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tanzimât Dönemi Edebiyatı & Şiir ve Zihniyet (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tanzimât Dönemi Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Tanzimât Dönemi Edebiyatı
Ziyapaşa'nın Hürriyet Kasidesi'nden alınan:
"Zâlimleri affetmek heman suçluya yâr mî / Mahmûd-ı celîl anı bilir karp ü zâr mî"
"Künc-i mihnette olanlar erer dem-i vuslata / Biliriz biz de bu âlemin sefasını cefâsını"
beyitleri ve genel içerikleri göz önüne alındığında, Tanzimât şiiriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Bu dizeler ve Tanzimât şiirinin genel özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
C
Şiir, bireysel aşk ve hiciv temalarından tamamen arındırılarak sadece felsefi konulara indirgenmiştir.
E
Divan şiirinin estetik anlayışı toplumsal fayda düşüncesiyle harmanlanmıştır.
D
Divan edebiyatındaki mazmunların yerine yeni toplumsal kavramlar ve terimler kullanılmaya başlanmıştır.
B
Hukuk, adalet, hürriyet gibi toplumsal ve siyasi kavramlar şiire girmiştir.
A
Divan şiirinin nazım biçimleri ve aruz vezni aynen korunmuştur.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tanzimât dönemi şairleri her ne kadar toplumsal konuları işlemeye başlasalar da bireysel temalardan (aşk, hüzün, yalnızlık vb.) tamamen kopmamışlardır; dolayısıyla şiir sadece felsefi konulara indirgenmemiştir.
Öncüldeki beyitler ve Tanzimât şiirinin genel nitelikleri analiz edilir.
A şıkkında belirtilen şekil özelliklerinin (aruz, nazım biçimi) korunduğu bilinmektedir.
B, D ve E seçenekleri dönemin yenilikçi fikirlerini ve şekil-muhteva ilişkisini doğru yansıtır.
C seçeneğinde yer alan 'bireysel konulardan tamamen arındırılarak sadece felsefi konulara indirgenmiştir' ifadesi yanlıştır çünkü bu dönemde hem bireysel hem toplumsal temalar bir arada işlenmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Tanzimât şiirinde bireysel konular tamamen ortadan kalkmamıştır, bu yüzden bu ifade yanlıştır.
A Seçeneği:[Biçimsel devamlılığı göz ardı etme]Tanzimâtcıların yenilikçi olduğunu bilip şekil olarak da tamamen Divan'ı reddettiklerini zannedebilir.
D Seçeneği:[Mazmun yerine yeni kavramlar]Hürriyet, adalet gibi kavramların mazmun yerini aldığını fark edemeyebilir.
E Seçeneği:[Sanat toplum içindir anlayışı]Şiirlerin toplumsal işlevini gözden kaçırabilir.
B Seçeneği:[Yeni temaların varlığını unutma]Şiirde hürriyet ve adalet gibi temaların işlendiği metinden açıkça görülmektedir.
Soru 2Tanzimât Dönemi Şiiri
Sanatı toplumun aydınlatılması ve eğitilmesi için bir araç olarak gören, eserlerinde özellikle özgürlük, adalet ve hak gibi kavramları ön plana çıkaran bir sanatçıdır. İlk eserlerinde divan edebiyatının nazım şekillerini ve kalıplarını kullanmakla birlikte, içeriğe yepyeni toplumsal anlamlar yüklemiştir. Hayatının ilerleyen evresinde ise geleneksel kalıplardan tamamen kopmasa da şiirin tematik ve düşünsel boyutunu çağdaş Batı değerleriyle zenginleştirmiştir.
Bu parçada söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
C
Namık Kemal
A
Ziya Paşa
D
Recaizade Mahmut Ekrem
E
Abdülhak Hamit Tarhan
B
Şinasi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paragrafta özellikleri verilen ve 'Hürriyet Kasidesi' gibi eserleriyle tanınan sanatçı Namık Kemal'dir.
Sanatın toplum için yapıldığı anlayışı ve 'hürriyet, adalet' temaları incelenir.
Biçim olarak eski (Divan şiiri nazım şekilleri), içerik olarak yeni (vatan, millet, hürriyet) anlayışın Namık Kemal'in şiir dünyasının temelini oluşturduğu tespit edilir.
Vaveyla ve Hürriyet Kasidesi gibi önemli yapıtların bu şaire ait olduğu bilgisi doğrulanır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Öncüldeki tüm karakteristik özellikler Namık Kemal'i işaret etmektedir.
B Seçeneği:[Tanzimât'ın ilk yenilikçisi]Şinasi'nin ilkleri başlatan isim olması hasebiyle yanılgı yaratır.
D Seçeneği:[II. Dönem sanatçısı]Recaizade Mahmut Ekrem'in yenilikçi kimliği ile karıştırılabilir.
E Seçeneği:[Şair-i Azam]Batılılaşma ve şiirde köklü değişim denilince akla gelmesi nedeniyle çeldiricidir.
