AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Şiirde Tema, Üslup ve Ahenk (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Şiir Bilgisi
Biçim kaygısını bir kenara bırak,
Ölçü diye kafana göre bir mısra yarat.
Konu mu arıyorsun? Al sana 'Evrensel Barış',
Araya sıkıştıriver birkaç modern nakış.
Uyaksız da olsa yürür bu devran,
Kafiye dediğin nedir ki zaten hezeyan?
İşte sana formülü modern şiir yazmanın,
Emek vermeden zirveye tırmanmanın!
Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Samimi ve doğaçlama bir konuşma havası barındırdığı
E
Serbest ve kuralsız yazma eğiliminin eleştirildiği
D
Ölçü ve uyak gibi biçimsel unsurların hafife alındığı
B
Edebi geleneklerle ve kolaya kaçan anlayışla alay edildiği
C
Sözcüklerin yan ve mecaz anlamda çağrışım gücünden azami ölçüde yararlanıldığı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde şairlik iddiasında olup şiiri basite indirgeyenler eleştirilmektedir. Sözcüklerin çağrışım gücünden çok, düz ve ironik bir söylem hâkimdir.
Şiirin genelinde ironik ve eleştirel bir ton hâkimdir.
Şair, şiir yazmanın kolaycılığını yererken günlük konuşma diline yakın bir eda kullanmıştır.
C seçeneğinde 'sözcüklerin çağrışım gücünden azami ölçüde yararlanıldığı' ifadesi yer almaktadır; ancak şiirde derin çağrışımlardan ziyade doğrudan ve iğneleyici bir anlatım tercih edilmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Şekil unsurları]'Uyaksız da olsa yürür bu devran' sözü uyak ve ölçünün hafife alındığını gösterir.
E Seçeneği:[Serbest yazım]Kurallara uymadan şiir yazma hevesi eleştirilmektedir.
B Seçeneği:[Alaycı üslup]'Emek vermeden zirveye tırmanmanın' ifadesi açıkça ironi barındırır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday metnin sanatsal olduğunu düşünerek çağrışım arayabilir ancak metin didaktik ve düz bir eleştiri sunar.
A Seçeneği:[Konuşma dili]Metindeki 'bırak', 'yarat', 'al sana' gibi ifadeler konuşma havasını destekler.
Soru 2Şiir Bilgisi
yalnızlığın pasını sildi sabahın meltemi
ölgün ışıklar süzülürken eski panjurlardanir ceylan gibi ürkek bakıyordu zamana\uzak dağların ardında kaybolan anılar\içimde kırık bir nehrin sessiz akışı\göğsümde saklı durur o eylül akşamı
Bu dizelerde aşağıda verilen kavramlardan hangisine örnek yoktur?
B
Duyu aktarması
C
Benzetme
E
İmge
D
Kişileştirme
A
İç ahenk
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde ses, ritim ve kelime tekrarı gibi unsurlarla iç ahenk sağlanmış, 'ceylan gibi' ifadesiyle benzetme, 'yalnızlığın pası' gibi ifadelerle imge, dağların arkasında anıların kaybolması veya sabahın melteminin pası silmesiyle kişileştirme yapılmıştır; ancak farklı duyular arası aktarım (duyu aktarması) yoktur.
Dizelerdeki ahenk unsurları (ses uyumları, ritim) incelenerek iç ahengin varlığı tespit edilir.
'Ceylan gibi ürkek' ifadesiyle benzetme sanatına ulaşılır.
'Yalnızlığın pası', 'kırık bir nehrin sessiz akışı' gibi ifadeler özgün imgeler oluşturur.
Meltemin pası silmesi veya zamanın ruhlandırılması kişileştirmeyi örnekler.
Metnin hiçbir yerinde görme, işitme, tatma vb. duyuların birinden diğerine aktarıldığı bir duyu aktarması (örneğin keskin koku, yumuşak ses) bulunmamaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Kişileştirme kavramını doğa unsurlarına indirgemek.]Sabahın meltemi veya zaman kavramına insani özellikler yüklenmesi gözden kaçabilir.
E Seçeneği:[İmgeyi sadece soyut sözcük sanmak.]Şiirdeki zihinsel tasarımların imge değeri taşıdığı fark edilemeyebilir.
C Seçeneği:[Benzetme edatını gözden kaçırmak.]'Ceylan gibi' benzetmesini atlayarak bu şıkka yönelinebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Metinde duyu aktarmasına yer verilmediğini doğru tespit eden aday bu şıkkı işaretler.
A Seçeneği:[İç ahengin sadece kafiye ile sınırlı olduğunu düşünmek.]Serbest ölçüyle yazılmış şiirlerde iç ahengin (asandans, aliterasyon, ritim) bulunmadığı yanılgısına düşülebilir.
Soru 3Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri
Anlamsal kapalılığın ön planda olduğu, geleneksel ölçü ve uyak kaygısının güdümsenmediği, bireysel yalnızlık ve yabancılaşma temalarının sıklıkla işlendiği modern şiir çizgisi; kelimelerin sözlük anlamlarının ötesinde çağrışımsal değerleriyle kurulur. Bu anlayışla kaleme alınmış:
"Yürüyorum dar sokaklarında şehrin
Elimde eksik bir harita, cebimde sükût
Kimse sormuyor göğsümdeki düğümü
Çözülür mü bilmem bu kördüğüm"
parçası dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz?
Yukarıdaki metinden hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz?
A
Bireysel bir ruh hali ve yabancılaşma teması işlenmiştir.
E
Şiir dili, geleneksel kalıplardan ayrılarak serbest bir biçimde oluşturulmuştur.
D
Günlük konuşma dilinden uzaklaşılmadan çağrışımsal bir söyleyiş yakalanmıştır.
