AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Durak, Kafiye ve Redif (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Şiir Bilgisi

Bülbülün feryadı bağda duyulur Gülün yaprağına ecel kıyılır Garip bülbül gibi boynum eğilir Biter bu hasretlik biter bu zaman

Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Yarım uyağa yer verilmiştir.

Ayak (durak) yerleri bakımdan düzenlidir.

Rediflere yer verilmiştir.

Dört lüklü düz uyak (aaaa / aabb) düzenine sahiptir.

11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Şiir Bilgisi

Aşağıda beş farklı şiirden ikişer dize verilmiştir.

I. Akşam, yine akşam, yine akşam, Göllerde bu dem kamış olsam.

II. Geç fark ettim taşın sert olduğunu, Su insanı bozar, ateş yakarmış.

III. Sular sarardı; yüzün perde perde Doğmaktasın son günüm nerde, nerde?

IV. Bir akıntı tuttu giden gidene, Kurban olam vatanı, köyü edene.

V. Bahçede yeşil çınar, Bizim elimiz çınar.

Yukarıdaki dizelerin hangisinde tek ses benzerliğine dayanan yarım uyak kullanılmamıştır?

IV.

III.

II.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Şiir Bilgisi

Aşağıdaki dizelerin hangisinde redife yer verilmemiştir?

Bülbül güle konar ötüşür dalda Sevdiceğim kalmış yaban ilerde

Tükettim ömrümü yollarda bittim Gurbet ellerinde perişan yittim

Gurbet elde başım belaya girdi Şu garip gönlüm de sılaya erdi

Bahçede biter yeşil otlar Beni yarimden ayırdı kötü notlar

Bülbülün figanı dağları deldi Gönül bu sevdadan usandı yıldı

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Şiir Bilgisi

Yıldızlar o yanda, biz bu yanda / Hülya gibi hoş geçen zamanda dizelerinde 'yanda' kelimesindeki '-anda' ekleri zengin uyak oluşturur (y, a, n, d, a ses benzeşmesi).

Aşağıdaki dizelerin hangisinde, yukarıdaki dizelerde kullanılan uyak çeşidiyle (zengin uyak) özdeş bir uyak vardır?

Ecel tuzağını açamaz mısın? Açıp da içinden kaçamaz mısın?

Ovanın yeşili, göğün mavisi Ve mimarilerin en ilâhisi

Serin hülyasıyla çeşmelerinin Başındayım sanki bir mucizenin

Oyun bitti ve her şey yerini buldu Akşamla ebedi kızlar anne oldu

Her sabah onunla uyanır, güler Gümüş aydınlıkla serviler güller

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Şiir Bilgisi

Yalnızlığın rüzgârı çarpar yüzüme, Baktığım her yerde hüzün var yine. Sokak lambaları ışıksız kalmış, Kapanmış kapılar yabancı bize.

Bu dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Dizeler düz uyak (aabb) biçiminde uyaklanmıştır.

Ek hâlinde redif kullanımına örnek vardır.

Rediflere yer verilerek ses akışı zenginleştirilmiştir.

Düz uyak (aaba veya aaaa) düzeniyle yazılmıştır.

Ritim ve ahengi sağlamak amacıyla kafiyeden yararlanılmıştır.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Şiirin uyak düzeni incelediğinde son seslerin 'yüzüme' (-üme), 'yine' (-ine), 'bize' (-ize) şeklinde ve 'kalmış' (-mış) olduğu görülür. Uyak düzeni aabb değil, aaba (veya tekli kafiye yapısına göre düz uyak) şeklindedir.

1. Dize sonlarındaki ses benzerlikleri ve kelimeler incelenir: yüzüme, yine, kalmış, bize.
2. 'yüzüme', 'yine' ve 'bize' kelimelerinde '-e' yönelme hâl ekleri ortak olup rediftir; 'üzüm', 'yin' ve 'biz' köklerindeki '-üm', '-in', '-iz' sesleri tam uyaktır.
3. 3. dize ('kalmış') serbest ya da farklı uyaklanmış gibi dursa da genel kafiye şeması aaba şeklindedir.
4. E seçeneğinde belirtilen 'aabb' (manilerdeki veya düz uyaktaki farklı bir formasyon) bu dörtlük için geçerli değildir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Kafiyenin ahenk unsuru olduğunu unutmak] Doğru bir yargıdır, şiirde kafiye ahenk sağlar.

B Seçeneği: [Uyak düzeni terimlerini karıştırmak] Şiirin uyak şeması düz uyak özelliğini taşır.

C Seçeneği: [Redifleri kaçırmak] Redifler ahengi artırır.

D Seçeneği: [Ek analizi hatası] Hâl ekleri redif görevi üstlenmiştir.

E Seçeneği: [Doğru yanıt] Dizelerin uyaklanış biçimi aabb değil aaba (veya düz uyak düzeninin farklı bir çeşitlemesi) olduğundan bu ifade yanlıştır.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Durak, Kafiye ve Redif (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Yukarıdaki dizelerin hangisinde tek ses benzerliğine dayanan yarım uyak kullanılmamıştır?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde redife yer verilmemiştir?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde, yukarıdaki dizelerde kullanılan uyak çeşidiyle (zengin uyak) özdeş bir uyak vardır?

Bu dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tiyatro & Epik Tiyatro (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Dünya Edebiyatı & Klasik Dönem ve William Shakespeare (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları & Klasisizm, Romantizm, Realizm (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm ve Önemli Romanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Kafiye, Şive ve Nazım Biçimleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)