A Seçeneği:[İkilik ve çelişkiler şairi]Ziya Paşa'nın da divan tarzından Batı tarzına geçiş arayışları inmesi nedeniyle karıştırılır.
Soru 3Servet-i Fünun Edebiyatı
Servet-i Fünun şiirinin lider isimlerinden olan Tevfik Fikret ile ilgili numaralandırılmış bilgiler verilmiştir:
(I) Şiirlerinde genellikle parnasizm akımının etkisiyle betimleyici unsurlara ve biçim mükemmelliğine önem vermiştir.
(II) Aruz ölçüsünü Türkçeye büyük bir ustalıkla uygulamış, şiiri düz yazıya yaklaştırma geleneğini başlatmıştır.
(III) Sanat için sanat anlayışını benimsemiş, toplumsal konulara ve halkın sorunlarına hiçbir zaman şiirlerinde yer vermemiştir.
(IV) Kulak için kafiye anlayışını savunmuş, göz için kafiye geleneğini bütünüyle reddetmiştir.
(V) Tarih-i Kadir ve Sis gibi şiirleriyle bireysel temalardan toplumsal eleştiriye yönelmiştir.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde, Tevfik Fikret'in şairliği ile ilgili yanlış bilgi verilmiştir?
A
I
B
II
E
V
D
IV
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tevfik Fikret, sanat hayatının ilk dönemlerinde 'sanat için sanat' anlayışını benimsemiş olsa da özellikle son dönemlerinde 'sanat toplum içindir' anlayışına yönelmiş; halkın sorunlarını, toplumsal aksaklıkları ve istibdat dönemini eleştiren şiirler kaleme almıştır.
I. öncül doğrudur, parnasizm etkisi ve biçim kusursuzluğu Tevfik Fikret'in şiirinin belirgin özellikleridir.
II. öncül doğrudur, aruzda ustadır ve manzum hikayeleriyle şiiri düzyazıya yaklaştırmıştır.
III. öncül yanlıştır, çünkü sanatçı 'Sis', 'Rücu', 'Hakk-ı Rüku' gibi eserlerinde toplumsal konuları ve eleştirileri işlemiştir.
IV. öncül doğrudur, kulak için kafiye anlayışını benimsemiştir.
V. öncül doğrudur, Tarih-i Kadim ve Sis toplumsal eleştiri içeren önemli eserleridir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Sanatçının sadece ilk dönem özelliklerine odaklanıp son dönem toplumsal şiirleri göz ardı edilebilir.
A Seçeneği:[Parnasizm etkisi]Parnasizmin romanda değil şiirde mi uygulandığı konusunda tereddüt yaşanabilir.
B Seçeneği:[Aruz ölçüsü ve düzyazıya yaklaşma]Mehmet Akif veya Tevfik Fikret karşıştırmasında hata yapılabilir.
D Seçeneği:[Kulak için kafiye]Recaizade Mahmut Ekrem ile başlayan bu tartışmada Servet-i Fünuncuların tutumu karıştırılabilir.
E Seçeneği:[Tarih-i Kadim şiiri]Eser-i yazar eşleştirmesinde yanılgıya düşülebilir.
Soru 4Tanzimat Edebiyatı
Tanzimat edebiyatı, Batı etkisiyle gelişen ve Türk edebiyatında birçok ilkin gerçekleştirildiği bir dönemdir. Bu dönemde yazarlar, eski ile yeni arasında köprü olmaya çalışmış, edebiyata yeni temalar kazandırmıştır.
I. Recaizade Mahmut Ekrem, şiirin konusunu genişleterek "güzel olan her şeyin" şiire konu olabileceğini savunmuştur.
II. Ziya Paşa, "Harabat" adlı antolojisinde divan edebiyatını eleştirmiş, asıl milli edebiyatımızın halk edebiyatı olduğunu savunarak Batı edebiyatından tamamen uzak durmuştur.
III. Şinasi, Batı'dan ilk şiir çevirilerini (La Fontaine'den) gerçekleştirmiştir.
IV. Ahmet Mithat Efendi, halkı eğitmek amacıyla "hèsaplı" bir yazı makinesi gibi çalışarak her türde eser vermiştir.
V. Muallim Naci, divan edebiyatı tarzını sürdürmeye çalışmış ve kafiyenin göz için olduğunu savunarak Recaizade ile kafiye tartışmasına girmiştir.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde, Tanzimat Dönemi'yle ilgili verilen bilgilerde bir yanlışlık vardır?
A
I
B
II
E
V
D
IV
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ziya Paşa Harabat antolojisinde divan edebiyatını övmüş ve savunmuştur; önsözünde ise halk edebiyatını övmesine rağmen çelişkili bir tutum sergilemiştir. Bu nedenle II numaralı öncülde bilgi yanlışı vardır.
I numaralı öncülde Recaizade Mahmut Ekrem'in 'güzel olan her şey şiirin konusu olabilir' anlayışı doğrudur.
