AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Söz Sanatları & Edebi Sanatlar (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Söz Sanatları

Gözlerimden yaş yerine kan damlardı, Bir bakışla dağları yerinden oynatırdım, Çelikten iradem vardı bükülmezdi, Karşımda koca denizler boyun eğerdi.

Bu dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangileri vardır?

A

Teşbih - Telmih

E

İntak - Tevriye

D

Tenasüp - Tezat

B

Mübalağa - Teşhis

C

Teşbih - Mübalağa

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Söz Sanatları

(I) Zirveye doğru tırmandıkça ulu çamlar şefkatle kucaklıyor bizi yol boyunca. (II) Önce rüzgâr fısıldıyor kulağımıza yorgunluk atma vakti geldiğini. (III) Sarp kayaların arasından sabırla süzülerek akan dere, günün yorgunluğunu geride bırakmak istercesine çağlıyordu. (IV) Güneş, kızıl saçlarını dağların ardına saklayarak yavaşça uzaklaştı ufkumuzdan. (V) Patika yol, adımlarımızı takip ederek bizi vadinin en sessiz noktasına kadar sessizce taşıdı.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde kişileştirmeye başvurulmamıştır?

A

I.

B

II.

C

III.

D

IV.

E

V.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

III numaralı cümlede doğadaki bir unsur insana özgü bir duyguyla hareket etmez; derenin akışı benzetme yoluyla açıklanmıştır.

I. cümlede çamların 'şefkatle kucaklaması' insan özelliğidir (Kişileştirme var).
II. cümlede rüzgârın 'fısıldaması' insan özelliğidir (Kişileştirme var).
III. cümlede derenin akışı nesnel bir durumdur; 'gün yorgunluğunu geride bırakmak istemek' doğanın kendi akışındaki coşkusunu betimler, net bir kişileştirme veya insani eylem barındırmaz.
IV. cümlede güneşin 'saçlarını saklaması' insan özelliğidir (Kişileştirme var).
V. cümlede patikanın 'adımlarımızı takip etmesi ve taşıması' insan özelliğidir (Kişileştirme var).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Çamların kucaklaması eylemi] Aday buradaki bitki örtüsünün insani davranış sergilediğini fark edemeyebilir.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Dere akarken ses çıkarır, bu durum doğaldır; insani bir niyet yüklenmemiştir.

B Seçeneği: [Rüzgârın fısıldaması] Doğa seslerinin insan sesi gibi algılanması karıştırılabilir.

D Seçeneği: [Güneşin saçları] Güneşin kızıl ışıklarının saç olarak nitelenmesi gözden kaçabilir.

E Seçeneği: [Patikanın yolu taşıması] Yolun canlı gibi düşünülmesi şaşırtabilir.

Soru 3 Edebi Sanatlar

Bir sözün hem gerçek hem de mecaz anlamda kullanılması sanatına "kinaye" denir. Kinayede genellikle mecaz anlam kastedilir ancak gerçek anlam da tamamen dışlanmaz.

Aşağıdaki dizelerin hangisinde bu açıklamaya örnek bir kullanım vardır?

C

Baharın ilk günü açtı menekşeler Dağların başından kalktı ak kargılar

B

Yolcular inerken sessiz iskeleye Bir el salladı uzaklardaki gemiye

E

Akşam oldu, sular karardı birden Kuşlar yuvasına döndü erkenden

D

Gönül gurbete düşmeyince Kadir kıymet bilinmezmiş

A

Ey my_varlık, bu yolda çok çile çektim Harman yaktı gönlüm, külünü döktüm

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Söz Sanatları

Aşağıdaki dizelerin hangisinde, benzetmenin dört öğesinin (benzeyen, kendisine benzetilen, benzetme yönü, benzetme edatı) tümü kullanılarak yapılmış ayrıntılı bir benzetme vardır?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde dört öğesinin de bulunduğu ayrıntılı benzetme vardır?

A

Gözlerin akşam saatleri gibi sessiz, İçimde bir ceylan ürkekliği dolaşır.

D

Gönlüm bu gurbette bir garip kuştur, Uçar diyar diyar, sılaya hasret.

E

Sensiz geçen her gün ömürden düşer, Yaralı bir ceylan gibi bakarsın derinden.

C

Kömür karası saçların rüzgarda dalgalanır, Bir tüy kadar hafif, bir kuş kadar özgürsün.

B

Zaman bir nehir gibi akar gider sessizce, Geriye kalan sadece soluk bir resim.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Şiir Bilgisi

"Şiir, bilinen sözcükleri yepyeni bir ses ve anlam ikliminde buluşturma sanatıdır. Şair, dilin kalıplaşmış sınırlarına hapsolmaz; aksine zihnindeki sarsıcı tasarımları somutlaştırmak için yeni çağrışım yolları arar. Bu nedenle gerçek bir şiir, okuyucusunu alışılagelmiş algıların ötesine taşıyan özgün buluşlarla örülüdür."

Bu parçadaki açıklamaya göre aşağıdaki dizelerin hangisinde şair, bu parçadaki düşünceyle bağdaşmayan, günlük dilin sınırları içinde kalan ve yeni bir imge değeri taşımayan bir kullanımda bulunmuştur?

A

Ruhumu infilak ettiren bir sükût / İçimde kırılan aynaların feryadı var

E

Zamanın çarkında öğütülen ömrümüz / Bir avuç kül gibi savrulur rüzgârda

D

Gecenin omzuna binen ağır bir yalnızlık / Yıldızlar sarhoş, ay solgun bir yaprak

B

Mavi göklerin altında bir ömür tükettik / Gözyaşlarımız kurudu, yollar bitti

C

Akşamın ufkunda eriyen bir rüya gibi / Sessizce süzülür suların derinliğine hüzün

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Edebi Sanatlar

Aşağıdaki dizelerin hangisinde, kendisi benzetilenin (asıl unsurun) söylenmeyip sadece benzetilenle (yardımcı unsurla) kurulan açık istiâreye başvurulmuştur?

Bu açıklamaya göre hangi dizede açık istiâre vardır?

A

Bir hilal uğruna ya Rab, ne güneşler batıyor Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker

D

Bakışın bir ok gibi deldi sinemi Vurdu beni amansızca derinden

E

Zamanın elleri sarar yaraları Geçen günlerin rengi soldu buralarda

B

Gönlüm bir gurbet elde kalmıştır Saçların rüzgarda taranmaktadır

C

Kardan ak köpükten yumuşak Bir kuş tüyü yatakta yatarsın

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Söz Sanatları & Edebi Sanatlar (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangileri vardır?

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde kişileştirmeye başvurulmamıştır?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde bu açıklamaya örnek bir kullanım vardır?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde dört öğesinin de bulunduğu ayrıntılı benzetme vardır?

Bu parçadaki açıklamaya göre aşağıdaki dizelerin hangisinde şair, bu parçadaki düşünceyle bağdaşmayan, günlük dilin sınırları içinde kalan ve yeni bir imge değeri taşımayan bir kullanımda bulunmuştur?

Bu açıklamaya göre hangi dizede açık istiâre vardır?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tiyatro & Epik Tiyatro (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Dünya Edebiyatı & Klasik Dönem ve William Shakespeare (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları & Klasisizm, Romantizm, Realizm (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm ve Önemli Romanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Kafiye, Şive ve Nazım Biçimleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)