AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Ahenk ve Söz Sanatları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Şiir Bilgisi
Duvarımda bir eski saat tıkırdar,
İçimde bir çocuk ağlar durmadan.
Akşamları bir hüzün çöker başıma,
Gözlerimde rüzgar, ellerimde kış.
Bu dizeler, içerik ve biçim özellikleri göz önüne alındığında aşağıdaki kavramların hangisiyle ilişkilendirilemez?
A
Lirik anlatım
B
İmge
C
Hece ölçüsü
D
Benzetme
E
Didaktik şiir
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen dizeler bireysel duyguları, hüznü ve yalnızlığı işlediği için lirik şiir örneğidir; dolayısıyla öğretici yönü ağırlık basan didaktik şiirle ilişkilendirilemez.
Şiirin temasını ve duygusunu inceleyiniz: Bireysel hüzün ve içsel yalnızlık işlenmektedir (Lirik anlatım).
Ahenk ve görüntü unsurlarını kontrol ediniz: 'Gözlerimde rüzgar, ellerimde kış' dizesinde özgün imgeler ve benzetme unsurları vardır.
Ölçü kontrolü yapınız: Dizelerin hece sayıları hece ölçüsüne uygundur.
Tür değerlendirmesi yapınız: Şiir öğretmek veya bilgi vermek amacıyla yazılmamıştır, bu nedenle didaktik (öğretici) şiir kategorisine girmez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Lirik anlatımın sadece aşk şiirlerine özgü olduğu yanılgısı.]Hüzün ve yalnızlık temalarının da lirik şiir kapsamında olduğunu göz ardı edebilir.
B Seçeneği:[İmgenin sadece soyut kavramlar olduğu düşüncesi.]Şairin zihninde yarattığı yeni söyleyişleri fark edemeyebilir.
C Seçeneği:[Ölçü bulmada zorlanma.]Dizelerin hece sayılarını saymadan rastgele eleyebilir.
D Seçeneği:[Benzetme sanatını sadece 'gibi' edatıyla sınırlı arama.]Benzerlik ilişkisinin sezdirildiği durumlarda benzetmeyi gözden kaçırabilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Şiirin didaktik olmadığını doğru tespit ederek bu seçeneğe ulaşır.
Soru 2Şiir Bilgisi
Gök kubbenin altında yalnız kalan hancı,
Sessizce demler içer ruhunun zindanında.
Her gece saplanır göğsüme bir sancı,
Her şafak kanar içimin solan bağında.
Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A
Okurun hayal dünyasını zenginleştirme
B
Ahenk unsurlarına yer verme
C
Didaktik bir mesaj verme kaygısı
D
Kişileştirme sanatından yararlanma
E
Hüzün ve yalnızlık atmosferi yaratma
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dizelerde okuyucuya doğrudan bir bilgi verme, öğüt verme veya ahlaki ders çıkarma (didaktik tutum) amacı yoktur; aksine bireysel bir melankoli ve lirik bir atmosfer hâkimdir.
Şiirin teması yalnızlık, hüzün ve içsel sancılardır (Lirik şiir).
Şair ruhun zindanında dem içmekte ve bağının solmasından bahsetmektedir, bu da okurun hayal dünyasını etkiler ve hüzün atmosferi yaratır.
Bağın kanaması ve ruhun dem içmesi kişileştirme (teşhis) sanatını gösterir.
Dizelerde kafiye ve ölçü unsurları kullanılarak ahenk sağlanmıştır.
Ancak şiirde okuyucuya ders verme, bilgilendirme amacı (didaktizm) bulunmamaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Mecazlı söyleyişlerin hayal dünyasını etkilemediği düşüncesi]Aday soyut imgelerin hayal gücünü beslediğini fark eder ve bu seçeneği eler.
B Seçeneği:[Ahengin sadece uyaktan ibaret sanılması]Dizelerdeki kafiye ve redifler ahenk unsuru olarak kabul edilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Şiir tamamen lirik ve bireyseldir, didaktik özellik taşımaz.
D Seçeneği:[Kişileştirmenin sadece insan dışı varlıklarla sınırlı aranması]İçimin bağının solması ve kanaması kişileştirme örneğidir.
E Seçeneği:[Temanın hüzünle ilişkisinin kurulamaması]Zindan, sancı ve yalnızlık kelimeleri hüzün atmosferini açıkça verir.
Soru 3Anlatım Türleri ve Söz Sanatları
Hani bir akşamüstü Üsküdar'dan
Geçiyorduk; rıhtımda sessiz bir liman,
Bir eski yelkenli: yorgun, mahzun, gururlu
Bir tekne; zamana meydan okumuş, solgun
Yukarıdaki metinle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Kahraman bakış açısıyla anlatılmıştır.
B
Niteleyici sıfatlarla betimleme yapılmıştır.
C
Didaktik anlatıma özgü öğretici unsurlar ağır basmaktadır.
D
Kişileştirme sanatına yer verilmiştir.
E
Sade ve anlaşılır bir dille kaleme alınmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde öğretici ve öğüt verici (didaktik) bir amaç yoktur; aksine lirik ve betimleyici unsurlar ağırlıktadır.
Metnin dili ve üslubu incelenir ('Geçiyorduk' ifadesi 1. çoğul şahıs, kahraman bakış açısını gösterir).
