AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Uyak, Redif ve Ölçü (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Şiir Bilgisi

Yavaşça kapandı ardımdan demir kapı, Bıraktım geride ne varsa saf ve yalan, Unuttum artık bende kalan o hesapları, Sensiz bu şehirde garip kalakalan. Bu dörtlükle ilgili, aşağıdaki belirlemelerden hangisi yanlıştır?

Bu dörtlükle ilgili, aşağıdaki belirlemelerden hangisi yanlıştır?

Sarmak uyak düzeni kullanılmıştır.

"Kapı" ve "hesapları" sözcükleri arasında tunç uyak vardır.

"Yalan" ve "kalakalan" sözcükleri arasında zengin uyak vardır.

11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.

Dörtlükte ek hâlinde redife yer verilmiştir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Şiir Bilgisi

Aşağıdaki dizelerin hangisinde redif kullanılmamıştır?

Bu bilgiye göre seçeneklerdeki dizeler incelendiğinde hangisinde redif yoktur?

Gönlümün hasreti dağlar aşmalıdır Sevdalı olanlar tez kavuşmalıdır

Bülbüller öter gülün dalındadır Bütün sevdiklerim şu salondadır

Gün batarken sular sararıp soldu Hasretinle ömrüm bir hüsran oldu

Gözlerinden okunur içindeki tasa Bu ayrılık bize yazılmış yasa

Yollarımız dağlar ardında kaldı Bizi bu gurbet elde yoran yıldı

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Şiir Bilgisi

Aşağıdaki dizelerin hangisinde üç veya daha fazla sesin benzerliğine dayanan zengin uyak kullanılmıştır?

Bu açıklamaya göre hangi dizelerdeki uyak türü zengin uyağa örnek oluşturur?

Gök maviliğinde kaybolur serçeler Uzaklarda bir rüzgâr uykudan geçer

Yollar ki uzar gider bir kervan izi Sensiz geceler yakar derinden bizi

Akşamın renginden süzülen bir gam Suskun duvarlarda yankılanan sesim

Gönlümün tahtında kurulmuş sultan Sensiz bu şehirde geçmiyor zaman

Bir yangın olur içimde gün batımında Bütün hüzünler toplanır sol yanımda

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: A ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Zengin uyak, üç veya daha fazla sesin benzerliğine dayanan uyak çeşididir. A seçeneğinde 'serçeler' ve 'geçer' kelimelerinde '-er' ekleri tam uyak gibi görünse de kökteki 'çel-' ve 'geç-' kelimelerindeki ses benzerlikleri incelenmelidir. Daha net bir örnek üzerinden: 'serçeler' ile 'geçer' sözcüklerinde kök ve ekler tahlil edildiğinde 'ç' ve 'er' sesleri (veya benzeri zengin sesler) aranır. Ancak sorunun kökünde verilen A seçeneğinde geçen 'serçeler' (serçe-ler) ve 'geçer' (geç-er) kelimelerinde 'er' ekleri ve kökteki ortak sesler incelendiğinde; 'A' seçeneğindeki 'serçeler' ve 'geçer' sözcüklerinde kökteki 'ç' ve ek halindeki '-er' sesleri üç ses benzerliği (e-r) oluşturur.

Dizelerdeki son kelimeler tespit edilir.
Kelime kökleri eklerinden ayrılır.
Ortak ses benzerlikleri sayılır.
Üç ve daha fazla ses benzerliği olan seçenek zengin uyak olarak belirlenir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

D Seçeneği: [Redifleri uyak zannetme] Ek halindeki benzerlikleri uyak olarak kabul etmiştir.

E Seçeneği: [Farklı bitiş sesleri] Anlam benzerliğine odaklanmıştır.

B Seçeneği: [Tunç uyak veya tam uyak karıştırılması] '-an/-am' veya benzeri ek benzerliklerini zengin uyak sanmıştır.

C Seçeneği: [Yarım uyak ile zengin uyağın karıştırılması] Tek ses benzerliğini zengin sanmıştır.

A Seçeneği: [Doğru seçenek] Üç veya daha fazla ses benzerliğini doğru tespit etmiştir.

Soru 4 Şiir Bilgisi

Gönlümdür uçar bu sessiz günde, Kuşlar gibi daldan dala konarak, Ağlarım halime mahzun halimde, Uzak yollara gözlerim dalarak.

Bu dörtlükteki uyağın biçimlenişi yönünden türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sarma uyak

Mâni tipi uyak

Cinaslı uyak

Düz uyak

Çapraz uyak

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Şiir Bilgisi

Aşağıdaki dizelerin hangisinde iki sesli benzerliğine dayanan yani "tam uyak" kullanılmıştır?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde tam uyak kullanılmıştır?

Ne şair yaş döker ne aşık ağlar Tarihe karıştı eski sevdalar

Geceleyin bir ses böler uykumu İçim ürpermeyle dolar uyku mu

Yeşil pencereden bir gül atıldı Uykulu serçeme bir gün katıldı

Bilelim aslı nedir bu faslın Kimdir o mecliste benden aslı

Gök sarı, akşam sarı, bütün sakinler yorgon Şimdi çırılçıplak kaldım ey güzel konağım

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Uyak, Redif ve Ölçü (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu dörtlükle ilgili, aşağıdaki belirlemelerden hangisi yanlıştır?

Bu bilgiye göre seçeneklerdeki dizeler incelendiğinde hangisinde redif yoktur?

Bu açıklamaya göre hangi dizelerdeki uyak türü zengin uyağa örnek oluşturur?

Bu dörtlükteki uyağın biçimlenişi yönünden türü aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde tam uyak kullanılmıştır?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tiyatro & Epik Tiyatro (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Dünya Edebiyatı & Klasik Dönem ve William Shakespeare (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları & Klasisizm, Romantizm, Realizm (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm ve Önemli Romanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Kafiye, Şive ve Nazım Biçimleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)