AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Manzume ve Şiir Karşılaştırması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Şiir Bilgisi
Edebiyat dersinde öğretmen, öğrencilerine şiir ve manzume türlerinin özelliklerini kavratmak için tahtaya bazı maddeler yazmış ve öğrencilerden bu maddelerden hangilerinin 'şiir'in ayırt edici özelliklerinden olduğunu bulmalarını istemiştir.
I. Ölçü ve uyak gibi biçimsel unsurlara zorunlu olarak yer verilir.
II. Çağrışım gücü zengindir ve kelimeler yan anlam değeriyle kullanılır.
III. Anlam, düz yazıya çevrildiğinde kaybolmaz; çünkü temel amaç bilgi aktarmaktır.
IV. Estetik zevk uyandırmak ve duygu aksettirmek temel hedeftir.
V. Öyküleyici anlatımdan yararlanılarak olay ve kahramanlara yer verilebilir.
Bu cümlelerin hangileri "şiir"in belirleyici özelliklerindendir?
D
I, II ve IV.
E
II, IV ve V.
B
II. ve IV.
C
III. ve V.
A
I. ve III.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şiirde çağrışım, imge ve estetik zevk ön plandayken; manzuzmelerde bilgi aktarımı, olay anlatımı ve düz yazıya çevrilebilirlik ön plandadır.
I. Öncül: Ölçü ve uyak hem şiirde hem de manzumede ortak olarak bulunur, şiire özgü değildir.
II. Öncül: Çağrışım ve imge şiirin en temel ayırt edici özelliklerindendir.
III. Öncül: Düz yazıya çevrildiğinde anlamın kaybolmaması ve bilgi aktarımı manzumeye aittir.
IV. Öncül: Estetik zevk uyandırmak şiirin temel gayesidir.
V. Öncül: Olay ve kahramanlara yer verilmesi manzum hikayelerde görülür, şiirde ise daha çok duygu ön plandadır (manzumede de olay vardır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ortak özellikleri şiire has sanmak]Ölçü ve uyağın sadece şiirde olduğunu düşünür.
E Seçeneği:[Manzum hikaye unsurlarını şiirle karıştırmak]V. öncülü lirik şiirle karıştırır.
D Seçeneği:[Biçimsel ortaklığı şiir sanmak]I. öncülün şiire ait olduğunu düşünür.
C Seçeneği:[Manzume özelliklerini şiire mal etmek]III ve V numaralı özellikleri şiirin tanımı sanır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Şiirin temel niteliklerini doğru tespit etmiştir.
Soru 2Şiir Bilgisi
I.
Bırak buraları, bu nehir başka akar,
Uzaklarda bir ışıktır yüreğimi yakan.
Gecenin ortasında sönmeyen o şafaktan,
Bana kalan sadece derin bir sessizlik.
II.
Gece yarısı olmuştu, sokaklar sessiz,
Bir adam yürüyordu boynu bükük, kimsesiz.
Kapıyı çaldı yavaşça, elleri titreyerek,
"Kim o?" dedi içeriden yaşlı bir ses ürkek.
"Benim, aç kapıyı ana, yabancı değil,
Ne olur bu soğukta beni kapıda bekletme."
Yukarıdaki dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
D
II. metinde bireysel duygu ve hayaller ön plandayken I. metin toplumsal eleştiri içermektedir.
E
Her iki metin de aynı nazım biçimiyle ve kafiye düzeniyle kaleme alınmıştır.
C
I. metin saf (öz) şiir anlayışıyla yazılmış lirik bir metin, II. metin ise olay eksenli kurulan manzum hikayedir.
B
Her iki metin de olay örgüsüne sahip olup tür olarak aynıdır.
A
I. metin manzum hikayeye, II. metin lirik şiire örnektir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I. metin kişisel duyguları yoğun bir şekilde işleyen lirik bir şiirdir; II. metin ise bir olay anlatan, kahramanları ve diyalogları bulunan manzum hikayedir.
I. metin incelendiğinde belirgin bir olay örgüsünün olmadığı, öznel duyguların ve imgesel söyleyişin ön planda olduğu görülür.
II. metin incelendiğinde ise bir kişinin gece vakti eve gelişi, kapıyı çalması ve içeridekiyle konuşması gibi olay unsurlarının ve diyalogların bulunduğu tespit edilir.
