AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Pastoral Şiir ve Ahenk Unsurları (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 6 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 6 Soru Cevaplandı
Soru 1Şiir Bilgisi
Yüksek yaylaların serin rüzgârını dinlerim
Uzak köylerin bacasını gözlerim
Bir yaban keçisi gibi sarp kayalarda
Çoban ateşiyle aydınlanır gecelerim
Sürülerin ardından yürürüm gün boyu
Bu dağlarda başlar, bu dağlarda biter soyum
Bu dizelerle ilgili, aşağıda verilen yargılardan hangisi yanlıştır?
B
İnsanlara ait özellikler doğadaki unsurlara aktarılarak doğadan doğaya aktarım yapılmıştır.
C
İçerik ve tema yönüyle pastoral şiir türüne örnektir.
E
Duygu ve düşünceler somutlamalarla ve içten bir söyleyişle aktarılmıştır.
D
Ahengi sağlamak amacıyla ölçü, uyak ve devrik cümlelerden yararlanılmıştır.
A
Şiirde doğa ve kırsal yaşam teması işlenmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
B seçeneğinde yer alan 'doğadan doğaya aktarım' (kişileştirme veya doğanın bir unsurunun başka bir doğa unsuruna benzetilmesi) bu şiirde bulunmamaktadır.
Şiirin teması kırsal yaşam, çobanlık ve dağlardır (Pastoral şiir, A ve C seçenekleri doğrudur).
İçten bir söyleyiş ve somutlamalar ('çoban ateşi', 'sarp kayalar') hâkimdir (E seçeneği doğrudur).
B seçeneğindeki 'doğadan doğaya aktarım' (örneğin doğadaki bir unsurun insan dışı başka bir varlığa aktarılması veya kişileştirme) bu dizelerde yer almamaktadır; insana ait özellikler doğrudan insan (çoban) tarafından yaşanmaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Doğru seçenek (Yanlış yargı)]Aday şiirdeki doğa unsurlarını yanlışlıkla doğadan doğaya aktarım olarak yorumlayabilir.
C Seçeneği:[Pastoral şiir tanımı]Çoban ve doğa unsurları doğrudan pastoral şiiri düşündürür.
E Seçeneği:[Üslup ve anlatım]Lirik ve pastoral söyleyiş içtenliği ve somut unsurları destekler.
D Seçeneği:[Ahenk unsurları]Dizelerin sonundaki ses benzerlikleri ve yüklemlerin sonda olmayışı devrik cümleyi kanıtlar.
A Seçeneği:[Tema tespiti]Şiirde yayla, çoban, sürü ve dağ geçmesi doğa temasını doğrular.
Soru 2Şiir Bilgisi
Gönül gurbet diyelere varılamaz
Yağmur yağar gümüş sular durulamaz
Bülbül güle karşı durup vurulamaz
Benim dertli ciğerim deliktir yar
Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Koşma türünün özelliklerini taşımaktadır.
C
Birinci dizede telmih sanatına başvurulmuştur.
B
11'li hece ölçüsüyle kaleme alınmıştır.
E
Zengin kafiye ve redif kullanılmıştır.
D
Düz kafiye (aaaa) düzeniyle kurulmuştur.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şiirin ilk dizesinde bilinen tarihi veya mitolojik bir olaya ya da kişiye gönderme (telmih) yapılmamıştır, bu nedenle C seçeneği söylenemez.
Şiirin hece sayıları sayılır: 'Gönül gurbet diyelere varılamaz' -> 11'lidir.
Kafiye düzeni incelenir: varılamaz, durulamaz, vurulamaz kelimeleri kendi içinde düz kafiye (aaaa) oluşturur.
Redif ve kafiye incelenir: '-amaz' ekleri redif, aradaki sesler kafiyedir.
Tür incelemesi yapılır: 11'li hece ve lirik söyleyiş koşma nazım şeklini düşündürür.
Edebi sanatlar kontrol edilir: Birinci dizede telmih sanatı yoktur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Hece ölçüsü sayım hatası yapılabilir.]Ünlü harfler sayıldığında 11 olduğu görülür.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Metinde telmih sanatına örnek teşkil edecek bir unsur yoktur.
