Akşam,
Uzak,
Yalnızlık,
Bir rüzgâr gibi esecek,
Karanlık sokakların arasından sessizlik.
A
Sözcük tekrarıyla ahenk sağlandığı
E
Ölçü ve uyak kaygısı güdülmeyen serbest ölçüyle kaleme alındığı
D
Aruz ölçüsünün kalıplarına uygunluk gösterdiği
B
Belli bir uyak ve redif düzeniyle oluşturulduğu
C
Belirli bir hece kalıbına bağlı kalınarak yazıldığı
✓ Doğru Cevap: E
ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin incelendiğinde mısra uzunluklarının düzensiz olduğu, belirli bir hece ölçüsü kalıbına veya aruz veznine uyulmadığı, kafiye ve redif gibi geleneksel uyak unsurlarının bulunmadığı görülmektedir. Bu özellikler serbest ölçünün temel göstergesidir.
- Şiirdeki mısra uzunlukları sayılır ve hece sayıları arasında matematiksel bir uyum olmadığı görülür.
- Aruz ölçüsünün med, zihaf gibi kuralları veya kalıpları aranır, bulunamaz.
- Kafiye ve redif denetimi yapılır; klasik uyak örgüsü yoktur.
- Biçimsel serbestlik neticesinde eserin serbest ölçüyle yazıldığına karar verilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:
[Herhangi bir şiir türüne bakarak hece aramak]
Aday şiir genelinde hece kalıbı sezmeye çalışır.
A Seçeneği:
[Metindeki bazı kelimelerin alt alta sıralanmasını sözcük tekrarı sanmak]
Aday görsel olarak alt alta dizilen kelimeleri tekrar zanneder.
E Seçeneği:
[Doğru seçenek]
Metnin serbest ölçü özelliklerini taşıdığını doğru tespit eder.
D Seçeneği:
[Sanatsal söyleyişleri aruz kalıbı sanmak]
Aday şiirdeki ahengi aruz veznine yorar.
B Seçeneği:
[Dize sonlarındaki ses benzerliklerini uyak sanmak]
Aday serbest şiirdeki serbest sonlanmaları uyak düzeniyle karıştırır.