Bu doğrultuda I. metin lirik/öz şiir, II. metin ise manzum hikaye özelliğindedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Şekil özellikleriyle tür özelliklerini karıştırma.]Her iki metnin alt alta dizeler halinde yazılmasından dolayı kalıp benzerliğine odaklanma.
D Seçeneği:[Metinlerin tema analizini ters yorumlama.]I. metnin bireyselliğini kaçırıp toplumsal okuma yapma.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analitik yaklaşım.
B Seçeneği:[İki metnin de nazım biçimiyle yazılmış olmasından ötürü türlerinin aynı olduğunu sanma.]Şiir biçiminde yazılmış her metnin türünün aynı olduğu ön kabulü.
A Seçeneği:[Metinlerin türlerini birbiriyle ters orantılı eşleştirme yanılgısı.]Hızlı okuma sonucunda metinlerin yerini karıştırarak yapılan hatalı çıkarım.
Soru 3Şiir Bilgisi
Edebiyat dersinde öğretmen, tahtaya iki farklı metin asmış; birinci metnin duygudan ziyade bir olayı naklettiğini, ölçülü ve uyaklı olmasına rağmen sözcüklerin tamamen temel anlamlarıyla kullanıldığını belirtmiştir. İkinci metin için ise çağrışım gücünün yüksek olduğunu, okurda estetik bir heyecan uyandırdığını ifade etmiştir.
Bu açıklamalara göre birinci metin için kullanılan "manzume" ve ikinci metin için kullanılan "şiir" kavramlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
Manzumelerde anlatılanlar düz yazıya rahatlıkla çevrilebilirken şiirlerde bu dönüşüm birebir sağlanamaz.
C
Şiirde olay örgüsü ve kahraman kadrosu belirgin bir şekilde bulunurken manzume, olay içermeyen lirik ifadelerden oluşur.
B
Şiirde yapı ve anlam unsurları estetik bir bütünlük oluşturur, manzume ise daha çok öğretici yönüyle öne çıkar.
D
Manzumelerdeki sözcükler genellikle gerçek anlamında kullanılırken şiirlerde yan ve mecaz anlamlar ağırluktadır.
E
Şiir okuyucuda sezgi ve hayal dünyası uyandırmayı amaçlar, manzume ise belli bir öyküyü ya da bilgiyi nazmın imkânlarıyla aktarır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Olay örgüsü ve hikâye etme unsuru manzumelerde bulunur (örneğin Mehmet Akif'in 'Küfe', 'Seyfi Baba' gibi manzum hikâyeleri), şiirde ise olay örgüsü zorunlu değildir ve şiir daha çok lirik nitelik taşır.
Birinci metnin olay nakleden, sözcüklerin gerçek anlamıyla kullanıldığı yapı olmasından hareketle bunun bir manzume (manzum hikâye) olduğu anlaşılır.
İkinci metnin çağrışım ve estetik heyecan uyandırması şiir olduğunu gösterir.
C seçeneğinde tam tersi bir iddia öne sürülerek manzumenin olay içermediği, şiirde olay örgüsü olduğu söylenmiştir ki bu bilgi yanlıştır; olay örgüsü manzumelerde (özellikle manzum hikâyelerde) bulunur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru bir yargıdır.]Şiirin amacını yanlış yorumlayabilir.
D Seçeneği:[Doğru bir yargıdır.]Sözcük anlamı farkını karıştırabilir.
C Seçeneği:[Yanlış yargıyı bulma.]Doğru analiz eden aday bu seçeneği işaretler.
B Seçeneği:[Doğru bir yargıdır.]Manzumenin öğretici yönünü gözden kaçırabilir.
A Seçeneği:[Doğru bir yargıdır.]Aday metnin doğru bir özelliğini elemek isteyebilir.
Soru 4Şiir Bilgisi
Gümüş bir tenceredir akşam ufuklarda,
İçinde güneşin ateşi kaynar.
Sensizliğin rüzgârı eser soluklarda,
Uzaktan uzağa bir melodi oynar.
I. Ölçü ve uyak gibi ahenk unsurlarına yer verilmemiştir.
II. Kahramanın başından geçen olaylar zaman ve mekân vurgusuyla aktarılmıştır.
III. Sezdirme, çağrışım ve estetik kaygı ön planda tutulmuştur.
IV. Düz yazıya çevrildiğinde şiirsel etki ve imgesel yoğunluk aynen korunur.
V. Toplumu bilinçlendirmeyi amaçlayan didaktik bir üslup benimsenmiştir.
Yukarıdaki şiirle ilgili olarak numaralanmış cümlelerde verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
A
I
B
II
C
III
E
V
D
IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şiir; lirik türde yazılmış, imgesel ve estetik kaygının ön planda olduğu bir metindir.