II numaralı öncülde Ziya Paşa'nın Harabat antolojisinde divan edebiyatını eleştirdiği söylenmiştir; aksine Harabat divan şiiri antolojisidir.
III numaralı öncülde Şinasi'nin ilk şiir çevirilerini yaptığı bilgisi doğrudur.
IV numaralı öncülde Ahmet Mithat'ın halkı eğitme amacı ve eser çokluğu doğrudur.
V numaralı öncülde Muallim Naci'nin göz için kafiye anlayışı doğrudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Recaizade'nin sanat anlayışını yadırgama]Recaizade'nin yenilikçi yönünü tam hatırlayamayan aday buraya yönelebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Ziya Paşa'nın Harabat antolojisi ile divan edebiyatını savunduğunu bilen aday doğru cevaba ulaşır.
D Seçeneği:[Ahmet Mithat'ın yazı makinesi unvanını unutma]Ahmet Mithat'ın üretkenliği şüphe uyandırabilir.
E Seçeneği:[Muallim Naci ve kafiye tartışması]Göz için kafiye savunucusunun Muallim Naci olduğu bilgisi karıştırılabilir.
C Seçeneği:[Şinasi'nin ilkleri karıştırma]Şinasi'nin Tercüme-i Cezire-i Lisan-ı Osmani veya La Fontaine çevirileri karıştırılabilir.
Soru 5Tanzimât Dönemi Edebiyatı
Tanzimât şiirinin hazırlayıcılarından ve ikilemle yaşayan en önemli isimlerinden biri olan Ziya Paşa ile ilgili bazı özellikler numaralandırılmış cümlelerde verilmiştir:
(I) Gerek yaşam tarzı gerekse edebî anlayış olarak hem Doğu medeniyetinin hem de Batı kültürünün izlerini taşımıştır.
(II) Eserlerinde yenilikçi fikirleri savunmasına karşın biçim ve gelenek bakımından divan şiiri çizgisinden kopamamıştır.
(III) Döneminin idari yöneticilerinden Ali Paşa'yı hedef aldığı ve Türk edebiyatındaki en başarılı hiciv örneklerinden biri kabul edilen eseri Zafernâme'dir.
(IV) Terkib-i Bend ve Terji-bend adlı eserlerindeki toplumsal eleştirileri ve felsefi söyleyişleriyle halk arasında atasözü niteliği kazanan pek çok dize kaleme almıştır.
(V) Kafiye tartışmalarında kulak için kafiye savunucusu olarak Recaizade Mahmut Ekrem ile ters düşmüş, bunun sonucunda antoloji niteliğindeki Harabat'ı yayımlamıştır.
Bu parçada numaralandırılmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
C
III
B
II
E
V
D
IV
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
V numaralı cümlede Ziya Paşa'nın kafiye anlayışı ve Harabat'ın ortaya çıkış sebebi yanlış verilmiştir.
I. cümlede Ziya Paşa'nın Doğu-Batı ikilemi doğru ifade edilmiştir.
II. cümlede içerikte yenilikçi, biçimde divan şiiri geleneğine bağlı olduğu tespiti doğrudur.
III. cümlede Ali Paşa'yı hicvettiği eserin Zafernâme olduğu doğrudur.
IV. cümlede Terkib-i Bend'indeki hikemî ve atasözü niteliğindeki dizeleri doğrudur.
V. cümlede ise Harabat'ın Recaizade Mahmut Ekrem ile kulak-göz tartışması sonucu değil, geleneksel Türk edebiyatı şiirlerini toplamak amacıyla yazıldığı; aksine Ziya Paşa'nın Harabat önsözünde divan şiirini savunması üzerine Namık Kemal'in 'Takip' ve 'Barika-i Zafer' eleştirilerini yazdığı bilinmektedir. Ayrıca Ziya Paşa kulak için kafiyeyi değil, divan şiiri geleneğine bağlı olarak 'göz için kafiye' anlayışını savunmuştur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğu-Batı ikilemini Ziya Paşa'ya değil başka bir sanatçıya mal etme]Aday sanatçının hayatındaki ikilemi unutmuş olabilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Harabat'ın Recaizade ile kafiye tartışması sonucu değil, divan şiirini savunmak amacıyla yazıldığını ve Ziya Paşa'nın göz için kafiyeyi savunduğunu bilen aday doğru çözer.
D Seçeneği:[Terkib-i Bend'in içeriğini göz ardı etme]Terkib-i Bend'in felsefi ve toplumsal yapısını hatırlayamayan aday bu cümleye yönelebilir.
B Seçeneği:[Düşüncede yenilik, biçimde eski tezini karıştırma]Ziya Paşa'nın 'Şiir ve İnşâ' makalesindeki halk şiiri övgüsüyle şiirlerindeki divan tarzı tezadını unutma.
C Seçeneği:[Zafernâme'nin türünü ve kime yazıldığını karıştırma]Eser ismini hatırlayamayan aday buradaki bilgiyi yanlış zannedebilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tanzimât Dönemi Edebiyatı & Şiir ve Zihniyet (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)