Yelkenlinin 'yorgun, mahzun, gururlu' nitelenmesi kişileştirme ve betimlemeyi kanıtlar.
Şiirde duygu ve izlenim aktarıldığı için didaktik değil, lirik anlatım hâkimdir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bakış açısı tespiti]'Geçiyorduk' fiilinden 1. çoğul kişi (kahraman) bakış açısı doğru şekilde tespit edilir.
B Seçeneği:[Betimleme unsurları]Yelkenlinin özellikleri niteleyici sıfatlarla verilmiştir.
C Seçeneği:[Anlatım türü yanılgısı]Aday metnin lirik olduğunu gözden kaçırarak didaktik olduğunu düşünebilir.
D Seçeneği:[Kişileştirme tespiti]Yelkenlinin 'yorgun, mahzun, gururlu' olması kişileştirmedir.
E Seçeneği:[Dil ve üslup]Sözcükler günlük ve sade bir dille seçilmiştir.
Soru 4İslamiyetiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı
Yüce dağ başında yatar erleri,
Unutulmaz gönlümdeki yerleri,
Ağlatır bülbülü gamlı zarları,
Gülün rengi al değil mi, tel değil mi?
Bu dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Soru sorma yoluyla istifham sanatına başvurulmuştur.
B
Ek hâlinde redif kullanılmıştır.
C
Yalın ve anlaşılır bir dille kaleme alınmıştır.
D
11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
E
Nazım biçimi yönünden koşmadır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dörtlüğün kafiye ve redif incelemesi yapıldığında 'değil mi' ifadelerinin ek fiil ve olumsuzluk eki içerdiği, buradaki 'mi' soru edatı haricinde kelime hâlinde redif oluşturduğu görülür.
Dizelerin sonundaki sesler incelenir: 'erleri', 'yerleri', 'zarları', 'tel değil mi'.
'er' ve 'yer' sözcüklerinde '-leri' ekleri çoğunluk ve iyelik ekidir; ancak son dizedeki 'değil mi' kalıbı diğer dizelerle tam uyuşmadığı için redif ve kafiye yapısı dikkatle taranır.
Dizelerdeki 'değil mi' ifadeleri tekrarlanmaktadır ve sözcük durumundadır, dolayısıyla sözcük hâlinde redif vardır.
B şıkkında 'Ek hâlinde redif' denmesi yanlıştır, çünkü 'değil' sözcüğü tek başına bir kelimedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Soru cümlelerini fark edememe]Dizenin sonunda soru işareti olduğu için istifham sanatını doğru kabul eder.
B Seçeneği:[Redif türünü karıştırma]Buradaki tekrarlar ek değil, 'değil' sözcüğüyle oluşturulmuş sözcük hâlinde rediftir.
C Seçeneği:[Söz varlığını yanlış yorumlama]Halk şiiri genel olarak sade olduğu için bu seçeneği doğru kabul edebilir.
D Seçeneği:[Hece ölçüsünü yanlış sayma]Hece sayısını kontrol etmeyen adaylar bu seçeneği eleyemez.
E Seçeneği:[Nazım biçimi tespiti]Dörtlük yapısı ve teması koşma özellikleriyle birebir örtüşmektedir.
Soru 5Şiir Bilgisi ve Edebiyat Akımları
Sokak lambası, ıslak asfalt,
Bir de yarım kalmış çay.
Cebimde bilet parası,
Gidiyorum bilmem ne tarafa.
Ahmet'e selam söyleyin,
Belki bir daha uğramam bu semte.
Yukarıdaki dizeler yapı, dil ve anlatım özelliklerine göre, hangi şiir geleneğinin izlerini taşımaktadır?
A
Divan şiiri
B
Modern Türk şiiri
C
Âşık tarzı halk şiiri
D
Dinî-tasavvufi halk şiiri
E
İslâmiyet öncesi Türk şiiri
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen dizeler ölçü, uyak ve nazım birimi kaygısı gütmeyen, günlük konuşma diliyle yazılmış modern şehir insanının bunalımlarını yansıtan özellikler taşımaktadır.
Dizelerin biçimsel özelliklerine bakıldığında ölçü ve uyağın (kafiyenin) aranmadığı, serbest tarzda yazıldığı görülür.
Kullanılan kelimeler (sokak lambası, ıslak asfalt, bilet parası) modern şehir yaşamına aittir.
Anlatım ve tema yönünden bireysel yalnızlık ve günlük yaşam unsurlarını barındırdığı için Modern Türk şiiri geleneğine aittir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Aruz ölçüsü ve beyit nazım birimi aranması gereken gelenek.]Şiirdeki melankolik havanın divan şiiri mazmunlarıyla karıştırılması.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Serbest nazım, günlük dil ve şehir teması doğru tespit edilmiştir.
C Seçeneği:[Hece ölçüsü ve halk mazmunları.]Düz ve samimi söyleyişin halk şiiriyle bağdaştırılması.
D Seçeneği:[Tasavvufi terimler ve ilahi tarzı söyleyiş.]Yalnızlık temasının ilahi bir arayış olarak yorumlanması.
E Seçeneği:[kopuz eşliğinde söylenen sav ve sagular.]Şiirdeki yalınlığın destan dönemiyle karıştırılması.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Ahenk ve Söz Sanatları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)