Şiirde 'ufuklarda - soluklarda' şeklinde zengin uyak ve belirli bir ahenk vardır; I yanlıştır.
Metin bir olay örgüsü barındırmaz, durum ve duygu aktarır; II yanlıştır.
Şiirsel söyleyiş, imge (gümüş tencere, güneşin ateşi) ve çağrışımlar ağırluktadır; III doğrudur.
Şiir düz yazıya çevrildiğinde imgesel yoğunluk ve estetik değer kayba uğrar; IV yanlıştır.
Şiir öğretici değil, tamamen duygu ve sezgi odaklıdır; V yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
B Seçeneği:[Lirik şiiri hikaye ile karıştırma]Şiirdeki betimlemeleri olay örgüsü sanma
D Seçeneği:[Nazım-nesir dönüşümü yanılgısı]Şiirlerin düz yazıya çevrilince anlamını koruyacağını düşünmek
E Seçeneği:[Tür karıştırma]Duygusal ifadeleri eğitici sanmak
A Seçeneği:[Ahenk unsurlarını göz ardı etme]Serbest şiir sanılarak kafiyelerin fark edilmemesi
Soru 5Şiir Bilgisi
Aşağıdaki dizelerden hangisi, olay örgüsü barındıran ve öyküleyici anlatımla yazılmış bir manzumeden alınmış olamaz?
Aşağıdaki dizelerden hangisi, olay örgüsü barındıran ve öyküleyici anlatımla yazılmış bir manzumeden alınmış olamaz?
B
Bir gün ak sakallı bir ihtiyar adam,
Çocuğa sordu: 'Nedir derdin güzel balam?'
Çocuk ağlayarak gösterdi kırılan oyuncağını.
C
Karanlık gecede yıldızlar parlar uzakta,
Rüzgar fısıldar yaprakların dilince;
Sensizlik bir kor gibi düşer yüreğime derinden.
E
Fakir kadın kapıyı açıp baktı dışarı,
Gelen kimse yoktu, sadece soğuk rüzgar;
Çocuk içeride titriyordu battaniyenin altında.
D
Koca çınar der ki rüzgara: 'Yoruldum artık,
Bırak yapraklarım sessizce dökülsün toprağa,
Gençliğim kaldı uzak baharlarda.'
A
Akşam yine hüzünle indi dağlara,
İhtiyar balıkçı baktı boş yollara;
Çocuklar koşuştu limanın ucuna.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Manzumeler, genellikle öyküleyici anlatıma sahip, bir olay örgüsü barındıran ve olay, yer, kişi unsurlarını içeren manzum (ölçülü-uyaklı) metinlerdir. C seçeneğinde verilen dizeler ise bireysel duyguların, lirik bir atmosferin ve soyut temaların işlendiği, olay anlatımından uzak saf/lirik şiir özelliği göstermektedir.
Seçeneklerdeki dizeler öyküleyici anlatım (olay, kişi, yer) açısından incelenir.
A, B, D ve E seçeneklerinde bir olay, diyalog veya hikaye unsuru (balıkçı, ihtiyar adam, koca çınar, fakir kadın) bulunmaktadır; bu yönüyle manzume örneğidir.
C seçeneğindeki dizelerde ise herhangi bir olay akışı veya hikaye unsuru yoktur; tamamen soyut duygular ve lirik söyleyiş hakimdir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ölçülü ve uyaklı olduğu için manzume özelliği gösterir.]Tüm seçeneklerin şiir biçiminde yazılmış olmasından ötürü çelişkide kalabilir.
E Seçeneği:[Ev ve sokak ortamı verilerek olay kurgulanmıştır.]Düz yazı gibi okunabildiği için şiirden ayırt edemeyebilir.
D Seçeneği:[Kişileştirme yapıldığı için masal/hikaye havası sezilir.]Fabl veya manzum hikaye ile karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Diyalog unsuru içeren manzum hikaye örneğidir.]Konuşma çizgisi ve olay örgüsü barındırdığını fark edemeyebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Manzume ve Şiir Karşılaştırması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)