C
Halk şiirinin deyiş özelliklerinden ve ezgili söyleyişinden doğrudan yararlanılmıştır.
B
Ölçü ve uydurma/zorlama kafiye gibi geleneksel yapı unsurlarına yer verilmemiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde halk şiirinin deyiş özelliklerine ve ezgili söyleyişine yer verilmemiştir; aksine bireysel, modern ve serbest nazım özellikleri görülmektedir.
Metnin teması incelenir: 'Şehrin dar sokaklarında yürümek', 'eksik harita' ve 'sükût' bireysel yalnızlığı ve yabancılaşmayı verir (A seçeneği söylenebilir).
Biçim özellikleri incelenir: Ölçü ve kafiye kullanılmamış, serbest tarzda yazılmıştır (B ve E seçenekleri söylenebilir).
Dil ve anlatım incelenir: Günlük sözcükler çağrışımsal anlamda kullanılmıştır (D seçeneği söylenebilir).
Halk şiiri öğeleri aranır: Metinde halk edebiyatına özgü tür, şekil veya deyiş özellikleri bulunmamaktadır (C seçeneğine varılamaz).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek / Yanlış yargı]Aday metinde halk şiiri unsurları olmadığını doğru tespit eder.
B Seçeneği:[Biçimsel yapı]Kafiye ve ölçü olmadığını görür.
D Seçeneği:[Dil ve anlatım]Sözcüklerin çağrışımsal gücünü fark eder.
E Seçeneği:[Serbest nazım]Serbest ölçüyle yazıldığını doğrular.
A Seçeneği:[Tema analizi]Metindeki yalnızlık temasını fark eder.
Soru 4Şiir Bilgisi
Gözlerinin yeşilinde bir ömür bitti,
Saçlarının rüzgârı ruhuma yetti.
Bu dizelerdeki şiir dili ve ahenk unsurlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
C
Kapalı istiare, zengin uyak, redif vardır.
B
Teşhis sanatı, yarım uyak, redif yoktur.
E
Tezat sanatı, tam uyak, redif vardır.
D
Benzetme sanatı, tam uyak, redif yoktur.
A
Benzetme sanatı, tam uyak, redif vardır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dizelerdeki benzetme unsuru, uyak türü ve eklerin işlevi incelendiğinde doğru seçenek A olmaktadır.
1. Dize sonlarındaki 'bitti' ve 'yetti' sözcükleri tahlil edilir. Kökler 'bit-' ve 'yet-' fiilleridir.
2. '-ti' ekleri her iki dizede de görülen geçmiş zaman ekidir ve görevleri aynı olduğundan 'redif' oluşturur.
3. 'bit-' ve 'yet-' sözcüklerinde ortak ses olan 't' harfi tek ses benzerliğinden yarım uyak gibi durabilir ancak kökler incelendiğinde 'it-' ve 'et-' ses benzeşmesi 'tam uyak' oluşturur (it-ti / et-ti kök ses benzerliği).
4. Anlam bakımından 'Gözlerinin yeşili' ifadesinde benzetme yönü ve unsurları değerlendirildiğinde benzetme (teşbih) sanatı bulunur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Redif yok sanılması]Eklerin kökten ayrımında hata yapılması
C Seçeneği:[Zengin uyak yanılgısı]Ses benzerliği fazla sanılarak zengin uyak denmesi
D Seçeneği:[Redif yok kabulü]'-ti' eklerinin redif olduğunun gözden kaçırılması
E Seçeneği:[Tezat sanatı arama]Zıt anlamlı kelime aranması
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 5Şiir Türleri
Yiğitlik, kahramanlık, savaş, destansı olaylar ve yurt sevgisi gibi temaları coşkulu bir dille işleyen şiir türüne epik şiir denir. Bu şiirlerde genellikle savaş meydanları, kahramanlar ve tarihi olaylar ön plandadır.
Dağlar ardında kalmış o yiğitler yurdu,
Kılıç sesleriyle çınladı yine ordu.
Koca Seyit, sırtında taşıdı o mermeri,
Şahlandı bu milletin korkusuz neferleri.
Bu dizelerde, aşağıdaki şiir türlerinin hangisine özgü nitelikler ağır basmaktadır?
A
Lirik şiir
C
Epik şiir
B
Didaktik şiir
E
Pastoral şiir
D
Satirik şiir
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen dizelerde kahramanlık, savaş ve yiğitlik temaları işlendiği için şiir epik türdedir.
Metindeki anahtar kelimeler ve temalar incelenir: 'yiğitler yurdu', 'kılıç sesleri', 'Koca Seyit', 'mermeri sırtında taşıma' ve 'korkusuz neferler'.
Bu unsurların savaş, kahramanlık ve ulusal mücadele ile ilgili olduğu tespit edilir.
Kahramanlık ve savaş temalı coşkulu şiirlerin 'epik şiir' türüne ait olduğu bilgisiyle eşleştirilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Coşkulu anlatım]Şiirin coşkulu ve heyecanlı üslubunu doğrudan lirik şiir sanarak yanılgıya düşebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Kahramanlık ve savaş temalarının epik şiirin temel özelliği olduğunu doğru kavramıştır.
B Seçeneği:[Tarihi bilgi verme]Koca Seyit gibi tarihi bir figürün anılması nedeniyle öğretici (didaktik) olduğunu düşünebilir.
D Seçeneği:[Eleştirel ton yanılgısı]Ciddi üslubu yanlış yorumlayıp eleştirel bir yaklaşım arayabilir.
E Seçeneği:[Doğa ve mekan unsurları]'Dağlar ardında' ifadesinden hareketle doğa tasviri yapıldığını düşünebilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Şiirde Tema, Üslup ve Ahenk (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)