D Seçeneği:[Kafiye şeması düz (aaaa) olarak kurulmuştur.]Tüm dizelerin son sözcükleri birbiriyle uyaklıdır.
E Seçeneği:[Redif ve kafiye ayrımında hata yapılabilir.] '-amaz' ekleri rediftir.
A Seçeneği:[Koşma nazım şeklinin özellikleri karıştırılabilir.]11'li hece ölçüsü ve lirik tema koşmayı hatırlatır.
Soru 3Şiir Bilgisi ve Nazım Şekilleri
Ey yolcu, basıp geçme öyle bet bir sesle,
Toprak altındaki yatar nice mert dille.
Kötüye kul olma, sakın uyma namerde,
Dostun bahçesinden gül dermeye bak senle.
Bu dörtlükle ilgili, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Bu dörtlükle ilgili, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Didaktik şiir türünün özelliklerini taşımaktadır.
B
Düz uyak (aşağıda düz kafiye) düzeniyle oluşturulmuştur.
C
Söyleyici, hitap ettiği kişiye öğüt vermektedir.
E
Zengin uyak ve rediflerle estetik derinlik kazandırılmıştır.
D
11'li hece ölçüsüyle kaleme alınmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şiirde zengin uyak değil, daha çok yarım veya tam kafiye ile redifler kullanılmıştır; üslup daha çok yalın ve doğrudan öğüt vericidir.
Şiirin türü incelendiğinde okuyucuya ders verme, öğüt verme amacı güdüldüğü (didaktik) görülür (A ve C söylenebilir).
Kafiye düzeni 'sesle / dille / namerde / senle' kelimelerinde a-a-b-a şeklindedir, bu düz uyak/mani tipi veya koşma tipi (abab/aaab) arasından düz uyak özelliklerini (aaab benzeri düz duruş) barındırır.
Hece sayımı yapıldığında 11'li hece ölçüsü olduğu görülür (D söylenebilir).
Kafiyelere bakıldığında 'sesle' ve 'dille' kelimelerindeki '-le' ekleri redif, 's' ve 'dil' köklerindeki benzer sesler tam uyaktır; zengin uyak kullanılmamıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Hece ölçüsü]Hece sayıları hesaplandığında 11'li olduğu görülür.
E Seçeneği:[Zengin uyak yanılgısı]Aday ses benzerliklerini zengin uyak sanarak bu şıkkı elmeyebilir.
B Seçeneği:[Düz uyak]Düz uyak düzeni (aaab veya aaaa) mevcuttur.
C Seçeneği:[Öğüt verme]Şair 'Ey yolcu' diyerek öğüt vermektedir.
A Seçeneği:[Didaktik tür]Şiir öğüt içerdiği için didaktiktir, bu yüzden bu söylenebilir.
Soru 4Divan Edebiyatı
Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felek yandığı mahmûdum murâdım şem'i yanmaz mı
Kamu bîmârına cânân devâ-yı derd eder ihsân
Ne bîmârdır bu derdim ki bana derman kılınmaz mı
Fuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdır
Sorun kim bu ne sevdâdır bu sevdâdan usanmaz mı
Bu gazelle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
C
Birinci beyit gazelin matla beyitidir.
B
Âşıkane gazel türünün özelliklerini taşımaktadır.
E
Musamma gazel örneği olup her beyit kendi arasında kendi içinde kafiyelidir.
D
Son beyit şairin mahlasını içeren mahlas beyitidir.
A
Aruz ölçüsüyle kaleme alınmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen şiir klasik bir gazel örneğidir; ancak musammat gazel değildir.
Şiirin aruz ölçüsüyle yazıldığı ve beyitlerle kurulduğu görülür (A seçeneği söylenebilir).
İçerik olarak aşk, sevgiliye yakarış ve duygu yüklü olduğundan âşıkane gazeldir (B seçeneği söylenebilir).
İlk beyit 'usanmaz mı / yanmaz mı' şeklinde kendi içinde kafiyelidir, yani matlabeýittir (C seçeneği söylenebilir).
Son beyitte 'Fuzûlî' mahlası geçmektedir, dolayısıyla mahlas beyitidir (D seçeneği söylenebilir).
Şiir dize ortalarında iç kafiye barındıran musammat (musanna) gazel yapısında değildir, klasik düz gazeldir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Tema analizi]Aşk ve ıstırap konularını âşıkane gazel olarak eşleştirir.
C Seçeneği:[Matla beyiti bilgisi]İlk beyitlerin aa şeklindeki kafiyelenişini matla olarak bilir.
D Seçeneği:[Mahlas beyiti tespiti]Son beyitte şairin adının geçtiğini görür.
E Seçeneği:[Musammat gazel kavram yanılgısı]Gazelin yapı özelliklerini karıştırarak tüm gazelleri musammat sanabilir.
A Seçeneği:[Aruz ölçüsü tespiti]Divan şiirinin genelinde aruzun kullanıldığını bilir.
Soru 5Halk Şiiri
Kalenin burcuna diktim sancağı
Önüme kattım ben al kanlı sancağı
Koç yiğitler sarmış dört bir bucağı
Şan olsun vatana, dökülsün kanlar
Bu şiirle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
D
11'li hece ölçüsüyle kaleme alındığı
E
Düz akis uyak düzenine sahip olduğu
B
Söz sanatlarına ve mecazlı söyleyişlere yer verildiği
C
Koçaklama türünün özelliklerini taşıdığı
A
Birim değerinin dörtlük olduğu
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şiirin uyak düzeni 'sancağı / sancağı / bucağı / kanlar' şeklinde düz uyak (aaaa veya aaba) ya da yarı/cinaslı yapı barındırmaz; 'sancağı (a), sancağı (a), bucağı (a), kanlar (b)' yani düz ayak değil serbest/farklı kafiyelenişlidir veya düz akis (tersine uyak) kuralına uymaz. Koçaklama, kahramanlık temalıdır. 11'li hece ölçüsü ve dörtlük birimi vardır.
Şiirin nazım birimi 4 mısradan oluştuğu için dörtlükdür (A seçeneği söylenebilir).
Kahramanlık teması işlendiği için koçaklama türündedir (C seçeneği söylenebilir).
Hece sayıları sayıldığında 11'li hece ölçüsü görülür (D seçeneği söylenebilir).
Mecazlı ve coşkulu söyleyişler mevcuttur (B seçeneği söylenebilir).
Uyak düzeni incelendiğinde 'sancağı-sancağı-bucağı' redif/kafiye yapısı 'kanlar' ile uyuşmamaktadır; 'düz akis' (akis sanatının veya bu isimli uyak türünün) kuralı yoktur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Koçaklama türü]Kahramanlık ve savaş teması işlenmiştir.
B Seçeneği:[Söz sanatları]Al kanlı sancak, koç yiğitler gibi unsurlar mecaz/imgedir.
D Seçeneği:[Hece ölçüsü]Mısralar 11 ünlüdür.
E Seçeneği:[Uyak düzeni yanılgısı]Aday uyak düzenini dikkatlice analiz etmediğinde bu şıkkı gözden kaçırabilir.
A Seçeneği:[Dörtlük birimi]Şiir 4 mısradan oluşmaktadır.
Soru 6Şiir Bilgisi
Yorgun dağlar, sessiz ormanlar
Uykudadır şimdi bütün limanlar
Gönül kuşu çoktan göç etti bu yardan
Bir garip rüzgardır esen baştan
Bu dizeler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
D
Tam uyak ve redife yer verildiği
E
Teşhis (kişileştirme) sanatına yer verildiği
B
Düz uyak (aab b veya aaaa gibi) düzeninin kullanıldığı
C
Hece ölçüsünün 14'lü kalıbıyla yazıldığı
A
Teşbihibeliğ (yalın benzetme) yapıldığı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dizelerin hece ölçüsü sayıldığında 14'lü değil, 11'li kalıpla yazıldığı görülür.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Pastoral Şiir ve Ahenk Unsurları (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)